Μάικλ και Κερκ Ντάγκλας: Η ιστορία μιας ταινίας που δοκίμασε τη σχέση τους και που χρειάστηκε περισσότερα από 10 χρόνια για να φτάσει στη μεγάλη οθόνη
Ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο στην αυτοβιογραφία του ηθοποιού Μάικλ Ντάγκλας, που κυκλοφόρησε την προηγούμενη εβδομάδα με τίτλο «One Helluva Ride», είναι η αφήγηση της κρίσης που παρ’ ολίγον να δημιουργηθεί ανάμεσα στον ίδιο και τον πατέρα του, τον θρύλο του κινηματογράφου Κερκ Ντάγκλας, με αφορμή τη δημιουργία ενός φιλμ που χρόνια αργότερα θα αποδεικνυόταν εμβληματικό.
Η εν λόγω ιστορία ξεκινάει στις αρχές της δεκαετίας του '60. Ο Κερκ Ντάγκλας έχει μόλις γυρίσει τον «Σπάρτακο» των τεσσάρων βραβείων Όσκαρ και βρίσκεται στην καλύτερη στιγμή της καριέρας του. «Ήταν ασυναγώνιστος», γράφει με θαυμασμό ο Μάικλ στο βιβλίο, «ένας άνθρωπος απίστευτης κράσης, ακούραστος και ταλαντούχος. Δεν ήταν εύκολο για έναν γιο να ελπίζει ότι μπορεί να σταθεί επάξια δίπλα σε έναν τέτοιο πατέρα». Ο Κερκ, ψάχνοντας για νέα ενδιαφέροντα projects και θέλοντας να δοκιμαστεί σε κάτι διαφορετικό από τους ηρωικούς ρόλους στους οποίους έχει διαπρέψει, αποφασίζει να αγοράσει τα δικαιώματα ενός παράξενου μυθιστορήματος, το οποίο μιλάει για έναν διαταραγμένο τύπο που φέρνει τα πάνω κάτω στη ζωή των τροφίμων ενός ψυχιατρικού καταστήματος, αρνούμενος να ακολουθήσει τη μοίρα του εγκλεισμού του. Το βιβλίο έχει τίτλο «One Flew Over the Cuckoo’s Nest», Η Φωλιά του Κούκου, και ο συγγραφέας του, ο Κεν Κέισι, έχει προβεί μέσα από τον ρέμπελο ήρωα (ΜακΜέρφι) σε μια διαλυτική σάτιρα του αμερικανικού ονείρου. Όσο κι αν ξενίζει κάποιους η τολμηρή επιλογή του μεγάλου πρωταγωνιστή – μα να παίξει έναν τρελό αυτός που έχει ερμηνεύσει τον Ντοκ Χόλιντεϊ, τον Σπάρτακο και τον Βαν Γκογκ;– ο Κερκ Ντάγκλας είναι αποφασισμένος. Ψάχνει για χρηματοδότες.
Το Χόλιγουντ, όμως, διστάζει. Μια ταινία που εκτυλίσσεται σε... τρελοκομείο; Είναι το 1961, 1962, οι ταινίες εξακολουθούν να μιλάνε για ηρωισμό και μεγαλείο. Ποιος θα ενδιαφερθεί για τα καπρίτσια του τροφίμου ΜακΜέρφι, ο οποίος κάνει δύσκολη τη ζωή μιας άμοιρης νοσοκόμας και παρασύρει τους υπόλοιπους του νοσοκομείου σε επανειλημμένες ανταρσίες; Παρ’ όλα αυτά, ο Κερκ Ντάγκλας θέλει διακαώς να παίξει τον επαναστάτη ΜακΜέρφι και, για να προσελκύσει το ενδιαφέρον του κοινού γύρω από το έργο, αποφασίζει, αφού δεν μπορεί ακόμα να βρει παραγωγό για το σινεμά, να το ανεβάσει στο θέατρο. «Το σχέδιο του πατέρα μου», θυμάται ο Μάικλ Ντάγκλας, «ήταν να ανέβει η παράσταση στο Μπρόντγουεϊ και, σημειώνοντας επιτυχία, να πάρει κατόπιν το δρόμο για τον κινηματογράφο». Ωστόσο, το σχέδιο δεν αποδίδει καρπούς. Παρότι η παράσταση σε σκηνοθεσία του Τζορτζ Ρόι Χιλ («Το Κεντρί») είναι sold out επί εβδομάδες και ο Ντάγκλας εκπληκτικός στον ρόλο, η χρηματοδότηση του κινηματογραφικού εγχειρήματος αποβαίνει άκαρπη. Κανένα στούντιο δεν τολμάει να επενδύσει τα χρήματά του σε μια τόσο ασυνήθιστη ιστορία.
