Άρτεμις Πυρπύρλη: Ο Ντέιβιντ Μπόουι στα SPAMS της φωτογράφου

Σκαρφαλώνω την περιστροφική σκάλα που οδηγεί στο πατάρι της γκαλερί Pinakotheke του φωτογράφου Στέφανου Τσακίρη. Με το που ολοκληρώνω την ανάβαση (τι έκπληξη, μα τους χίλιους Λευκούς Δούκες), με υποδέχεται μια χάρτινη ρέπιλικα του Ντέιβιντ Μπόουι! Δίπλα, μου χαμογελά ο πρόεδρος Τζον Φιτζέρλαντ Κένεντι.

Καλωσόρισα στα SPAMS, καλωσορίσατε στα SPAMS, την έκθεση φωτογραφίας της Ελληνογαλλίδας Άρτεμης Πυρπύλη με τα 16 φωτογραφικά της δίπτυχα στους κάτασπρους τοίχους της Pinakotheke, να παρουσιάζουν μια δουλειά που η φωτογράφος την ξεκίνησε το 2013. Τα έργα είναι βασισμένα σε μια ακατάσχετη ροή και ποικιλία από εισερχόμενα spam mail που πλημμύριζαν τη θυρίδα της. Μάζεψε τουλάχιστον καμιά τριακοσαριά από τoυς πιο catchy «εισβολείς» και με δόσεις χιούμορ, μυστηρίου και γλυκόπικρου καννιβαλισμού, δεν τους ειρωνεύτηκε όπως κάνουμε οι υπόλοιποι, κάθε φορά που ένας κάποιος Τζον, Άνταμ ή Κόρι από τη Νιγηρία μας πληροφορεί πως ένα πολύ σημαντικό χρηματικό ποσό περιμένει για να γίνει δικό μας. Τουναντίον, τα spam της η Πυρπύλη τα εικονογράφησε αντλώντας έμπνευση από το περιεχόμενό τους. Εξού και… I am David Bowie please open the attachment please get back to me/ Bank! (Sent:Sat, Aug 11, 2018- Subject get back to me / Bank).

Αν και σήμερα συνδέεται αποκλειστικά με το διαδίκτυο, επεξηγεί η Πυρπύλη, η λέξη προέρχεται από την κονσέρβα κρέατος SPAM της Hormel Foods. SPiced Ham (Πικάντικο Χοιρομέρι) ήταν το απλό προϊόν κονσερβαρισμένου κρέατος που λίγοι φαντάζονταν το 1937, όταν ντεμπούταρε σαν μια μορφή γαστρονομικής σουπερμαρκετικής, πως με την αλλαγή του αιώνα θα συνιστούσε όρο διαδικτυακής καθημερινότητας, σηματοδοτώντας μπελάδες σε περίπτωση που ο αποδέκτης κάνει κλικ.

«Happy New Year my dear, I am John Kennedy a citizen of American, but work at cruise ship located at London, moreover I am a single father of son who is now 17 years old. I really interested to know you more after I came across your e mail ID, I decided to contact you if you could knew each other good patient human being like you, to have a long time relationship». Αυτά και με τον Τζον Κένεντι και πάμε περισσότερα μαθήματα spamικής ιστορίας, όπως τα διηγείται ο άσπρος τοίχος της Pinaskotheke. Μαθαίνω ότι η σύνδεση του Πικάντικου Χοιρομεριού με τον ντίτζιταλ κόσμο χρωστά την καλωδίωση στους Monty Python και στο διάσημο σκετς τους με τίτλο Spam: Σε ένα μικρό εστιατόριο η λέξη Spam φαίνεται να έχει καταλάβει τα πάντα, εμφανίζεται σε κάθε πιάτο του μενού και, σαν να μην έφτανε αυτό, νά σου και μια παρέα από Βίκινγκς που εισβάλλει τραγουδώντας με πάθος «Spam, spam, spam, υπέροχο spam, θαυμάσιο spam».

Κάνοντας έρευνα, η Πυρπύλη ανακάλυψε τα scam· οι ηλεκτρονικές απάτες έχουν ακόμα βαθύτερες ιστορικά ρίζες. Η «Ισπανίδα Φυλακισμένη» του 16ου αιώνα ήταν μια απάτη καραμπινάτη: Ένας ευγενής λάμβανε μήνυμα που τον ενημέρωνε ότι μια όμορφη ισπανίδα πριγκίπισσα κρατούνταν αιχμάλωτη από τους Τούρκους, όμως, με αντάλλαγμα μια άλφα οικονομική συνεισφορά, το κορίτσι θα απελευθερωνόταν. Στείλε χρήματα τώρα και κέρδισε την ευτυχία αργότερα, διατείνονταν οι εξαπατητές. Από τον 16ο αιώνα στον 19ο, η Ισπανίδα Φυλακισμένη αλλάζει περιεχόμενο και επανεμφανίζεται ως «Επιστολή της Ιερουσαλήμ», μέχρι τον 21ο να σαρώσει τους υπολογιστές όλου του κόσμου.

