- CITY GUIDE
- PODCAST
-
16°
Κλυταιμνήστρα: Το νέο γλυπτό του Γιάννη Βέτσου
Η μητέρα, η φόνισσα, το τραγικό πρόσωπο. Ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την εκδίκηση
Κλυταιμνήστρα: Η τραγική μορφή της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας μέσα από τη γλυπτική ματιά του Γιάννη Βέτσου
* Όμηρος, Ιλιάς, Ι΄ 553: Χόλος νόον οιδάνει. Ο θυμός ανταριάζει το μυαλό.
* Όμηρος, Οδύσσεια. Η Κλυταιμνήστρα πρόδωσε τον σύζυγό της Αγαμέμνονα και συνέπραξε στη δολοφονία του, σε αντίθεση με την πιστή Πηνελόπη.
* Βιργίλιος. Furor arma ministrat. Ο θυμός σε οπλίζει.
Από το μυθιστόρημα «Clytemnestra» της Costanza Casati, 2023:
* «Δεν υπάρχει ειρήνη για μια γυναίκα με φιλοδοξία».
* «Αν η οργή της Κλυταιμνήστρας ήταν φωτιά, της Ελένης ήταν φωτίτσα λύχνου, ζεστή και λεπτή στο σκοτάδι, αλλά κατακαίει αν πλησιάσεις πολύ».
Ο γλύπτης Γιάννης Βέτσος προσέγγισε με βαθύτερη ανάγνωση την Κλυταιμνήστρα, πέρα από την εύκολη εικόνα της «φόνισσας». Η φιλοσοφική της διάσταση βρίσκεται στην τραγική σύγκρουση ανάμεσα στη δικαιοσύνη, την εκδίκηση, την εξουσία και την ανθρώπινη οδύνη. Το γλυπτό δείχνει την προσπάθεια της μάνας Κλυταιμνήστρας να απωθήσει τα φονικά όπλα των παιδιών της από το σώμα της. Τελικά, δεν τα κατάφερε.
Η Κλυταιμνήστρα είναι μία σύνθετη και σκοτεινή μορφή της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Δεν είναι μόνο η γυναίκα που δολοφονεί τον Αγαμέμνονα. Είναι μια γυναίκα που, μέσα στην τραγική λογική του μύθου, μετατρέπει τον πόνο σε πράξη, την αδικία σε εκδίκηση και την προσωπική οδύνη σε διεκδίκηση δικαιοσύνης. Γι’ αυτό και η μορφή της δεν μας επιτρέπει να την τοποθετήσουμε εύκολα στην πλευρά του «καλού» ή του «κακού». Στον Αισχύλο, η Κλυταιμνήστρα δεν εμφανίζεται ως μια γυναίκα χωρίς συνείδηση. Αντιθέτως, διαθέτει ισχυρή βούληση, αυτοκυριαρχία και λόγο. Γνωρίζει τι κάνει και υπερασπίζεται την πράξη της. Ο Αγαμέμνων δεν είναι γι’ αυτήν ο σύζυγος που επιστρέφει από την Τροία, είναι ο άνθρωπος που θυσίασε την κόρη τους, την Ιφιγένεια, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η εκστρατεία. Η μητρική οδύνη μετατρέπεται σε ηθικό επιχείρημα.
Μπορεί η προσωπική οδύνη να γίνει δικαιοσύνη; Και αν ο άνθρωπος αδικηθεί βαθιά, αποκτά το δικαίωμα να γίνει ο ίδιος δικαστής και δήμιος; Η Κλυταιμνήστρα απαντά καταφατικά. Το αίμα δεν καθαρίζει το αίμα, το πολλαπλασιάζει. Και όμως, υπάρχει κάτι βαθιά ανθρώπινο στην Κλυταιμνήστρα. Είναι η γυναίκα που έχασε το παιδί της, την Ιφιγένεια. Είναι η σύζυγος που έζησε χρόνια χωρίς τον άνδρα της. Είναι η γυναίκα που αισθάνθηκε ότι η δική της ζωή και οδύνη δεν είχαν καμία αξία μπροστά στις αποφάσεις των ισχυρών. Η τραγωδία της δεν βρίσκεται μόνο στο ότι σκότωσε, βρίσκεται και στο ότι έφτασε να πιστέψει πως μόνο σκοτώνοντας μπορούσε να δικαιωθεί. Η Κλυταιμνήστρα είναι και μορφή εξουσίας. Κυβερνά στο κενό που αφήνει ο Αγαμέμνων. Δεν είναι ένα τέρας χωρίς ανθρώπινο πρόσωπο. Είναι ένας άνθρωπος που, μέσα από την οδύνη, έχασε το μέτρο. Γι’ αυτό η Κλυταιμνήστρα παραμένει τραγική. Δεν μας ζητά να τη δικαιολογήσουμε. Μας υποχρεώνει να την καταλάβουμε. Και ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την εκδίκηση, ανάμεσα στη μητέρα και τη φόνισσα, ανάμεσα στο θύμα και τον θύτη, βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα της τραγωδίας: Πόσο πόνο μπορεί να αντέξει ο άνθρωπος πριν ο ίδιος ο πόνος του τον μεταμορφώσει;
Ο γλύπτης Γιάννης Βέτσος έχει αναπτύξει, εδώ και δεκαετίες, μια ιδιαίτερη μέθοδο τεχνικής, ώστε από εκατοντάδες μικρά ή μεγαλύτερα κομμάτια σιδήρου να προκύπτει, με κόλληση, η σύνθεση μιας γλυπτικής φιγούρας ή ενός συνόλου γλυπτών. Η εργασία με τον σίδηρο ήταν, από την αρχαιότητα, τελετουργική. Ο «αρμόδιος» θεός ήταν ο γιος του Δία και της Ήρας, ο Ήφαιστος.
