Κριτική ταινίας: Άσπρο πάτο (Druk)

Τέσσερις μεσήλικοι καθηγητές σε λύκειο της Δανίας που βλέπουν τη ζωή τους να έχει ρουτινιάσει σε επικίνδυνο βαθμό, αποφασίζουν να μελετήσουν μια θεωρία που αναφέρει ότι ο άνθρωπος γεννιέται με ελάχιστη ποσότητα αλκοόλ στο αίμα του (μόλις 0,05%) και ότι λίγο παραπάνω αλκοόλ σε καθημερινή βάση μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα. Συμφωνούν να ξεκινούν από το πρωί να πίνουν και να συνεχίζουν κρυφά στη διάρκεια των μαθημάτων. Με έκπληξη διαπιστώνουν ότι ο τρόπος διδασκαλίας τους βελτιώνεται και γίνονται πιο δημοφιλείς στους μαθητές τους. Την ίδια ώρα όμως τα προβλήματα στην προσωπική τους ζωή όχι απλώς δεν λύνονται αλλά οδηγούνται και σε οριακές καταστάσεις.

Tο φιλμ ξεκινά με μια φράση του δανού φιλόσοφου και θεολόγου Σαίρεν Κίρκεγκωρ (1813- 1855) ο οποίος με την ασυμβίβαστη και παράδοξη στάση ζωής του θεωρήθηκε ως πρόδρομος του υπαρξισμού. «Τι είναι νιότη; Ένα όνειρο. Τι είναι αγάπη; Το περιεχόμενο του ονείρου». Δεν θα μπορούσε να αποδώσει με μεγαλύτερη απλότητα και αμεσότητα ο Βίντερμπεργκ το νόημα της ταινίας του (που είναι μια ωδή στην ίδια τη ζωή) μέσω της συγκεκριμένης φράσης. Ο δανός σκηνοθέτης έχασε τη 19χρονη κόρη του Ίντα από τροχαίο ατύχημα, όταν βρισκόταν στην τρίτη μέρα των γυρισμάτων. Η τρομερή τούτη απώλεια προφανώς και μέτρησε στην κατασκευή του έργου. Η μελαγχολία εντοπίζεται ως αόρατος συνοδός στις κραιπάλες των ηρώων αλλά πάνω από όλα είναι το ξέσπασμα στο συνταρακτικό φινάλε που δείχνει ακριβώς πώς νιώθει ο σκηνοθέτης. Αποφασισμένος να πάει κόντρα στην πολιτική ορθότητα που εύκολα θα καταδίκαζε το φιλμ ως «μια προβοκατόρικη δημιουργία που ωθεί τους ανθρώπους στον αλκοολισμό», ο Βίντερμπεργκ κάνει την επανάστασή του διαλύοντας την ψεύτικη ασφάλεια και ευτυχία της δανέζικης κοινωνίας. Τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως δείχνουν, λέει ο καθηγητής ιστορίας Μάρτιν (ο σταρ Μαντς Μίκελσεν σε ρόλο ζωής όσο κι αν αυτό ακούγεται κλισέ) στους μαθητές του καθώς τους κάνει το τεστ με τους τρεις ηγέτες. Ο Μάρτιν είναι ο πρωταγωνιστής του φιλμ. Ένας χαρισματικός και ευαίσθητος άντρας που κάποια στιγμή δεν ακολούθησε τα όνειρά του επειδή «τα παιδιά ήταν ακόμη μικρά» και τώρα βουλιάζει σε ένα τέλμα που μοιάζει οριστικό. Το χειρότερο όμως που βιώνει είναι η απομάκρυνση από τη σύντροφό του με την οποία είναι ακόμη ερωτευμένος καθώς το χάσμα που τους χωρίζει δύσκολα μπορεί να γεφυρωθεί. Ανάλογα προβλήματα αντιμετωπίζουν και οι υπόλοιποι… πότες, με κυριότερο εκφραστή τον νέο πατέρα που αδυνατεί να ισορροπήσει μεταξύ των οικογενειακών και επαγγελματικών υποχρεώσεων. Το βραβευμένο με ξενόγλωσσο Όσκαρ φιλμ «Άσπρο πάτο» έχει κάποιες ομοιότητες με το «Μεγάλο φαγοπότι» δίχως όμως τον προκλητικό αμοραλισμό του Φερέρι που είχε σοκάρει το κοινό το 1973. Η κριτική στον δυτικό αστικό πολιτισμό που επιχειρεί ο Βίντερμπεργκ δεν είναι μονοδιάστατη ή ακραία. Διατηρεί την ειλικρίνεια και τον αυθορμητισμό της, ενώ η φρεσκάδα της γραφής και οι ολοζώντανες, αφοπλιστικές ερμηνείες προσφέρουν ακόμη περισσότερο στην απόλαυση μιας τόσο ιδιαίτερης και ψαγμένης ταινίας που σίγουρα θα γίνει από τα χιτ του καλοκαιριού.