Διονύσης Σαββόπουλος: Γιατί όλοι νιώσαμε ότι χάσαμε κάτι δικό μας

«Έτσι θα τον θυμάμαι». Αμέτρητες αναρτήσεις, με εκατοντάδες στίχους και χιλιάδες λέξεις πλημμύρισαν το διαδίκτυο μέσα σε μια μέρα. Ο καθένας και η καθεμία με τον τρόπο του/της θέλησε να μοιραστεί την όποια εμπειρία είχε ζήσει παρέα με τον τροβαδούρο που μας εγκατέλειψε. Σε τι να οφείλεται αυτή η ανάγκη τόσων και τόσων, όχι μόνο να υμνήσουν τον Διονύση Σαββόπουλο και το έργο του ή να του αποδώσουν την τιμή που του πρέπει; Κάτι άλλο βαθύτερο μοιάζει να κρύβεται από πίσω. Η ανάγκη ή η αγωνία να οικειοποιηθούμε αυτό το έργο: να βρεθούμε κι εμείς στον πυρήνα της δημιουργίας του. Σαν να είμαστε κι εμείς συμμέτοχοι και παρόντες, όσο η ιδέα γινόταν τραγούδι.

Όχι μονάχα ακροατές, αλλά συνδημιουργοί. Μαστορόπουλα στο χτίσιμο των αρχιτεκτονημάτων του. Είτε αυτά ήταν «χαμόσπιτα» όπως η «Ζωζώ», τέντες τσίρκου όπως «Οι Μάγοι» ή «μέγαρα» όπως η «Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη» ή το «Μ’ αεροπλάνα και βαπόρια».

Ίσως γιατί τα τραγούδια του δεν ζητούσαν απλώς να τα χειροκροτήσουμε – απαιτούσαν να τα πάρουμε απ’ το χέρι και να τα βγάλουμε βόλτα, να τα πάμε παρακάτω. Μια που έμοιαζαν σαν να ήταν γραμμένα για το –κάθε– σήμερα, σαν να τροφοδοτούνταν από τους χυμούς καταστάσεων, συνθηκών ή απλώς λέξεων από το χθες, αλλά ο τελικός τους προορισμός να ήταν ένα αύριο. Καλώντας μας σ’ αυτό το «αύριο» να πάρουμε μέρος κι εμείς, οι ακροατές τους, ως συνοδοιπόροι.

«Μην πετάξεις τίποτα, φτάσαμε στ’ ανείπωτα» μας λέει κάποια στιγμή, προτρέποντάς μας να βυθιστούμε στις δικές μας εμπειρίες, να ανακαλέσουμε τις δικές μας αναμνήσεις, ώστε το τραγούδι να εμπλουτιστεί από εμάς τους ίδιους. Ώστε αυτά τα «ανείπωτα» να έρθουν στην επιφάνεια, να ειπωθούν, να αποκτήσουν υπόσταση, και το τραγούδι να «μας πάρει μακριά, να μας πάει στα πέρα μέρη».

Δεν μας καλεί όμως έναν έναν να συμμετάσχουμε σ’ αυτή την τελετή της «συνδημιουργίας». Μας καλεί και ως ομάδες, ως κοινωνικά σύνολα, στα συναπαντήματα σε κοινούς δρόμους. Είτε σε κάποια πλατεία που «ήταν γεμάτη, με το νόημα που ’χει κάτι απ’ τις φωτιές», είτε σαν «κοπάδια, κοπάδια, κοπάδια στα υπουργεία», σαν «ζευγάρια που στροβιλίζονται πιο πέρα», ακόμα και σαν «κάτι πουλιά, μαύρα πουλιά, πουλιά πικρά, πουλιά της δυστυχίας». Κι έτσι ανυψώνει την ατομική ανάμνηση, τα προσωπικά συναισθήματα που ανακινεί το τραγούδι του, σε συλλογική μνήμη, σε κοινό βίωμα. Σ’ εκείνο το «εμείς» που πάντα ονειρευόταν και όπου πάντα μας καλούσε.

Τα τραγούδια του δεν ζητούσαν απλώς να τα χειροκροτήσουμε – απαιτούσαν να τα πάρουμε απ’ το χέρι και να τα βγάλουμε βόλτα

Διονύσης Σαββόπουλος © Αλέξης Κυριτσόπουλος