20ό Διεθνές Συνέδριο The Child and the Book: Ένας διεθνής χώρος διαλόγου για τη λογοτεχνία, τη διασπορά και την παιδική ηλικία

Με ιδιαίτερη επιτυχία και σημαντική διεθνή απήχηση ολοκληρώθηκαν την 1η Ιουνίου 2026 οι εργασίες του 20ού Διεθνούς Συνεδρίου «The Child and the Book», με θέμα «Diaspora(s), Exile, Nomads, and Children’s Literature». Το κορυφαίο αυτό επιστημονικό γεγονός, το οποίο συνδιοργανώθηκε υποδειγματικά από το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, φιλοξενήθηκε στην Πανεπιστημιούπολη Γάλλου στο Ρέθυμνο και επισφραγίστηκε από πρωτοφανή οργανωτική και επιστημονική επιτυχία, αποτελώντας ορόσημο για την ακαδημαϊκή μελέτη στον χώρο της Λογοτεχνίας για Παιδιά και Νέους. Το Διεθνές Συνέδριο «The Child and the Book» είναι μία από τις σημαντικότερες διεθνείς επιστημονικές διοργανώσεις στον χώρο της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας.

Με ιστορία που εκτείνεται σε περισσότερες από δύο δεκαετίες, ο θεσμός του «Τhe Child and the Book» συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη διεθνή ερευνητική κοινότητα, συγκεντρώνοντας αυτή τη φορά περίπου διακόσιους συνέδρους από τριάντα χώρες που ταξίδεψαν στην Κρήτη για να παρευρεθούν στο επετειακό συνέδριο το οποίο πραγματευόταν φλέγοντα θέματα της επικαιρότητας που επηρεάζουν τις ζωές εκατομμυρίων παιδιών ανά τον κόσμο. Καθηγητές πανεπιστημίων, διακεκριμένοι μελετητές, ερευνητές, μεταδιδακτορικοί υπότροφοι και υποψήφιοι διδάκτορες από την Ελλάδα και το εξωτερικό συμμετείχαν σε έναν γόνιμο επιστημονικό διάλογο γύρω από ζητήματα που αφορούν τη λογοτεχνία για παιδιά και νέους, τη διασπορά, την εξορία, τη μετακίνηση πληθυσμών, την πολιτισμική μνήμη, την ταυτότητα και τη διαπολιτισμική εκπαίδευση. Σε αυτά τα θέματα άλλωστε αναφέρθηκαν οι καταξιωμένοι προσκεκλημένοι ομιλητές, οι καθηγητές Petros Panaou(U.S.A./Κύπρος), και Mateusz Świetlicki (Poland) και η βραβευμένη εικονογράφος Chryso Charalambous (Κύπρος).

Οι εργασίες του συνεδρίου ανέδειξαν τη δυναμική της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας ως πεδίου επιστημονικής έρευνας που συνομιλεί δημιουργικά με τις σύγχρονες κοινωνικές, πολιτισμικές και εκπαιδευτικές προκλήσεις. Μέσα από κεντρικές ομιλίες, επιστημονικές ανακοινώσεις, στρογγυλές τράπεζες και δημιουργικές συζητήσεις, αναπτύχθηκε ένας ουσιαστικός διεθνής διάλογος γύρω από τις έννοιες της μετακίνησης, της απώλειας, της μνήμης, της πολλαπλής ταυτότητας και της ένταξης, όπως αυτές αποτυπώνονται στη λογοτεχνία για παιδιά και νέους. Πολλοί ήταν οι σύνεδροι που υπογράμμισαν ότι το 20ό συνέδριο ξεπέρασε κάθε προηγούμενη διοργάνωση από κάθε άποψη: θεματική, συγκρότηση συνεδριών, οργάνωση, υποστήριξη από φοιτητές, συνεργασία με και υποδοχή από τις δημοτικές αρχές, χώρος διεξαγωγής του συνεδρίου, φαγητό, ατμόσφαιρα, πολιτιστική πλαισίωση κ.ά.

Το συνέδριο λειτούργησε παράλληλα ως ένα σημαντικό πεδίο διεθνούς δικτύωσης και ανταλλαγής ερευνητικών εμπειριών, ενισχύοντας τις συνεργασίες μεταξύ πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων από διαφορετικές χώρες και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην περαιτέρω διεθνοποίηση της ελληνικής πανεπιστημιακής έρευνας.

Ιδιαίτερη απήχηση είχε επίσης η έκθεση έργων διακεκριμένων και βραβευμένων Ελλήνων εικονογράφων, η οποία φιλοξενήθηκε στην Κεντρική Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης σε συνεργασία με τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου – Ελληνικό Τμήμα της IBBY. Η έκθεση, η οποία άνοιξε με ομιλία του προέδρου του Ελληνικού Τμήματος της IBBY, διακεκριμένου συγγραφέα Βαγγέλη Ηλιόπουλου, προσέφερε στους συνέδρους την ευκαιρία να γνωρίσουν σύγχρονες τάσεις της ελληνικής εικονογράφησης και να προσεγγίσουν το παιδικό βιβλίο ως πεδίο δημιουργικής συνάντησης λογοτεχνίας, τέχνης και εκπαίδευσης.

Οι εργασίες του συνεδρίου επιβεβαίωσαν τη διαρκώς αυξανόμενη σημασία της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας ως μέσου κατανόησης των σύνθετων φαινομένων του σύγχρονου κόσμου, αλλά και ως εργαλείου καλλιέργειας της ενσυναίσθησης, της διαπολιτισμικής συνείδησης και του δημοκρατικού διαλόγου.

