Το χρυσάφι του Ρήνου: Ραπ, γκάνγκστερ και προσφυγικό

Η συγκλονιστική ζωή του διασήμου στη Γερμανία, κουρδικής καταγωγής, ράπερ Χατάρ που γεννήθηκε στο Ιράν, μπήκε από μικρός –μαζί με την οικογένεια του– στη φυλακή, κατέληξε ως πρόσφυγας πολέμου στο Παρίσι και εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Γερμανία. Εκεί ως έφηβος που έχει μια παραβατική συμπεριφορά που θα οδηγήσει στο αναμορφωτήριο της Στουτγκάρδης και γρήγορα θα μετατραπεί από μικροεγκληματίες σε μεγάλα ναρκωτικά. Όταν μια ληστεία χρυσού χαλάσει, ο Γκιγκουάρ (όπως είναι το πραγματικό όνομά του) θα μπει και πάλι στη φυλακή. Εκεί θα μπορέσει να αξιοποιήσει τον άπλετο χρόνο του, γράφοντας ραπ κομμάτια που θα γίνουν επιτυχίες. 

Ο «Χρυσός του Ρήνου» είναι η πρώτη βιογραφική ταινία που γράφει ο Φατίχ Ακίν. Ο Γερμανός, με τουρκικές ρίζες, σκηνοθέτης αφηγείται τη ζωή του διασήμου στη Γερμανία ράπερ Χατάρ. Η ιστορία του τελευταίου μοιάζει μυθιστορηματική. Γεννήθηκε το 1981 σε μια σπηλιά του βορείου Ιράν από τους Κούρδους μουσικούς γονείς που αναγκάστηκαν να αφήσουν τη χώρα τους όταν εκδιώχθηκαν από το καθεστώς του Χουμεϊνί. Η σκηνή με την έγκυο μητέρα του –η που πολέμησε μαζί με τους μαχητές της ελευθερίας– να τρέχει να αποφύγει τις εχθρικές βόμβες λίγο πριν βρει καταφύγιο και γεννήσει τον Τζιβάρ (σημαίνει οδύνη στα κουρδικά) στη σκοτεινή σπηλιά είναι από τις πιο χαρακτηριστικές σκηνές του έργου. . . Το ίδιο ισχύει και για τα φριχτά βασανιστήρια της φυλακής.Στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας, που έγινε μεγάλη εμπορική επιτυχία στη Γερμανία, ο Ακίν θυμίζει τον παλιό αλλά και τον εαυτό του: επιδερμική πολιτική ματιά, μια ανοικονόμηση σενάριο που πηγαινοέρχεται μεταξύ του αδέσμευτου μελοδραματισμού και της ξένης γκανγκστερικής περιπέτειας, περιγραφές προβοκατόρικων. Ο σκηνοθέτης θέλει να διηγηθεί ένα αλλιώτικο success story, αλλά πολλές από τις φιλόδοξες ιδέες του (ο τίτλος αναφέρεται σε μια διάσημη ληστεία που συγκλόνισε τη Γερμανία αλλά και στην περίφημη όπερα του Βάγκνερ) πέφτουν στο κενό. Όπως ακριβώς στη «Μαχαιριά» η αφέλεια καραδοκούσε σε κάθε επική πνοή πλάνο, έτσι κι εδώ το δράμα του ήρωα (τον οποίο υποδύονται 5 διαφορετικοί ηθοποιοί σε διαφορετικές φάσεις της ζωής) ελάχιστες φορές μπορεί να γίνει πειστικό. Πώς είναι δυνατόν μια ταινία βασισμένη σε τόσο δυνατή αληθινή ιστορία να φαντάζει τόσο ισχνή και απλοϊκή μπορεί να αναρωτηθεί κάποιος; Ίσως ο Ακίν την πάτησε επειδή ταυτίστηκε τόσο πολύ με τον ράπερ ώστε απώλεσε κάθε ικανότητα κριτικής, παραδιδόμενος σε μια αυτάρεσκη και προβληματική αγιογραφία ενός under dog που τα κατάφερε μεν, αλλά η προσωπική διαδρομή του όχι μόνο δεν μας αφορά αλλά δεν έχει και πολλά ουσιώδη να μας πει. Ίσως, τελικά, ο αγαπητός κατά τα άλλα Φάτιχ Ακίν να είναι ένας καλός σκηνοθέτης μόνο όταν αφηγείται προσωπικές ιστορίες.