Ο άντρας στο υπόγειο: Τα φαντάσματα της ιστορίας

Ο εβραϊκής καταγωγής αρχιτέκτονας Σιμόν και η γιατρός σύζυγός του Ελέν, αποφασίζουν να πουλήσουν ένα υπόγειο στο κτίριο όπου μένουν στο κέντρο του Παρισιού. Ένας μεσήλικας συνταξιούχος καθηγητής ιστορίας το αγοράζει άρον άρον αλλά η περίεργη συμπεριφορά του αναγκάζει το ζευγάρι να αναθεωρήσει την αρχική στάση του και να ακυρώσει την αγοραπωλησία, κάτι που ο πρώτος δεν δέχεται.

Ένα μεθοδικά αναπτυγμένο και αρκετά ψαγμένο κοινωνικό δράμα με πολυεπίπεδο πολιτικό συμβολισμό, «Ο άντρας στο υπόγειο» του Φιλίπ Λε Γκε – ο οποίος μας είχε δώσει πριν από δέκα χρόνια το θαυμάσιο «Βόλτα με το Μολιέρο». Το σενάριο επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στον ρόλο του αινιγματικού αγοραστή (Φρανσουά Κλιζέ) και η κάμερα του Λε Γκε προσαρμόζεται πάνω του, ακολουθώντας τη λογική της διεισδυτικής μελέτης που σχετίζεται με την αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας. Την πρώτη φορά που ο αινιγματικός άντρας μιλάει με την κόρη της οικογένειας για την αμερικανική ιστορία που διδάσκεται στο σχολείο της, τον ακούμε να λέει τα εξής: «Η κατάκτηση της Δύσης είναι η ιστορία της σφαγής των Ινδιάνων από τους λευκούς αποίκους». Η συνεπής στάση του λειτουργεί παραπλανητικά για τη νεαρή κοπέλα –αλλά και για τον θεατή– μέχρι τη στιγμή που αρχίζει να αναπτύσσει τη θεωρία του για το εβραϊκό ζήτημα. Τότε είναι που πέφτουν οι μάσκες κι αρχίζει το πραγματικό θρίλερ, που πάντως ολοκληρώνεται κάπως βιαστικά και αμήχανα. O Φρανσουά Κλιζέ σε έναν άκρως απαιτητικό ρόλο καταφέρνει να αποδώσει με συγκρατημένο ρεαλισμό το χαρακτήρα του ιστορικού ο οποίος με το άλλοθι της επιστημονικής κατάρτισής του εκστομίζει τις κατάπτυστες θεωρίες του.