Τρία σημαντικά μνημεία της Πέλλας ξαναβρίσκουν τη λάμψη τους

Εργοτάξια δρομολογούν οι υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού για τρία σημαντικά μνημεία της Πέλλας: το κάστρο της Χρυσής που ταυτίζεται με τη μεσοβυζαντινή πόλη Μογλενά, την Παλαιά Μητρόπολη και το τέμενος Ισκεντέρ Μπέη του 15ου αιώνα που στέκει ερειπωμένο στην είσοδο των Γιαννιτσών, καταπονημένο από τη νεώτερη χρήση του ως εκκοκκιστήριο βάμβακος. 

Από την αυτοψία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη στο κάστρο των Μογλενών

Η αποκατάσταση του κάστρου, που αποτελεί έναν από τους  σημαντικότερους βυζαντινούς οχυρωμένους οικισμούς, χρηματοδοτείται με 1.850.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης ικανοποιώντας, όπως δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη «ένα πάγιο αίτημα δεκαετιών. Τους τελευταίους 18 μήνες, οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ εξασφάλισαν την αναγκαία ωριμότητα του έργου. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης μας δίνεται η δυνατότητα να προχωρήσουμε γρήγορα την αποκατάστασή του. Ο στόχος μας είναι, στο τέλος του 2025, το κάστρο να είναι αποκατεστημένο, προσβάσιμο και επισκέψιμο από τους πολίτες της περιοχής, αλλά και από τους επισκέπτες της».

Στο πλαίσιο της αυτοψίας της σε μνημεία της περιοχής, η υπουργός βρέθηκε και στα Γιαννιτσά, στο τέμενος Ισκεντέρ Μπέη και στην Παλαιά Μητρόπολη. Ο Μητροπολιτικός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα τοπικής αρχιτεκτονικής εκκλησιαστικών μνημείων του 19ου αι. Με την συνεργασία της τοπικής εκκλησίας και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πέλλας έχει εκπονηθεί το μεγαλύτερο μέρος των μελετών για την αποκατάσταση του οικοδομήματος και την συντήρηση του εικονογραφικού διακόσμου του. Μέσα στους επόμενους μήνες ολοκληρώνεται το σύνολο των μελετών και η εγκριτική διαδικασία από τις αρμόδιες διευθύνσεις του ΥΠΠΟΑ, ώστε το έργο να είναι απολύτως ώριμο, προκειμένου να ενταχθεί σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα.

Το τέμενος Ισκεντέρ Μπέη στα Γιαννιτσά

Το τέμενος συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων οθωμανικών μνημείων στα Βαλκάνια. Ωστόσο, έχει καταπονηθεί από τη νεώτερη χρήση του ως εκκοκκιστήριο βάμβακος, ενώ αυθαίρετες προσθήκες των προηγούμενων δεκαετιών, που εξυπηρετούσαν την τελευταία του χρήση, αλλοίωσαν τη φυσιογνωμία του. Στην είσοδο των Γιαννιτσών, σήμερα στέκεται ερειπωμένο αποτελώντας επιπλέον εστία ρύπανσης εντός του αστικού ιστού. Μέχρι το τέλος του 2021, ιδιοκτήτης του ακινήτου σε ποσοστό 92% ήταν η Εθνική Τράπεζα. Στο πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ του ΥΠΠΟΑ και της Εθνικής Τράπεζας, η τελευταία παραχώρησε στο ελληνικό δημόσιο και το υπουργείο το ακίνητο προκειμένου αυτό να αναδειχθεί και να αποδοθεί στην πόλη.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στον μητροπολιτικό ναό Γιαννιτσών κατά την αυτοψία της σε μνημεία της Πέλλας

Σε δηλώσεις της η Λίνα Μενδώνη ανάφερε ότι «Το έργο της αποκατάστασης και συντήρησης της Παλαιάς Μητρόπολης θα είναι πολύ σύντομα ώριμο για ένταξη σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Θα είναι ένα από τα έργα, τα οποία θα προτείνουμε για την επόμενη χρηματοδοτική περίοδο 2021-2027. Η συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, και προσωπικά με τον Απόστολο Τζιτζικώστα, είναι άριστη. Πολύ σύντομα θα συζητήσουμε τον προγραμματισμό της νέας περιόδου.
Για το τέμενος, οι ευχαριστίες μας προς την Εθνική Τράπεζα είναι πολλές. Χάρη στην γενναιοδωρία της διοίκησης και των αρμοδίων στελεχών της μία έκταση περίπου 2.500 τ.μ. παραχωρείται στο Υπουργείο Πολιτισμού. Το ίδιο το μνημείο εμβαδού άνω των 700 τ.μ. πρέπει να μελετηθεί, να αποκατασταθεί και να αποδοθεί σε χρήση πολιτιστική στην πόλη. Ήδη έχει προχωρήσει η διαδικασία απαλλοτρίωσης του 8%, το οποίο αποτελεί σχολάζουσα κληρονομία. Σήμερα δώσαμε τις κατάλληλες οδηγίες προς τις υπηρεσίες μας, προκειμένου να προχωρήσει η μελέτη στατικής ενίσχυσης του μνημείου, να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα, για να ακολουθήσουν οι κατεδαφίσεις των αυθαιρέτων. Στα επόμενα χρόνια η πόλη των Γιαννιτσών θα αποκτήσει ένα σημαντικό μνημείο, ένα χώρο πολιτισμού μέσα στον αστικό ιστό, που αναβαθμίζει την ευρύτερη περιοχή της πόλης».

Τα έργα στα δύο μνημεία, τη Μητρόπολη και το Τέμενος, εντάσσονται στην ευρύτερη ανάπλαση της πόλης των Γιαννιτσών, που δρομολογεί ο Δήμος, καθώς σηματοδοτούν τις διαδρομές που ενοποιούν το δίκτυο των μνημείων που διαθέτει η πόλη.