Τα Τρίκαλα δείχνουν το δρόμο της ανάγνωσης

Εντυπωσιάζουν τα στοιχεία για την κίνηση και την επισκεψιμότητα στη Δημοτική Βιβλιοθήκη των Τρικάλων. Τα στοιχεία που επιβεβαιώνουν τη σημαντική προσφορά της Δημοτικής Βιβλιοθήκης στην πνευματική ζωή των Τρικάλων αναφέρουν συγκεκριμένα ότι ο αριθμός των βιβλίων που δανείστηκαν για το 2024 είναι 26.968 εκ των οποίων 10.470 είναι παιδικά- εφηβικά-γνώσεων ενώ οι συνολικές κινήσεις τις συλλογής (δανεισμός – επιστροφή και ανανέωση τεκμηρίων) ανέρχεται στις 58.574. Επίσης το αναγνωστήριο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης για μελέτη και εκπόνηση εργασιών χρησιμοποίησαν 12.819 μαθητές - φοιτητές - ερευνητές, αριθμός που αναδεικνύει την χρησιμότητα του αναγνωστηρίου αλλά και το γεγονός ότι οι νέες γενιές χρησιμοποιούν την βιβλιοθήκη για μελέτη. Ο εκσυγχρονισμός της βιβλιοθήκης με τη λειτουργία του online καταλόγου της και την εγγραφή των μελών της από την αρχή με την απόκτηση της ηλεκτρονικής κάρτας ανέρχεται στα 3.126 νέα μέλη για το 2024. Ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η πλειοψηφία των νέων μελών είναι γυναίκες με 2.260 εγγραφές. Παράλληλα τριάντα έξι σχολικές τάξεις όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων ξεναγήθηκαν και γνώρισαν τον τρόπο λειτουργίας της βιβλιοθήκης με τον αριθμό των μαθητών να ανέρχεται στους 929.

Η συμβολή της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Τρικάλων στην εποχή της ψηφιοποίησης

Για την προσφορά της Δημοτικής Βιβλιοθήκης στην πόλη των Τρικάλων αλλά και για την κίνηση και την επισκεψιμότητα σε αυτήν, μιλούν στην ATHENS VOICE δύο μέλη εκ του προσωπικού της βιβλιοθήκης που βοηθούν καθημερινά στην λειτουργία της και ζουν τον σφυγμό της πόλης μέσα από τις δράσεις φιλαναγνωσίας, η πολιτική επιστήμονας κ. Ελένη Τρίχα – Τζίκα και η βιβλιοθηκονόμος - παιδαγωγός κ. Τζένη Ρώσσιου. 

Oι συνολικές κινήσεις στην Δημοτική Βιβλιοθήκη των Τρικάλων για το 2024 ανέρχονται στις 58.574. Είναι αυξημένη η κινητικότητα σε σχέση με άλλες χρονιές;
 
Ελένη Τρίχα – Τζίκα: Ναι, παρατηρείται σταδιακή αύξηση και αυτό είναι ενθαρρυντικό. Το σύγχρονο σύστημα αυτοματισμού που χρησιμοποιεί από το 2024 η Δημοτική Βιβλιοθήκη Τρικάλων (Koha) προσφέρει στους χρήστες της καινούργιες υπηρεσίες δανεισμού και ανανέωσης μέσω του online καταλόγου της. Η σταδιακή και διαρκής αύξηση των μελών της Δημοτικής Βιβλιοθήκης οφείλεται σε παραμέτρους κοινωνικής και οικονομικής φύσης αφ’ ενός και στην καλή λειτουργία της δομής και των υπαλλήλων που την υπηρετούν αφ’ ετέρου.

Που οφείλεται πιστεύετε αυτή η κινητικότητα; Έχει αποτελέσει κατά τη γνώμη σας πόλο έλξης η ίδια η βιβλιοθήκη;

Ελένη Τρίχα – Τζίκα: Το εύρος της συλλογής της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, ο διαρκής εμπλουτισμός της με νέους τίτλους, η ανάπτυξη νέων θεματικών ενοτήτων και η εφαρμογή εκσυγχρονισμένου συστήματος μηχανοργάνωσης, αποτελούν επιπλέον κίνητρα προσέγγισης της δομής.

Είναι δεδομένη η δυσχερής οικονομική κατάσταση και γενικότερα το ακριβό κόστος ζωής της συντριπτικής πλειοψηφίας της κοινωνίας, αλλά και ειδικότερα το υψηλό κόστος αγοράς βιβλίων. Κάτι που οδηγεί τους συμπολίτες στη Βιβλιοθήκη, διότι είναι ένας χώρος όπου όλες οι υπηρεσίες του προσφέρονται δωρεάν. Χαρακτηριστικά, δωρεάν είναι ο δανεισμός βιβλίων, η χρήση Η/Υ, η χρήση του αναγνωστηρίου, η συμμετοχή σε ποικίλες δράσεις και εκδηλώσεις με κεντρικό άξονα το βιβλίο.

Ο αριθμός των βιβλίων που δανείστηκαν την ίδια περίοδο είναι 26.968 εκ των οποίων πάνω από 10.000 είναι παιδικά και εφηβικά. Πώς κρίνετε αυτά τα ποσοστά σε σχέση με άλλα έτη;

Τζένη Ρώσσιου: Ο αριθμοί αυτοί είναι αρκετά ενδεικτικοί και μπορεί να κριθούν σε σχέση με άλλα έτη με διάφορους τρόπους. Αν συγκριθούν τα ποσοστά αυτά με των προηγούμενων ετών, εξάγονται τα συμπεράσματα: α) Αυξάνεται το ενδιαφέρον για παιδικά και εφηβικά βιβλία και β) Υφίσταται αντίσταση στην ψηφιοποίηση ή και παράλληλη αναγκαιότητα για συνδυασμό παραδοσιακής και ψηφιακής μάθησης.

Παρατηρείται μια ενσυνείδητη αντίσταση γονέων - κηδεμόνων στην εμφανή αυτοματοποίηση των κοινωνικών σχέσεων και στην κοινωνική αποξένωση. Πολλοί γονείς προσπαθούν να αμυνθούν και να προστατεύσουν τα παιδιά τους από τη λαίλαπα των «social media» καλλιεργώντας τη σχέση τους με το βιβλίο για να ενισχύσουν τις συναισθηματικές και γνωστικές ικανότητες τους και να αναπτύξουν τις έννοιες της συλλογικότητας, της ενσυναίσθησης κ.α.
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη συνεχίζει να είναι ένα πολύτιμο εργαλείο για τις νεότερες γενιές, προωθώντας τόσο τη μάθηση, όσο και την ψυχαγωγία. Τα αυξημένα αυτά ποσοστά αποτελούν θετική ένδειξη για την υγεία της βιβλιοθήκης και τη σημασία της στην κοινότητα.

Το αναγνωστήριο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης για μελέτη και εκπόνηση εργασιών χρησιμοποίησαν 12.819 μαθητές-φοιτητές –ερευνητές. Αποτελεί αυτός ο αριθμός σημαντικό στοιχείο για το μέλλον με δεδομένο ότι νέες γενιές χρησιμοποιούν τη βιβλιοθήκη για συγκέντρωση, ηρεμία και μελέτη;

Τζένη Ρώσσιου: Και αυτός ο αριθμός αποτελεί σημαντικό στοιχείο, ιδίως αν αναλογιστούμε την τάση των νέων γενιών να στραφούν σε ψηφιακά μέσα για τις ανάγκες τους στην εκπαίδευση και την έρευνα. Η σημαντικότητα αυτού του αριθμού εντείνεται όταν σκεφτούμε ότι, παρά την αυξανόμενη ψηφιοποίηση, οι βιβλιοθήκες συνεχίζουν να αποτελούν σημεία συγκέντρωσης και ήρεμης μελέτης για πολλούς μαθητές και ερευνητές.

Μάλιστα, παρά την ευρεία χρήση ψηφιακών εργαλείων, οι παραδοσιακές βιβλιοθήκες συνεχίζουν να είναι δημοφιλείς για την ανάγκη σιωπής και συγκέντρωσης που προσφέρουν. Η αίσθηση της ηρεμίας και της απομόνωσης είναι κάτι που αρκετοί μαθητές και ερευνητές συνεχίζουν να εκτιμούν. Επιπλέον, τα βιβλία και οι φυσικοί πόροι που διαθέτουν οι βιβλιοθήκες είναι ακόμα ανεκτίμητοι για πολλές περιπτώσεις έρευνας. Οπότε, η σταθερή ή ακόμα και αυξανόμενη χρήση των αναγνωστηρίων από νέες γενιές μπορεί να αποτελέσει ένδειξη ότι, παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας, η βιβλιοθήκη συνεχίζει να παίζει σημαντικό ρόλο στην εκπαιδευτική διαδικασία, τουλάχιστον ως χώρος συγκέντρωσης, σιωπής και προσωπικής μελέτης. Αυτό ενισχύει την ανάγκη για συνεχιζόμενη στήριξη και ανάπτυξη των παραδοσιακών βιβλιοθηκών, παράλληλα με την ψηφιακή τους αναβάθμιση. 

Αναφερόμενες η κ. Ελένη Τρίχα – Τζίκα και η κ. Τζένη Ρώσσιου, στους τρόπους με τους οποίους η Δημοτική Βιβλιοθήκη της πόλης προσπαθεί να αυξήσει την προσέλευση του κόσμου στην αγκαλιά γνώσης που προσφέρει, τονίζουν ότι η Δημοτική Βιβλιοθήκη των Τρικάλων, όπως και άλλες σύγχρονες βιβλιοθήκες, αναλαμβάνει διάφορες πρωτοβουλίες και στρατηγικές για να αυξήσει την προσέλευση και να ενισχύσει την αλληλεπίδραση με την κοινότητα. Αυτές οι στρατηγικές συνδυάζουν την παράδοση της βιβλιοθήκης ως πηγής γνώσης με τις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Αναφέρουν χαρακτηριστικά: «Οι πολλές και ποικίλες εκδηλώσεις με άξονα το βιβλίο και προεκτάσεις στην Τέχνη, οι παρουσιάσεις βιβλίων με πρωτότυπο τρόπο, η ετήσια γιορτή ανάγνωσης με απονομή βραβείων τακτικότερων αναγνωστών, η συμμετοχή σε συνολικότερες δράσεις φιλαναγνωσίας, η συνδιοργάνωση εκδηλώσεων, η Καλοκαιρινή Εκστρατεία ανάγνωσης, η λειτουργία του Media Lab, είναι μερικές από αυτές τις δραστηριότητες, που φέρουν τους πολίτες πιο κοντά με τη Βιβλιοθήκη. Χρειάζονται βήματα πολλά ακόμη από πολλές απόψεις (κατάλληλες κτιριακές υποδομές, ψηφιοποίηση υλικού και ηλεκτρονικές υπηρεσίες, γενναία και σταθερή ετήσια χρηματοδότηση, επάνδρωση με εξειδικευμένο προσωπικό, διοργάνωση εκδηλώσεων και δράσεων για όλες τις ηλικίες, στρατηγικές συνεργασίας με σχολεία και Πανεπιστήμια κ.α.) για να μπορεί η Δημοτική Βιβλιοθήκη πραγματικά να πετύχει τον γνωστικό, εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό της ρόλο. Σήμερα έχει κατορθώσει να είναι πυρήνας και πόλος έλξης πνευματικής αναζήτησης χιλιάδων συμπολιτών». 

Από την πλευρά του ο Αντιδήμαρχος Παιδείας, Πολιτισμού και Αθλητισμού του Δήμου Τρικκαίων κ. Μιχάλης Λάππας μιλώντας στην ATHENS VOICE επισημαίνει:

«Η κυψέλη πολιτισμού που ονομάζεται Δημοτική Βιβλιοθήκη Τρικάλων, με δεκαετίες προσφοράς, αποτελεί κόσμημα συνολικά για τον πολιτισμό των Τρικάλων. Κάθε χρόνο η αύξηση των αναγνωστών, των κινήσεων, των βιβλίων, των δραστηριοτήτων γενικότερα, αντανακλά το ενδιαφέρον και την αγάπη των τρικαλινών για τη Βιβλιοθήκη μας, καθώς οι δράσεις της δε μένουν στο βιβλίο, αλλά αγκαλιάζουν πλήθος δράσεων πολιτισμού. Προσπαθούμε ως Δήμος Τρικκαίων συνεχώς, όχι απλώς να ενθαρρύνουμε, αλλά να ενισχύουμε όλες αυτές τις δραστηριότητες, προσθέτοντας κάθε χρόνο, μια νέα ψηφίδα στο παζλ του πολιτιστικού μας υποβάθρου».