Ο Μίλτος Δημουλής υποδύεται το Αρσενικό στη θεατρική μεταφορά της ποιητικής του συλλογής στο θέατρο Μοντέρνοι Καιροί
Η ποιητική συλλογή «Πύρινο Άνθος» του Μίλτου Δημουλή ανεβαίνει επί σκηνής, στο θέατρο Μοντέρνοι Καιροί σε σκηνοθεσία του ίδιου και της Φάνιας Νταλιάνη. Πρωταγωνιστές είναι το Αρσενικό και το Θηλυκό που οδεύουν στον δρόμο προς το Αγαπό, σε έναν τόπο μετάβασης όπου παύουν να υπάρχουν τα αντίθετα. Με αφορμή τη σκηνική μεταφορά της συλλογής από έναν θίασο ηθοποιών και μουσικών, ο Μίλτος Δημουλής συνδιαλέγεται με τον ρόλο του και μας μεταφέρει τις σκέψεις του πάνω στην ανάγκη για ουσιαστική επικοινωνία, για μια συνάντηση με τον άλλο...
Ο Μίλτος Δημουλής συνομιλεί με τον ήρωά του στο θέατρο Μοντέρνοι Καιροί
1. Γράμμα στον ήρωά μου: Αν μπορούσατε να μιλήσετε απευθείας στο Αρσενικό που υποδύεστε στο «Πύρινο Άνθος», τι θα του λέγατε; Θέλω να σου πω ότι σε νιώθω όταν αναζητάς τον χωροχρόνο της Καρδιάς, τον τόπο για να συναντήσεις το Αγαπό. Σε αισθάνομαι όταν το γράμμα γίνεται η μόνη δυνατότητα να αγγίξεις εκείνο που λείπει. Όμως θέλω να σε ρωτήσω: μπορείς να ακούσεις τον άλλον μέσα στην ορμή της δικής σου Ανάγκης; Σε ρωτάω γιατί κι εγώ παλεύω με αυτό. Η επιθυμία μάς κινεί, αλλά μερικές φορές γεμίζει τόσο το μυαλό και τις φλέβες, που δυσκολευόμαστε να δούμε αν το βλέμμα που μας κοιτάζει είναι αιμάσσουσα πηγή. Έγραψα για σένα, σε ύμνησα, σε βάφτισα ποίημα και αδιαμόρφωτο θεό, και τώρα σε υποδύομαι. Σου δίνω το σώμα και την αναπνοή μου, κι εσύ με φέρνεις αντιμέτωπο με όσα ζητάω, όσα φοβάμαι και με όλα τα ρητά και τα άρρητα της βαθιάς και σκοτεινής κραυγής μου. Κοίταξέ με, πληγή μου. Θέλω να σε ακολουθήσω, άστρο το άστρο, μέχρι τον πυρήνα του Ήλιου, ακόμα κι αν χρειαστεί να αποχωριστώ ολάκερο το γένος της γης.
2. Ο ήρωάς μου κι εγώ: Πού συναντιέστε με το Αρσενικό που υποδύεστε στο «Πύρινο Άνθος» και σε ποια σημεία αισθάνεστε ότι διαφέρετε; Συναντιόμαστε στην Ανάγκη για ουσιαστική επικοινωνία. Στη λαχτάρα να κλάψουμε για μιαν ευτυχία που καίει μακριά στους αιώνες. Αναγνωρίζω την επιμονή του να αναζητά μια συνάντηση, ακόμη κι όταν εκείνη μοιάζει ακατόρθωτη και μένει κρεμασμένη στον ουρανό σαν θαύμα. Αυτό που ως έναν βαθμό μάς διαφοροποιεί είναι ο τρόπος που βιώνουμε αυτή την αναζήτηση. Το Αρσενικό βρίσκεται μέσα στη δίνη της. Η επιθυμία του είναι επείγουσα και δεσπόζουσα. Καταλαμβάνει το είναι του, καθορίζει την ύπαρξή του. Προσωπικά, μέσα από τη συγγραφή και τη σκηνική δουλειά, έχω τη δυνατότητα να σταθώ και να παρατηρήσω: πότε αυτή η επιθυμία ανοίγει έναν δρόμο προς τον άλλον και πότε δυσκολεύει τη συνάντηση. Ως ηθοποιός, όμως, χρειάζεται να μπω στην αγωνία του χωρίς να προτρέχω στη γνώση του συγγραφέα και να αναζητήσω μαζί του, κάθε φορά από την αρχή, το Αγαπό με όλη μου την αθωότητα.