Η σειρά της Πυρπύλη επιχειρεί να φωτίσει αυτές τις ιστορίες που καταλήγουν καθημερινά στα ψηφιακά σκουπίδια. Η φωτογράφος όχι μόνο δεν προσπέρασε τις αφηγήσεις, μηχανικά όπως κάνουμε όλοι, αλλά εξερευνώντας τες με περιέργεια και τρυφερότητα, οπτικοποίησε τον «ανεπιθύμητο» κόσμο τους. «Ο μηχανισμός παραμένει ο ίδιος, ένας ξένος προσπαθεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη μας, υπόσχεται πλούτη και θαύματα ή εξομολογείται συναισθηματικά φορτισμένες ιστορίες, ελπίζοντας ότι κάπου ανάμεσα στη βιασύνη της καθημερινότητας, την περιέργεια και την ανθρώπινη επιθυμία να πιστεύουμε σε κάτι καλό, θα πατήσουμε το λάθος κουμπί».

Περιπλανιέμαι στο περιβάλλον των εικόνων: You are a beneficiary of 2.500.000 dolars, contact at claimsoffice102yahoo.com.hk/ I’ m going to make your life more promising and more lively… don’t waste your precious time/ Hi, are you interesting in Model Gardens? Και πάει λέγοντας: δύσμοιρες ασθενείς που από το κρεβάτι του πόνου εκλιπαρούν για μια μικρή βοήθεια, η εταιρία ενός Mr Paul Anderson που προσφέρει καταπληκτικές προσφορές σε πόρτες εισόδου, ενώ ένα μέιλ που κάποτε την πληροφόρησε πως έγινε κάτοχος μιας μεγάλης ακίνητης κληρονομιάς, η Πυρπύλη το «μετάφρασε» πανειρωνικά στον ερειπιώνα που κρέμεται στον άσπρο τοίχο.

Κατεβαίνω την περιστροφική σκάλα που οδηγεί από το πατάρι στο ισόγειο της γκαλερί Pinakotheke του φωτογράφου Στέφανου Τσακίρη και φροντίζω να τον φωτογραφίζω μπροστά σε ένα τροπικό λάιτ μποξ. Θερμά συγχαρητήρια και στους δυο. Η υπερβολικά μικρή, μια σταλίτσα γκαλερί του Τσακίρη, μου θυμίζει την πρώτη φωλιά της λονδρέζικης White Cube. Τότε που στεγαζόταν στο Σεν Τζέιμς, σε έναν εκθεσιακό χώρο 4 επί 4, χώρο άσπρο χωρίς περισπασμούς, ώστε ο θεατής να είναι απόλυτα συγκεντρωμένος σε ένα και μόνο έκθεμα. Από τον καρχαρία του Χιρστ και το εμβληματικό κρεβάτι της Τρέισι Έμιν, που τώρα φιλοξενείται στην Τέιτ, στην οδό Καρύπη, τη γεμάτη αναμνήσεις, λόγω Ούζου Μέλαθρου και It’s Only. Συνειρμούς που κάνω καθώς, έξω από την «Πινακοθήκη» του Τσακίρη και της Πυρπύλη, η Θεσσαλονίκη καίγεται από την κάψα και την υγρασία· αιτία παραισθήσεων και ψυχικών χρονομετατοπίσεων.

Άρτεμις Πυρπύλη - βιογραφικό

Η Άρτεμις Πυρπύλη (1987) είναι ελληνογαλλίδα φωτογράφος. Σπούδασε φωτογραφία στη Stereosis και στο Παρίσι και εργάστηκε ως φωτογράφος στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία και τις ΗΠΑ, πριν επιστρέψει μόνιμα στην Ελλάδα το 2013. Έχει συμμετάσχει σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις, μεταξύ άλλων στο C/O Berlin, στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, στη Photobiennale Thessaloniki και στην Host Gallery. Το 2021 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις punto e basta το πρώτο της φωτογραφικό βιβλίο NETTE, το οποίο παρουσιάστηκε στο Polka Factory στο Παρίσι, ενώ το 2023 ακολούθησε το δεύτερο βιβλίο της, GRAMIE, σε αυτοέκδοση. Το 2022 δημιούργησε το πρώτο της video dance έργο, συνδυάζοντας εικόνα και κίνηση στο πλαίσιο art residency στη Σύρο· το έργο προβλήθηκε σε φεστιβάλ στην Αμερική, τη Γαλλία, το Πουέρτο Ρίκο και τον Καναδά. Το 2025 ολοκλήρωσε το Sò Quì, το πρώτο της ντοκιμαντέρ. Η έκθεση SPAMS αποτελεί την τέταρτη ατομική της έκθεση.

***

Info

SPAMS, έως 17 Ιουλίου, Pinakotheke, Καρύπη 38, Θεσσαλονίκη (στάση μετρό Βενιζέλου)