«Η Φωλιά του Κούκου» γίνεται εμμονή για τον Κερκ. Γυρίζει άλλα φιλμ, παίζει καουμπόικα, πολεμικά, αστυνομικά, μα το μυαλό του είναι διαρκώς στον ΜακΜέρφι και στο βιβλίο του Κέισι, το οποίο σιγά σιγά έχει καταστεί σημαία για τους χίπις και το αντιεξουσιαστικό κίνημα στις ΗΠΑ. Το '63 εισπράττει νέες αρνητικές απαντήσεις. Το '65 παλεύει μήπως βρει παραγωγό στην Ευρώπη. Ούτε εκεί τα καταφέρνει. Το '69 έρχεται σε επαφή με τον Μίλος Φόρμαν, έναν νέο Τσέχο σκηνοθέτη, που βρίσκει την ιδέα καταπληκτική. Μήτε αυτό αποδίδει. Κι έτσι τα χρόνια περνούν. «Ήταν τόσο απογοητευμένος», γράφει ο Μάικλ Ντάγκλας στην αυτοβιογραφία του. «Ώσπου μια μέρα, στις αρχές του ’70, τον άκουσα να λέει ότι θα δώσει αλλού τα δικαιώματα, και τότε του είπα: ‘Άσε με να δοκιμάσω εγώ, μήπως καταφέρω κάτι». Και η μοίρα του ΜακΜέρφι αλλάζει χέρια, περνάει στη δικαιοδοσία του γιου. Ο Κερκ Ντάγκλας διατηρεί το ποσοστό του στο μερίδιο, μα είναι τώρα ο Μάικλ που τρέχει το εγχείρημα, ο Μάικλ, που έχει ήδη κάνει τα πρώτα του δειλά βήματα στο επάγγελμα, παίζοντας μικρά ρολάκια σε τηλεοπτικές σειρές. Εντούτοις, πλέον οι εποχές έχουν αλλάξει. Τα seventies έχουν φέρει έναν αέρα αντικομφορμισμού και στο Χόλιγουντ. Η επιτυχία του «Νονού» με σκηνοθέτη τον παντελώς άγνωστο Φράνσις Φορντ Κόπολα έχει κάνει τους ανθρώπους των στούντιο πρόθυμους να ρισκάρουν. Ταινίες πιο αιχμηρές σεναριακά, όπως το «Κουρδιστό Πορτοκάλι» του Στάνλεϊ Κιούμπρικ και το «Μεγάλο Ανθρωπάκι» του Άρθουρ Πεν, γίνονται πράξη. Είναι οι μέρες των φρέσκων πιονέρων, του Τζορτζ Λούκας, του Μάρτιν Σκορσέζε, του Στίβεν Σπίλμπεργκ, είναι η άνθιση του πολιτικού σινεμά με μπροστάρη τον Άλαν Πάκουλα, είναι η επικράτηση του καινούργιου απέναντι στο παλιό. Μέχρι το '74 ο Μάικλ Ντάγκλας έχει βρει και χρηματοδότες και σκηνοθέτη (τον Μίλος Φόρμαν), όλα πια είναι έτοιμα. Έχει βρει και πρωταγωνιστή. Ο οποίος, όμως, δεν είναι ο πατέρας του. «Ήταν η πιο δύσκολη στιγμή της ζωής μου», γράφει. «Ο Μίλος Φόρμαν μου είπε ότι τα χρόνια είχαν περάσει, ότι ο Κερκ δεν ήταν κατάλληλος πια για τον ρόλο του ΜακΜέρφι. Έπρεπε να βρεθεί νεότερος ηθοποιός». Κι έτσι, στο κάδρο προστίθεται ο Τζακ Νίκολσον, με το τρελό βλέμμα και το σαρδόνιο ύφος, η απόλυτη ενσάρκωση του παράφρονος. «Δεν θα ξεχάσω ποτέ τη στιγμή που στάθηκα απέναντι στον πατέρα μου, αναγκασμένος να του πω ότι το έργο θα γίνει, χωρίς τη δική του συμμετοχή. Ακόμα και σήμερα, η στιγμή αυτή συνιστά μία από τις πιο άβολες και σκληρές περιστάσεις της ζωής μου».
Ο Κερκ, εξηντάρης πια, δεν του κράτησε κακία, αποδέχτηκε το ηλικιακό κριτήριο και έδωσε την ευχή του. Οι πρόβες ξεκίνησαν στο Όρεγκον, αρχές του 1975. Νίκολσον, Ντάνι Ντε Βίτο, Λουίζ Φλέτσερ, Γουίλ Σάμπσον. Ακολούθησαν τα γυρίσματα. Ο Μάικλ Ντάγκλας παραγωγός (δεν εμφανίζεται στο φιλμ). Η ταινία κάνει πρεμιέρα στις 19 Νοεμβρίου του ίδιου έτους. Σπάει ταμεία, εισπράττει διθυραμβικές κριτικές. Ο Τζακ Νίκολσον γίνεται σταρ. Στην απονομή των Όσκαρ του 1976 κερδίζει σε όλες τις μεγάλες κατηγορίες, ανάμεσά τους και σε αυτή του Καλύτερου Φιλμ της χρονιάς.
«Ω, ήταν περήφανος για μένα», αναφέρει ο Μάικλ Ντάγκλας. «Ξετρελάθηκε με το αποτέλεσμα, ενθουσιάστηκε με τον Νίκολσον. Χαιρόταν σαν να το είχε δημιουργήσει ο ίδιος. Για πρώτη φορά αισθάνθηκα ότι μπορούσα να σταθώ επάξια πλάι του. Μάλιστα, χρόνια αργότερα, του είπα, "Μπαμπά, από καμιά άλλη ταινία δεν κέρδισες τόσα χρήματα, και δεν έπαιξες κιόλας"».
O Ρόμπερτ Πάτινσον δίνει τα διαπιστευτήριά του, πλάθοντας μια ηλεκτρισμένη, γεμάτη ένταση αλλά και ωριμότητα ερμηνεία, που ίσως να τον οδηγήσει στις φετινές οσκαρικές υποψηφιότητες.
Η βραβευμένη με Όσκαρ Τζέσικα Τσαστέιν πρωταγωνιστεί στο νέο θρίλερ που υπόσχεται δυνατές συγκινήσεις και ένα συναρπαστικό σχεδιασμό στη συνύπαρξη φαντασίας και πραγματικότητας.
23°