Πύρινο άνθος, θέατρο Μοντέρνοι Καιροί
3. Αν ήμουν εγώ στη θέση σου…: Πώς θα αντιδρούσατε εσείς στις καταστάσεις που βιώνει το Αρσενικό στο «Πύρινο Άνθος»; Με Συν-Κίνηση. Πάλι με ένα γράμμα. Έγραψα δεκαέξι, θα τα έκανα δεκαεφτά. Με μιαν ακόμη βύθιση στα άδυτα της ψυχής, για να ανέβω με γνώση και συνείδηση ακόμα πιο ψηλά, εκεί που τα αντίθετα παύουν να υφίστανται. Ένα γράμμα, σου επιτρέπει να γράφεις και «να κοιτάζεις κάτω από τις λέξεις όπως κοιτάζεις τ’ άστρα».
4. Τι μου έμαθες: Τι σας δίδαξε η συνάντηση με το Αρσενικό στο «Πύρινο Άνθος», ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνη; Είδα τον εαυτό μου γυμνό και κολύμπησα στις φλέβες μου, σαν να ήμουν έτοιμος από αιώνες να με αναζητήσω κύτταρο-κύτταρο. Έμαθα να κάνω την επιθυμία μου πράξη και να τολμώ να κοιτάζω κατάματα τους φόβους μου, με σεβασμό και αποδοχή, σαν να δίνω χώρο στη συνείδηση να ανδρωθεί. Ως καλλιτέχνη, με διδάσκει να ακούω ξανά τις ίδιες μου τις λέξεις. Στο χαρτί μπορούσα να επιστρέψω σε έναν στίχο, να τον αλλάξω ή να τον αφήσω να περιμένει. Στη σκηνή χρειάζεται να βρω την ανάγκη που τον γεννά εκείνη τη στιγμή. Και ως συγγραφέας του έργου, μαθαίνω να αφήνω χώρο στους συνεργάτες μου. Μια παύση, ένα βλέμμα, μια μουσική φράση μπορούν να μου αποκαλύψουν κάτι που δεν είχα συνειδητοποιήσει γράφοντας. Το Αρσενικό με μαθαίνει να παραμένω διαθέσιμος σε αυτή την αποκάλυψη. Να έχω δουλέψει βαθιά και, παρ’ όλα αυτά, να είμαι έτοιμος να εκπλαγώ.
5. Αν μπορούσα να σε αλλάξω: Αν μπορούσατε να ξαναγράψετε το Αρσενικό που υποδύεστε, τι θα αλλάζατε — έχοντας ήδη δημιουργήσει εσείς τον ρόλο; Η ερώτηση με φέρνει σε μια ενδιαφέρουσα θέση: ως συγγραφέας είχα τη δυνατότητα να τον αλλάξω. Ως ηθοποιός καλούμαι τώρα να κατανοήσω ακόμη και όσα με δυσκολεύουν στη συμπεριφορά του. Όμως, όπως γράφω και στο δεύτερο γράμμα: «Όχι, τίποτα δεν αποχωρίζομαι, χρειάζομαι κάθε απώλεια για να επιστρέφω ένδον, κάθε σπλαχνικό αχ ως έρμα για την ισορροπία της συνείδησης». Αν επέστρεφα στη γραφή, θα συνέχιζα να αναζητώ αν υπάρχει κάτι που δεν του επέτρεψα ακόμη να φανερώσει. Τώρα που του δίνω το σώμα μου, αντιλαμβάνομαι πως ένας άνθρωπος μπορεί να λέει πολλά και ταυτόχρονα να προστατεύει μέσα του κάτι πολύ εύθραυστο. Εκεί θα στεκόμουν. Θα του έδινα τον χώρο να μου αποκαλύψει αν υπάρχει κάτι ακόμη που δεν έχει ομολογήσει.
