Καστοριά: Πράσινο φως για τη συντήρηση της μοναδικής βυζαντινής εικόνας του Αγίου Γεωργίου

Για τη συντήρηση της ξυλόγλυπτης εικόνας του Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς στην Καστοριά γνωμοδότησε θετικά επί της σχετικής μελέτης το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Σύμφωνα με ανακοίνωσή του, το υπουργείο Πολιτισμού -δια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καστοριάς- προβαίνει στη συντήρηση της ξύλινης ανάγλυφης εικόνας του Αγίου Γεωργίου, μοναδικό δείγμα μνημειακής ξυλογλυπτικής βυζαντινής τέχνης, ύψους περίπου τριών μέτρων η οποία χρονολογείται πιθανότατα στον 13ο αι.

Είναι τοποθετημένη στο νότιο τοίχο του ναού, σε ορθογώνιας διατομής κόγχη. Έχει κατασκευαστεί από μονοκόμματο ξύλο καρυδιάς με πρόσθετο τμήμα στον πήχη του δεξιού χεριού, το οποίο συνδέεται με μεταλλικά καρφιά. Είναι ζωγραφισμένη με την τεχνική της αυγοτέμπερας με λεπτή προετοιμασία και βερνίκι προστασίας στην επιφάνεια. Φέρει επιχρύσωση στο φωτοστέφανο.

Ο Ναός Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς © ΥΠΠΟ

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Ο Άγιος Γεώργιος Ομορφοκκλησιάς αποτελεί βυζαντινό μοναστηριακό ναό, ο οποίος υπέστη αρκετές καταστροφές, εξαιτίας πυρκαγιών στα χρόνια της οθωμανοκρατίας, αλλά και σε άλλες περιόδους. Ιδιαίτερη καλλιτεχνική και ιστορική αξία παρουσιάζει το υπερμέγεθες ξυλόγλυπτο του Αγίου Γεωργίου, το οποίο διατηρείται στον νότιο τοίχο του ναού, εντός ορθογώνιας κόγχης, που δημιουργήθηκε μετά την εντοίχιση της νότιας εισόδου. Η συγκεκριμένη απεικόνιση του Αγίου Γεωργίου αποτελεί μοναδικό δείγμα βυζαντινής ξυλογλυπτικής και συνδέεται άμεσα με την ιστορική, καλλιτεχνική και θρησκευτική ταυτότητα της περιοχής. Η υλοποίηση των εργασιών συντήρησης συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία του έργου, στη διεύρυνση της επιστημονικής γνώσης σχετικά με τη βυζαντινή ξυλόγλυπτη τέχνη, στην περαιτέρω ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου της Καστοριάς στη βυζαντινή και μεταβυζαντινή περίοδο, καθώς και στην ενίσχυση του πολιτιστικού και προσκυνηματικού τουρισμού της πόλης».

Ο Ναός του Αγίου Γεωργίου Ομορφοκκλησιάς στην Καστοριά, ένα από τα σημαντικότερα βυζαντινά μνημεία της περιοχής, ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του δίστυλου εγγεγραμμένου σταυροειδούς ναού με τρούλο. Η σημερινή του σύνθετη κάτοψη προέκυψε από μεταγενέστερες επεμβάσεις και προσθήκες στη διάρκεια των αιώνων. Το μνημείο υπήρξε καθολικό μοναστηριακού συγκροτήματος, γύρω από το οποίο αναπτύχθηκε σταδιακά ο οικισμός, γνωστός σε ιστορικές πηγές ήδη από τον 17ο αιώνα.

Ο αρχικός πυρήνας του καθολικού της Μονής είναι ένας τετράστηδλος εγγεγραμμένος σταυροειδής Ναός με νάρθηκα. Ο πυρήνας αυτός, κρίνοντας από τις τοιχογραφίες που έχουν διασωθεί, πρέπει να οικοδομήθηκε στα μέσα του 12ου αι. Στο εσωτερικό του μνημείου υπάρχουν τοιχογραφίες σε δύο στρώματα που ανάγονται στον 13ο και στον 14ο αι. Πρόσφατα έγινε αποκάλυψη του παλαιού στρώματος σε αρκετά σημεία του ναού, με αποτέλεσμα να μπορεί να εκτιμηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η χρονολογία κατασκευής του μνημείου, γύρω στα μέσα του 12ου αιώνα. Οι τοιχογραφίες του σχετίζονται με τη δυναστεία των Παλαιολόγων, και ξεχωριστή θέση κατέχει η ανάγλυφη εικόνα του Αγίου Γεωργίου.