Οι εκλογές της Βραζιλίας θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στην κλιματική κρίση

Καθώς οι Βραζιλιάνοι καλούνται να ψηφίσουν για τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών αύριο Κυριακή 30 Οκτωβρίου, δεν επιλέγουν μόνο τον νέο τους ηγέτη αλλά έχουν να πάρουν  μια απόφαση που θα επηρεάσει το μέλλον του Αμαζονίου στον παγκόσμιο αγώνα κατά της κλιματικής αλλαγής.

Δεδομένου ότι ο σημερινός πρόεδρος της Βραζιλίας, Jair Bolsonaro, είχε καλύτερες επιδόσεις από τις προβλεπόμενες δημοσκοπήσεις στις εκλογές του πρώτου γύρου στις 2 Οκτωβρίου, οι πιθανότητές του να επανεκλεγεί στην εξουσία έχουν βελτιωθεί. Η υποστήριξη προς το πρόσωπό του έχει αυξηθεί χάρη στις κινήσεις της κυβέρνησής του υπέρ των επιχειρήσεων οι οποίες συνέβαλαν στη μείωση των τιμών για τα καταναλωτικά είδη μέσω φορολογικών περικοπών και στη αντιμετώπιση της ανεργίας.

Η αποψίλωση των δασών του Αμαζονίου αυξήθηκε υπό την προεδρία Bolsonaro

Το ιστορικό του Bolsonaro για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής κάθε άλλο παρά θετικό είναι. Όταν ο ακροδεξιός ηγέτης εξελέγη το 2018, το περιοδικό Nature προειδοποίησε ότι η στάση του για την προώθηση της ανάπτυξης «με οποιοδήποτε κόστος» ήταν κακό σημάδι για το περιβάλλον. Στις 25 Οκτωβρίου το επιστημονικό περιοδικό έκρουσε για άλλη μια φορά τον κώδωνα του κινδύνου αναφέροντας ότι, μόνο στον Αμαζόνιο, η αποψίλωση των δασών έχει σχεδόν διπλασιαστεί από τότε που ανέλαβε την εξουσία.

Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ο επονομαζόμενος Donald Trump της τροπικής ζώνης, τον οποίο οι αντίπαλοί του κατέκριναν για την κακή αντιμετώπιση όσον αφορά στην Covid-19, όπως αναφέρει το παρατηρητήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων Human Rights Watch, και την ιδιαιτέρα επικίνδυνη συμπάθειά του προς την οπλοκατοχή και οπλοχρησία, σύμφωνα με το Washington Post, δεν είναι οπαδός της προστασίας της φύσης και του κλίματος. Αλλά, περισσότερο από αδράνεια, η κυβέρνηση Bolsonaro έπαιξε ενεργό ρόλο στην κατάργηση αρκετών μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος, για παράδειγμα μειώνοντας τους προϋπολογισμούς και περιορίζοντας την εξουσία των ομοσπονδιακών υπηρεσιών και ελαχιστοποιώντας τις συνέπειες για την παράνομη υλοτομία. Υπό την επίβλεψή του, εγκληματίες δεν έκοψαν μόνο δέντρα παράνομα, αλλά απείλησαν και σκότωσαν υπερασπιστές των δασών, συμπεριλαμβανομένων των δυνάμεων επιβολής του νόμου και των ιθαγενών πληθυσμών.

Σύμφωνα με το Reuters, τον Μάιο ο Bolsonaro έκανε τελικά κάποια βήματα για την αντιμετώπιση της αποψίλωσης των δασών, αυξάνοντας τα πρόστιμα για περιβαλλοντικά εγκλήματα. Ωστόσο, οι ειδικοί φοβούνται ότι άλλα τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης στον ίδιο ρυθμό θα μπορούσαν να βλάψουν ανεπανόρθωτα το δάσος του Αμαζονίου.

Γιατί το κλίμα της Βραζιλίας επηρεάζει όλο τον κόσμο

Η Βραζιλία είναι η μεγαλύτερη οικονομία στη Νότια Αμερική, όπως και ο μεγαλύτερος εκπομπός αερίων του θερμοκηπίου και καταναλωτής ενέργειας, με αποτέλεσμα ο αντίκτυπος της κλιματικής της δράσης να επηρεάζει όλο τον κόσμο, καθώς το τροπικό δάσος του Αμαζονίου απορροφάει τις μεγαλύτερες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα στον πλανήτη.

Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να προστατευθεί ο Αμαζόνιος από περαιτέρω αποψίλωση των δασών, όπως σημειώθηκε σε ανακοίνωση από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό All Rise τον Οκτωβρίου του 2021 προς την εισαγγελία του διεθνούς ποινικού δικαστηρίου (ICC), ο οποίος απαίτησε έρευνα για τη ζημιά που προκάλεσε η κυβέρνηση Bolsonaro.

