Μένουμε σπίτι με κλασικές ταινίες: Η «Άγρια συμμορία»

To γουέστερν που έκλεισε 50 χρόνια αλλά αρνείται να γεράσει προσφέρεται για πολλές επαναλήψεις. Τώρα που οι σινεφίλ μένουν σπίτι, τι καλύτερο από έναν γύρο του θανάτου στο αιματοβαμμένο λούνα παρκ της «Άγριας συμμορίας» του Σαμ Πέκινπα; To απροκάλυπτα μηδενιστικό, μακελάρικο φεστιβάλ πιστολιδιού στα μεξικανικά σύνορα των ΗΠΑ, το οποίο έδωσε βαθιά ανάσα με τον κυνισμό και την αυθάδειά του στον γηρασμένο μύθο του κινηματογραφικού φαρ ουέστ, ξεκινά με το εκκωφαντικό «μπανγκ» της χορωδίας των όπλων και παραμένει απολαυστικά μπαρουτοκαπνισμένο ως το τέλος του.

Έλαβε δύο υποψηφιότητες για Όσκαρ, επιλέχθηκε από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου σαν ένα από τα 100 καλύτερα φιλμ όλων των εποχών, εντάχθηκε στην ταινιοθήκη της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου. Το κοινό το λάτρεψε, η καλλιτεχνική ιδιοφυΐα του αναγνωρίστηκε επίσημα, η επιρροή του στο έργο των σύγχρονων κινηματογραφιστών δεν θα μπορούσε να αποσιωπηθεί (τι θα ήταν ο Ταραντίνο χωρίς τον Πέκινπα;), ενώ έχει χαρακτηριστεί ως η αμερικάνικη ταινία που ξεπερνά τα έπη του Κουροσάβα, το καουμπόικο «Λυκόφως των θεών». Το σινεμά δεν ήταν ποτέ το ίδιο μετά την επίθεση που δέχτηκε από την «Άγρια συμμορία».

«Αν κουνηθούν, σκότωσέ τους»: Η μνημειώδης ατάκα του Γουίλιαμ Χόλντεν από την εναρκτήρια σεκάνς της ταινίας μετακόμισε από την οθόνη του σινεμά στα αυλάκια της δισκογραφίας και τη στρατόσφαιρα της ποπ κουλτούρας διασχίζοντας τα σύνορα του γουέστερν για να περάσει στις επικράτειες της τέχνης με αρχικό κεφαλαίο. Η «Άγρια συμμορία» είναι η ιστορία ενός τσούρμου επικηρυγμένων κακοποιών σε αναζήτηση μιας τελευταίας καλής μπάζας πριν η κάτω βόλτα τους παρασύρει οριστικά. Βρισκόμαστε στο Τέξας του 1913 και όταν μια ατελέσφορη ληστεία τρένου η οποία αφήνει ορδές νεκρών όσο οι αθώοι τρέχουν να καλυφθούν από τα διασταυρούμενα πυρά, ο Πάικ Μπίσοπ και η παρηκμασμένη συμμορία του διασχίζουν το Ρίο Γκράντε, όπου αναλαμβάνουν να κλέψουν ένα φορτίο όπλων για λογαριασμό του μεξικάνου φύλαρχου στρατηγού Μαπάτσε, που αντιμάχεται τους επαναστάτες του Πάντσο Βίγια. Στο κατόπι της άγριας συμμορίας, ένα απόσπασμα εξίσου ξοφλημένων κεφαλοκυνηγών με επικεφαλής τον Ντίκε Θόρντον, πρώην σύντροφο του Πάικ ο οποίος πέρασε ανοικειοθελώς στην αντίπερα όχθη του νόμου. Η τελική αναμέτρηση θα διαδραματιστεί στο Άγκουα Βέρντε, όπου επαναστάτες, αντεπαναστάτες, κακοί και χείριστοι θα εξορκίσουν με αλόγιστο θανατικό το αδιέξοδο της ζωής τους.

Ο Γουίλιαμ Χόλντεν ως Πάικ Μπίσοπ σε σκηνή της «Άγριας συμμορίας» | screenshot

Έχει ερμηνευθεί σαν αλληγορία για το Βιετνάμ, παραβολή ενός κόσμου που καταρρέει και ως χρονικό προδοσίας και απομυθοποίησης της βίας με φόντο τα συντρίμμια του ευγενούς μύθου της κατάκτησης της Δύσης. Ο φαύλος κύκλος του τυχοδιωκτισμού για τον τυχοδιωκτισμό, φίλοι εναντίον φίλων, πατριώτες εναντίον πατριωτών, παρουσιάζεται σαν μια ωρολογιακή βόμβα, διαρκώς έτοιμη να εκραγεί. Και στο τέλος σκάει με πάταγο, και κανείς δε γλιτώνει από τα θραύσματα.

Ο Σαμ Πέκινπα στα γυρίσματα του φιλμ | photo: Wikipedia / public domain

Ο Σαμ Πέκινπα υπήρξε ένας προικισμένος σκηνοθέτης, ένας κινηματογραφιστής που έφερε επανάσταση με τη δουλειά του, πρόδρομος μιας νέας σχολής στην απεικόνιση της βίας, του οποίου οι γωνίες λήψεις, οι φωτογραφικές τεχνικές και το ζουμάρισμα του γκροτέσκου γαλούχησαν γενιές δημιουργών. Ήταν ο Κιούμπρικ του φαρ ουέστ. Είναι γεγονός ότι κυκλοφόρησαν αξιομνημόνευτα γουέστερν και μετά το 1969: Οι «Ασυγχώρητοι» του Κλιντ Ίστγουντ, το «True Grit» των αδελφών Κοέν, το «Django...» του Ταραντίνο, το «Assassination of Jesse James...». H απόλαυση της χορογραφημένης αιματοχυσίας της «Άγριας συμμορίας» είναι ωστόσο κάτι που το πέρασμα του χρόνου δεν μπορεί να υποκαταστήσει.