Λίνα Μενδώνη: «Η Ελλάδα αποκτά το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που της αξίζει»
Το πράσινο φως για την επέκταση και την αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου άναψαν ομόφωνα τα δύο ανώτατα γνωμοδοτικά όργανα του Υπουργείου Πολιτισμού, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Οι προμελέτες αρχιτεκτονικής, στατικής και ηλεκτρομηχανολογικής φύσης εγκρίθηκαν στο σύνολό τους, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα από τα πιο φιλόδοξα πολιτιστικά έργα των τελευταίων δεκαετιών.
Τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου έχουν αναλάβει τα γραφεία Chipperfield–Τομπάζη, ενώ η εκπόνηση των μελετών ξεκίνησε μετά την κύρωση, τον Απρίλιο του 2024, της σύμβασης χορηγίας ύψους 40 εκατ. ευρώ από τον Σπύρο και τη Ντόροθυ Λάτση, στη μνήμη του Ιωάννη και της Εριέττας Λάτση. Η δωρεά καλύπτει το σύνολο των μελετών και αφορά όλο το οικοδομικό τετράγωνο του μουσειακού συγκροτήματος, συμπεριλαμβανομένου του μοναδικού διεθνώς Επιγραφικού Μουσείου.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε την έγκριση των μελετών κομβικό βήμα για τη μετεξέλιξη του Μουσείου σε έναν σύγχρονο πολιτιστικό οργανισμό παγκόσμιας εμβέλειας. Όπως σημείωσε, το ιστορικό κτήριο, σχεδιασμένο τον 19ο αιώνα για εντελώς διαφορετικές ανάγκες και αριθμό επισκεπτών, δεν μπορεί πλέον να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της εποχής. Η επέκταση, τόνισε, αποκαθιστά την ενότητα και τη συνοχή του συγκροτήματος, αίροντας τις αποσπασματικές επεμβάσεις του παρελθόντος και αναβαθμίζοντας ριζικά τη λειτουργία του.
Στην καρδιά της πρότασης βρίσκεται η δημιουργία ενός μεγάλου δημόσιου πάρκου, ανοιχτού και καθολικά προσβάσιμου, που φιλοδοξεί να αποτελέσει νέο τοπόσημο για την Αθήνα. Παράλληλα, προβλέπεται νέα επιβλητική είσοδος επί της Πατησίων, δημόσιο φουαγιέ, ερευνητικό κέντρο αφιερωμένο στην αρχαιότητα και ένας ανοιχτός χώρος πολιτισμού και αναψυχής που θα λειτουργεί πέρα από το αυστηρό ωράριο ενός μουσείου.
Η μουσειολογική αναδιάρθρωση είναι εξίσου εκτεταμένη. Περίπου 17.000 αρχαιότητες θα εκτεθούν σε δύο μεγάλες θεματικές περιοχές, με 13 ενότητες και δεκάδες επιμέρους αφηγήσεις, ενώ οι χώροι των Προϊστορικών Συλλογών υπερδιπλασιάζονται. Οι αίθουσες περιοδικών εκθέσεων, οι χώροι εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τα εργαστήρια συντήρησης και οι αποθήκες εκσυγχρονίζονται και επεκτείνονται, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για σύγχρονες εκθέσεις, έρευνα και διεθνείς συνεργασίες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βιωσιμότητα και την προστασία τόσο των επισκεπτών όσο και των εκθεμάτων. Για πρώτη φορά εξασφαλίζονται σταθερές συνθήκες φωτισμού, υγρασίας και θερμοκρασίας, ενισχύεται η αντισεισμική θωράκιση του κτηρίου, αντιμετωπίζονται χρόνιες παθογένειες όπως η υγρασία και προχωρά η ενεργειακή αναβάθμιση του συγκροτήματος.
Το έργο δεν περιορίζεται στα όρια του Μουσείου. Η προκαταρκτική μελέτη στοχεύει στη συνολική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής Εξαρχείων, Πατησίων και Μεταξουργείου, δημιουργώντας έναν νέο πολιτιστικό άξονα που θα συνδέει το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πεδίον του Άρεως και, συμβολικά, με την Ακρόπολη.
Αν ολοκληρωθεί όπως σχεδιάζεται, το νέο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο δεν θα είναι απλώς ένα μεγαλύτερο μουσείο. Θα είναι ένας ζωντανός δημόσιος χώρος, ένα κέντρο γνώσης, έρευνας και πολιτισμού, αντάξιο του πλούτου που φιλοξενεί και της πόλης που το περιβάλλει.
Mε καλεσμένη τη μουσειολόγο και σύμβουλο μουσείων Βασιλική Μαρκάκη, μιλάμε για την πρακτική της αργής και προσεκτικής παρατήρησης μέσα σε μουσεία και εκθεσιακούς χώρους.
18°