6. Αυτό ήταν δύσκολο: Ποιο στοιχείο του Αρσενικού στο «Πύρινο Άνθος» σάς δυσκόλεψε περισσότερο ερμηνευτικά και γιατί; Η δυσκολία είναι να διατηρήσω τη σκηνική αλήθεια και την υψηλή αισθητική σε όλη τη διάρκεια μιας συνάντησης ανάμεσα στο Αρσενικό και το Θηλυκό που, για μεγάλο μέρος του έργου, παραμένει προσδοκία. Απαιτείται ακρίβεια. Συνέπεια. Αλήθεια. Σύγκρουση. Πίστη. Αφοσίωση. Και να μην ξεφύγεις ποτέ από το ύψος της Καρδιάς. Με δοκιμάζει επίσης η ίδια η ποίηση. Ο ρυθμός και οι εικόνες της μπορούν να σε παρασύρουν. Χρειάζεται να ανακαλύπτω κάθε φορά τι κάνω με τις λέξεις, πώς επιχειρώ να επηρεάσω εκείνον στον οποίο απευθύνομαι. Επειδή έχω γράψει το έργο, υπάρχει και μια πρόσθετη απαίτηση: να επιτρέψω στο σώμα μου να συμπορευτεί αλλά και να συγκρουστεί με τη σκέψη μου, η οποία θεωρεί πως γνωρίζει ήδη τον δρόμο.
7. Έλα στη θέση μου: Αν συναντούσατε το Αρσενικό στην πραγματική ζωή, έξω από τη σκηνή και τις σελίδες του έργου, τι θα του λέγατε; Στον μύθο του «ΠΥΡΙΝΟΥ ΑΝΘΟΥΣ», το Αρσενικό και το Θηλυκό είναι αδύνατον να συναντηθούν όσο ανήκουν στο πέμπτο γένος των ανθρώπων, το Σιδηρούν Γένος — αυτό στο οποίο ανήκουμε κι εμείς σήμερα. Το Αγαπό ζει στον Νοητό Κόσμο. Γι’ αυτό, μέσα στα δεκαέξι γράμματα του έργου, το γένος αυτό καταστρέφεται και δημιουργώ τη μήτρα που θα γεννήσει το Έκτο Γένος των Ανθρώπων. Το Γένος της Καρδιάς. Εκεί θα μπορούσα να το συναντήσω. Στο ύψος της Ποίησης, στο Πύρινο φως, θα ακούγαμε μαζί τη μουσική των σφαιρών να ηχεί μέσα στο αίμα το Πανανθρώπινο. Και θα του ψιθύριζα πόσο όμορφα λιώνει τα ρολόγια.
8. Το soundtrack του ήρωά μου: Αν το Αρσενικό στο «Πύρινο Άνθος» είχε τη δική του playlist, ποια τραγούδια θα περιλάμβανε και γιατί; Σίγουρα τα ίδια τα μελοποιημένα ποιήματα του «ΠΥΡΙΝΟΥ ΑΝΘΟΥΣ», σε μουσική Τάσου Σωτηράκη, με τους ερμηνευτές της παράστασης, τη Χρυσηίδα και τον Ιάσονα Μανούσο. Πιάνο παίζει η Χριστίνα Καλαμπόκα, κλαρινέτο και σαξόφωνο ο Μικές Σακελλίου και κρουστά ο Νίκος Τουλιάτος. Τραγούδια ερμηνεύουν επίσης οι ηθοποιοί της παράστασης: η Εβίτα Παπασπύρου, η Μαρία Κολοκυθά και ο υπογράφων. Επιλέγω αυτά τα τραγούδια γιατί όλοι εμείς, μέσω της μυητικής διαδικασίας της Ποίησης, ενυπάρχουμε στη δυνατότητα της κοινής ανάσας. Στην παράστασή μας, όπου η μουσική εκτελείται ζωντανά, αυτή η ανάσα ανήκει σε όλους: ηθοποιούς, μουσικούς και θεατές. Αφιερώνω στίχους του ομώνυμου τραγουδιού:
Κλείσε τα μάτια το αίμα ζει κι ο χτύπος στήθος να υψώνει σιωπή ερημία κι αγάπη. Ψηλά η καρδιά αίμα στον ήλιο που κυλάει στο χώμα. Ψηλά η καρδιά Πύρινο Άνθος στο κόκκινο σώμα.
Αυτό που περιμένουμε είναι να δημιουργηθεί και να υποστηριχθεί σοβαρά μια σκηνή για τα εκλεκτά ελληνικά έργα του 20ού αι. Και να ανατεθεί στους καλύτερους συγγραφείς μας να γράψουν νέα.
Γιάννης Τσορτέκης και Έλενα Μαυρίδου αναμετρώνται με ένα έργο για την επιθυμία, την κοινωνική ανισότητα, την έλξη και την καταστροφική δύναμη της εξουσίας.
15°