Το καλλιτεχνικό επίτευγμα του Γιάννη Βέτσου είναι η ισορροπία μεταξύ φόρμας και περιεχομένου. Από τα φοιτητικά του χρόνια στην Αθήνα, αναζήτησε τις αρχές και τις αξίες της γλυπτικής. Τον απασχόλησε η μορφή, η σύνθεση, τα υλικά, οι τεχνοτροπίες, η αρχαία αλλά και η μοντέρνα και η σύγχρονη τέχνη. Πάντα με μια ερευνητική και στοχαστική διάθεση. Ξεκινώντας από ξύλο και γύψο, πέρασε στα χάλκινα γλυπτά. Μετά ασχολήθηκε σχεδόν αποκλειστικά με γλυπτά από σίδερο. Ζει και εργάζεται στα Πάμφιλα Λέσβου. Βαθύς γνώστης της αρχαίας ελληνικής τέχνης αλλά και της νεότερης παγκόσμιας γλυπτικής. Εμπνέεται και στοχάζεται από τη μυθολογία, από τους αρχαίους συγγραφείς αλλά και τον Γκαίτε, Ντοστογιέφσκι, Καζαντζάκη... Τα διαβάσματά του περνούν, με τον δικό του τρόπο, στην τέχνη του.
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πώς μια στήλη που ξεκίνησε να μιλάει αποκλειστικά για δίσκους και βιβλία αναγκάζεται κάποιες φορές να μιλήσει για πολιτική
Η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών χρηματοδοτεί το σύνολο των εργασιών με δωρεά ύψους 1,1 εκατ. ευρώ
Μια συζήτηση για το βιβλίο «Απόντες - Μια Προφορική Ιστορία» και την ταινία του Νίκου Γραμματικού
Πώς εξελίσσεται η αντίληψη και η αναπαράσταση του χώρου μέσα από το παιδικό σχέδιο.
Η εξημέρωση του σκύλου, τα λιοντάρια που κάποτε ίσως ζούσαν στην Ελλάδα και η ξεχωριστή θέση της κουκουβάγιας
Ο Ζευς μεταμορφώθηκε σε Σάτυρο για να προσεγγίσει ερωτικά την Αντιόπη, κόρη του Νυκτέα ή του Ασωπού
Ενισχύεται η ασφάλεια του σημαντικού μνημείου του 4ου αιώνα π.Χ.
Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα
Ο κωμικός μιλάει στην ATHENS VOICE για το stand-up comedy πέρα από τα viral βίντεο
Η φιλοσοφία των μεταμορφώσεων στην ελληνική μυθολογία
Η Αλεξάνδρα Μαράτη εμπνεύστηκε από την πολυβραβευμένη ταινία και τις δικές της διαδρομές στις ερήμους της Αφρικής
Με αφορμή τη δωρεά του σπάνιου αρχείου του γλύπτη στο Takis Foundation, η ιδιοκτήτρια της Γκαλερί Ζουμπουλάκη μιλάει για τη φιλία τους
Η πολιτιστική ατζέντα της εβδομάδας
Μία ακουαρέλα του 18ου αιώνα αποκάλυψε το μυστικό της τοποθεσίας του
Επτά κιτρινισμένες σελίδες αποκαλύπτουν τις αλλαγές που έκανε λίγες ώρες πριν την ομιλία που έμεινε στην ιστορία
Ο πρωτοπόρος των εννοιολογικών κόμιξ έρχεται στο στούντιο της Athens Voice
Ομόφωνη γνωμοδότηση του ΚΑΣ για την υδραυλική θωράκιση, τον φωτισμό και την αύξηση της χωρητικότητας
Το reunion στη σκηνή του «Ολύμπιον» 33 χρόνια μετά την ταινία
Από τη σκέψη και τη γλώσσα μέχρι τις αισθήσεις και τη δημιουργικότητα, βλέπουμε πόσα πολλά μπορούν να συμβαίνουν μέσα από μια τόσο απλή και αγαπημένη δραστηριότητα.
Η DC αλλάζει ξανά διοίκηση, αφήνοντας πίσω της ένα ακόμη ανολοκλήρωτο σχέδιο
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.