Το 2021 τμήματα του Αμαζονίου βρέθηκαν να εκπέμπουν περισσότερα αέρια θερμοκηπίου από όσα απορροφούσαν, κυρίως λόγω των πυρκαγιών που προκλήθηκαν εσκεμμένα για να καθαρίσουν τη γη για γεωργική χρήση. Σύμφωνα με το BBC, oι επιστήμονες εκτιμούν ότι περίπου το 17% της έκτασης του δάσους έχει χαθεί και εάν η καταστροφή αυξηθεί στο 20-25%, ο Αμαζόνιος θα μπορούσε να φτάσει σε ένα «σημείο χωρίς επιστροφή» μετά το οποίο θα έχανε την ικανότητά του να αναγεννά δέντρα και μεγάλες εκτάσεις θα μετατραπούν σε σαβάνες, επηρεάζοντας την ικανότητά του δάσους να απορροφά διοξείδιο του άνθρακα.

Εάν η καταστροφή του Αμαζονίου συνεχιστεί, οι συνέπειες περιλαμβάνουν την επιδείνωση της ποιότητας του αέρα και τον κίνδυνο ξηρασίας στη Βραζιλία και στις γειτονικές χώρες. Το 2021, η Βραζιλία υπέστη τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 91 ετών. Επίσης, χάνοντας τη βιοποικιλότητα της χλωρίδας και της πανίδας του δάσους και του ποταμού, κινδυνεύουν σπάνια ζώα όπως τα τζάγκουαρ και τα ροζ δελφίνια, όπως και βότανα που χρησιμοποιούνται ως φαρμακευτικά προϊόντα. Σαν μην έφθαναν όλα αυτά, αναμένεται αύξηση των αναπνευστικών παθήσεων, ιδιαίτερα για όσους ζουν μέσα στο δάσος, αύξηση της συχνότητας και της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων σε όλο τον κόσμο και αυξημένος κίνδυνος για περισσότερες και χειρότερες πανδημίες.

«Αυτό που διακυβεύεται είναι το μέλλον της Βραζιλίας για την επόμενη γενιά Βραζιλιάνων και η κλιματική σταθερότητα του πλανήτη» δήλωσε η Ilona Szabó, συνιδρύτρια του ινστιτούτου Igarapé, η οποία τώρα ζει στο εξωτερικό λόγω των απειλών που δέχεται από υποστηρικτές του Bolsonaro.

Βραζιλία: Bolsonaro εναντίον Lula στον δεύτερο γύρο των εκλογών

Σε αντίθεση με τον αντίπαλό του Bolsonaro, ο αριστερός ηγέτης Luiz Inacio Lula da Silva, γνωστός ως «Lula», κέρδισε την συμπάθεια του κοινού και των ψηφοφόρων για την πολιτική του κράτους πρόνοιας, αποχωρώντας από την εξουσία με ποσοστό αποδοχής 90%. Έκανε σημαντικά βήματα για την επίλυση της κρίσης πείνας της Βραζιλίας και την αναδιανομή του πλούτου, βγάζοντας τουλάχιστον 20 εκατομμύρια Βραζιλιάνους από τη φτώχεια, όταν ήταν πρόεδρος μεταξύ 2003 και 2010.

Ο 70χρονος πολιτικός δεν μπόρεσε να διεκδικήσει το αξίωμα του προέδρου της Βραζιλίας στις εκλογές του 2018 λόγω καταδικών για διαφθορά και ξέπλυμα χρημάτων τον προηγούμενο χρόνο. Ωστόσο, οι καταδίκες αυτές ακυρώθηκαν από το ανώτατο δικαστήριο της Βραζιλίας το 2021 και τώρα επέστρεψε για να ολοκληρώσει αυτό που ξεκίνησε.

Ο Lula κέρδισε περισσότερες ψήφους από τον Bolsonaro στον πρώτο γύρο των εκλογών, αλλά δεν κατάφερε να ξεπεράσει την πλειοψηφία του 50% που θα του έδινε μια απόλυτη νίκη.

Η νίκη του θα μπορούσε να είναι η ανάσα που χρειάζεται το πολύπαθο περιβάλλον της Βραζιλίας. Κατά την τελευταία θητεία του Lula, η αποψίλωση των δασών του Αμαζονίου μειώθηκε κατά 70%. Εάν κερδίσει, τα πλάνα του περιλαμβάνουν αναθεώρηση της περιβαλλοντικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης της παράνομης υλοτομίας, μηδενική αποψίλωση των δασών και επίτευξη συγκεκριμένων στόχων για την μείωση των εκπομπών αερίου. Επίσης, σύμφωνα με το Foreign Policy, δεσμεύτηκε δημόσια σε πολιτικές όπως η τιμολόγηση του άνθρακα και η έκδοση νέων οικονομικών κινήτρων για βιώσιμη γεωργία.