Θεσμική Στήριξη και Ακαδημαϊκές Συνεργασίες

Η διοργάνωση του συνεδρίου αποτέλεσε καρπό της στενής και δημιουργικής συνεργασίας μεταξύ του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή της Επίκουρης Καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Βασιλικής Βασιλούδη καθώς και της Καθηγήτριας του ΕΚΠΑ, κ. Τζίνας Καλογήρου, οι οποίες, ως συνδιοργανώτριες του συνεδρίου, συνέβαλαν ουσιαστικά στην επιστημονική συγκρότηση και στην επιτυχή υλοποίηση της διοργάνωσης.

Ευχαριστίες οφείλονται στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ.κ. Πρόδρομο (Ξενάκη) και στον Αξιότιμο Δήμαρχο Ρεθύμνης κ. Γιώργη Μαρινάκη για την πολύτιμη αρωγή τους στην υποστήριξη του Συνεδρίου και στην εξαίρετη φιλοξενία των συνέδρων.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται στον Πρόεδρο του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης, Καθηγητή Δημήτριο Σταύρου για την πολύτιμη και αδιάλειπτη συμβολή του στην επιτυχή υλοποίηση της διοργάνωσης καθώς και στον Πρόεδρο του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ, Καθηγητή Θωμά Μπαμπάλη, για τη σταθερή υποστήριξη και τη διαρκή ενίσχυση των δράσεων εξωστρέφειας του Τμήματος. Θερμές ευχαριστίες εκφράζονται επίσης προς τις Πρυτανικές Αρχές του Πανεπιστημίου Κρήτης και του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών για τη διαρκή υποστήριξή τους, καθώς και προς μέλη ΔΕΠ, το διοικητικό προσωπικό και ιδίως τους εθελοντές φοιτητές του Πανεπιστημίου Κρήτης, οι οποίοι συνέβαλαν καθοριστικά στην άρτια διεξαγωγή του συνεδρίου.

Η καλαίσθητη, πολύχρωμη και αισιόδοξη αφίσα του Συνεδρίου φιλοτεχνήθηκε (ευγενική προσφορά) από την αναγνωρισμένη εικονογράφο κ. Χρύσω Χαραλάμπους, μία εκ των προσκεκλημένων ομιλητών του Συνεδρίου. Οι εκδόσεις «Πεδίο», με την εκδότρια κ. Γ. Παπαχριστοφίλου και την κ. Π. Κολλιοπούλου, αξιοποίησαν την εικαστική δημιουργία της κ. Χαραλάμπους μέσω της γενναιόδωρης προσφοράς των εκτυπωτικών του Συνεδρίου.

Η επιτυχής ολοκλήρωση μιας διεθνούς διοργάνωσης τέτοιου βεληνεκούς αναδεικνύει τη δυναμική των συνεργασιών μεταξύ των ελληνικών πανεπιστημίων και επιβεβαιώνει τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο στον διεθνή επιστημονικό διάλογο, στην παραγωγή νέας γνώσης και στην προώθηση της ακαδημαϊκής εξωστρέφειας.

Το 20ό Διεθνές Συνέδριο «The Child and the Book» ολοκληρώθηκε αφήνοντας μια ουσιαστική επιστημονική παρακαταθήκη. Οι υψηλού επιπέδου εισηγήσεις, οι νέες ερευνητικές συνεργασίες που αναπτύχθηκαν και οι διεθνείς δικτυώσεις που ενισχύθηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών του επιβεβαίωσαν τη σημασία της διεπιστημονικής προσέγγισης και της διεθνούς συνεργασίας για την προώθηση της έρευνας στον χώρο της παιδικής και νεανικής λογοτεχνίας.

Η επιτυχία της διοργάνωσης αναδεικνύει τη διαρκώς αυξανόμενη σημασία της διεθνούς ακαδημαϊκής συνεργασίας και ανανεώνει τη δέσμευση της επιστημονικής κοινότητας για τη συνέχιση της έρευνας, του διαλόγου και της ανταλλαγής γνώσεων πέρα από γεωγραφικά, γλωσσικά και πολιτισμικά σύνορα. Το συνέδριο επιβεβαίωσε ότι η παιδική και νεανική λογοτεχνία εξακολουθεί να αποτελεί ένα εξαιρετικά γόνιμο πεδίο επιστημονικής διερεύνησης, ικανό να συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση των σύγχρονων κοινωνικών μετασχηματισμών και στη διαμόρφωση ενός περισσότερο δημοκρατικού, ανοιχτού και συμπεριληπτικού μέλλοντος.

Το συνέδριο άνοιξε πανηγυρικά με τους χαιρετισμούς των εκπροσώπων των εκκλησιαστικών, πολιτειακών και πανεπιστημιακών αρχών αλλά και με τους ήχους παραδοσιακής κρητικής μουσικής που ερμηνεύτηκε ζωντανά, προκαλώντας συγκίνηση στο ακροατήριο. Επισφραγίστηκε δε, με τον πλέον ιδανικό και συγκινητικό τρόπο, μέσω των επίσημων αποχαιρετισμών της κ. Βασιλούδη και της κ. Καλογήρου. Ο λόγος τους κατά τη λήξη του συνεδρίου αποτύπωσε ανάγλυφα το υψηλό επιστημονικό ήθος, το πάθος για τη λογοτεχνία και τους βαθείς ανθρώπινους δεσμούς που σφυρηλατήθηκαν στην Κρήτη. Παράλληλα ανακοινώθηκε η χώρα και το πανεπιστήμιο που θα φιλοξενήσει το επόμενο «The Child and the Book 2027» . Τη σκυτάλη παίρνει η Ουγγαρία και το University of Szeged με διοργανώτρια την καθηγήτρια Anna Kérchy.

Φωτογραφικό υλικό από τις επιστημονικές εργασίες και την τελετή έναρξης του συνεδρίου: