«Μου αρέσει η μόδα να κατεβαίνει στο δρόμο, αλλά δεν μπορώ να την ανεχτώ όταν έρχεται από το δρόμο» έλεγε. Κι αν ο «δρόμος» ήταν η πηγή των πρώτων εμπνεύσεων, εκείνη ήθελε να τον εξορίσει για πάντα από τη ζωή της. Η Γκαμπριέλ Σανέλ είχε πολλές φορές μπερδέψει και εξοργίσει τους βιογράφους της με τις ανακρίβειες και τις φαντασιοπληξίες της, στην προσπάθειά της να «ράψει» το μύθο της. Μέχρι το τέλος της ζωής της επινοούσε το παρελθόν της, παραπλανώντας το ακροατήριό της στα μεγαλοαστικά σαλόνια σχετικά με την ταπεινή καταγωγή της, αυτήν της χωριατοπούλας που μεγάλωσε χάρη στην αγαθοεργία των καλογριών. Γι’ αυτό ίσως κι η φίλη της, Εντμόντ Σαρλ-Ρου, πρόεδρος σήμερα της Ακαδημίας Γκονκούρ, συνέταξε αυτή τη βιογραφία μερικά χρόνια μετά το θάνατό της, ελεύθερη πια να γράψει τα πάντα χωρίς εξωραϊσμούς και αποσιωπήσεις. Έτσι, αυτό το πυκνογραμμένο μυθιστορηματικό κείμενο (στο οποίο βασίζεται και η ταινία της Αν Φοντέν “Coco avant Chanel” με πρωταγωνίστρια την Οντρέ Τοτού) θεωρείται η μόνη έγκυρη βιογραφία της Σανέλ.
Η έρευνά της ξεκινά από τα βάθη της γαλλικής επαρχίας, παρακολουθώντας την οικογένεια των γυρολόγων, περνάει από την αριστοκρατική ατμόσφαιρα του Μπιαρίτζ και της γαλλικής Ριβιέρας στην ταραγμένη Ευρώπη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στο ατελιέ της οδού Καμπόν 31, και φτάνει μέχρι τις τελευταίες στιγμές της μεγάλης κυρίας της υψηλής ραπτικής. Ο Ζαν Κοκτό (έραψε τα κοστούμια για την «Αντιγόνη» του), η Κολέτ, ο Μαξ Ζακόμπ, ο Πολ Μοράν, ο Ιγκόρ Στραβίνσκι (ήταν χορηγός στην «Ιεροτελεστία της Άνοιξης»), ο Ντιαγκίλεφ, η Ντάνκαν, ο Πικάσο, συγγραφείς, καλλιτέχνες, πολιτικοί, επιχειρηματίες, έκπτωτοι τσάροι, γόνοι της αγγλικής αριστοκρατίας, αρχηγοί των Ες-Ες και παραγωγοί του Χόλιγουντ, παρελαύνουν στις σελίδες του βιβλίου. Ιστορίες άγνωστες για το ορφανό κορίτσι που μεγάλωσε σε μοναστήρι –«οι μοναχές μιλούσαν για το μυστηριώδες μωσαϊκό που οι χαραγμένες πάνω στην πέτρα φιγούρες προέκυπταν από ένα μοναδικό αριθμό: 5», κάπως έτσι γεννήθηκε το 1920 το περίφημο Chanel Νο 5 (…) – για την ατίθαση «Κοκό» των κακόφημων επαρχιακών καμπαρέ, την παράνομη ερωμένη πλούσιων και ευγενών, την καπελού της οδού Καμπόν, τη μοδίστρα της Ντοβίλ. Με πείσμα και επιμονή η Γκαμπριέλ θα μεταμορφωθεί στην αδέσμευτη κομψή γυναίκα με το λιτό ταγέρ, τις πέρλες και το τσιγάρο στο χέρι, την εμπνευσμένη βασίλισσα της μόδας που με τις δημιουργίες της κυριολεκτικά απελευθέρωσε τις γυναίκες. Όπως έγραψε το ’55 τo περιοδικό “Life”: «Ήδη επηρεάζει τα πάντα. Στα 71 της χρόνια η Γκαμπριέλ Σανέλ φέρνει κάτι περισσότερο από μόδα, φέρνει επανάσταση». A
«Η ατίθαση - Η Κοκό πριν τη Σανέλ» Εντμόντ Σαρλ-Ρου, μτφ. Μαρία Τσεκούρα, εκδ. Πάπυρος, σελ. 528
Δεν υπάρχει πιο δραματική πλοκή από το ίδιο το ανθρώπινο είδος. Γεννιέται ατελές, ζει ανάμεσα σε άλλους ατελείς, γερνά και πεθαίνει. Η Στράουτ δεν προσπαθεί να το εξηγήσει ούτε να το παρηγορήσει. Το καταγράφει.
Ντιπ τίποτα δεν μου έμαθαν οι έρωτες, εμένα προσωπικά – αλλά στη Δήμητρα Ζάφειρα έμαθαν διάφορα πράγματα, τα οποία μοιράζεται μαζί μας με το χρήσιμο, τελικά, βιβλίο της.
17°
