Ελληνικό: Το χωριό της Ηπείρου που μοιάζει με υπαίθρια γκαλερί

Ένα ξεχωριστό χωριό της Ηπείρου, γεμάτο με διάσπαρτα εντυπωσιακά έργα τέχνης! Τα πελώρια υποβλητικά γλυπτά που βρίσκονται σε διάφορα σημεία της περιοχής –δίπλα σε βράχους, σε κορυφές, σε απόκρημνες ορεινές πλαγιές– κάνουν το χωριό να μοιάζει με μια τεράστια υπαίθρια γλυπτοθήκη. Το όνομα του χωριού; Ελληνικό Ιωαννίνων. 

Το Ελληνικό είναι ορεινό χωριό στον νομό Ιωαννίνων, σκαρφαλωμένο σε υψόμετρο 740 μέτρων, δυτικά του Άραχθου ποταμού. Η φυσική ομορφιά του καθηλώνει περαστικούς και επισκέπτες καθώς είναι περικυκλωμένο από εντυπωσιακά βουνά, ατελείωτο πράσινο, παραμυθένιες δασικές εκτάσεις, ενώ από το κάδρο που το πλαισιώνει δεν λείπουν τα παραδοσιακά γεφύρια, το υγρό στοιχείο και τα φαράγγια.

Μια ομορφιά που γίνεται ακόμα πιο ιδιαίτερη λόγω των μεγάλων γλυπτών που βρίσκονται παραταγμένα σε διάφορα σημεία του χώρου μετατρέποντας το χωριό σε ορεινή γκαλερί, που συνδυάζει κατά έναν μοναδικό τρόπο τα έργα της φύσης με τα έργα της ανθρώπινης τέχνης και της καλλιτεχνικής δημιουργίας. 

Ειδικότερα η διαδρομή από το χωριό που βρίσκεται το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης» μέχρι το ιστορικό Μοναστήρι στην τοποθεσία Τσούκα, είναι διακοσμημένη με έργα μεγάλων διαστάσεων.

Πώς δημιουργήθηκαν όμως όλα αυτά τα γλυπτά σε αυτό το χωριό των Ιωαννίνων; Το Ελληνικό είναι η γενέτειρα του φημισμένου καλλιτέχνη Θεόδωρου Παπαγιάννη, ο οποίος έχει φιλοτεχνήσει πολλά από τα γλυπτά αυτής της ξεχωριστής διαδρομής, σχεδόν τα μισά, διοργανώνοντας παράλληλα εδώ και πάρα πολλά χρόνια Συμπόσια Γλυπτικής με καλλιτέχνες από διάφορα μέρη του κόσμου, που αφήνουν και εκείνοι το δικό τους αποτύπωμα καλλιτεχνικής δημιουργίας στο Ελληνικό, φτιάχνοντας έργα που παραμένουν σε αυτόν τον ξεχωριστό τόπο.

Όπως εξηγεί ο κ. Παπαγιάννης μιλώντας στην ATHENS VOICE «η διαδρομή με τα γλυπτά καλύπτει μια απόσταση πέντε χιλιομέτρων που ξεκινά από την είσοδο του χωριού, περνάει από το Μουσείο, το οποίο είναι στη μέση της διαδρομής, και φτάνει ως το Μοναστήρι. Πρόκειται για μια διαδρομή σπαρμένη με 100 περίπου γλυπτά συνολικά μαζί με εκείνα που βρίσκονται στο πάρκο γλυπτικής, δηλαδή στην αυλή του σχολείου».

Το τοπίο είναι άκρως εντυπωσιακό. Στην τοποθεσία Τσούκα, είναι κτισμένο ένα πραγματικό στολίδι της περιοχής, που μετρά ζωή πολλών αιώνων, το Μοναστήρι το οποίο αποτελεί ένα κόσμημα αρχιτεκτονικής και ζωγραφικής τέχνης. 

Ολόκληρη η περιοχή όμως τριγύρω μοιάζει με έναν υπέροχο καμβά σπαρμένο με όλες τις αποχρώσεις του πράσινου, στολισμένο με μονοπάτια, επιβλητικά δέντρα και σκιερές αλέες. Τον φυσικό αυτόν πίνακα διανθίζουν μεταξύ άλλων τα αγριολούλουδα, τα βότανα και οι κέδροι. 

Και κάπου ανάμεσα στην πανδαισία της φύσης και σε μια απόσταση μερικών χιλιομέτρων, ξεφυτρώνουν γλυπτά που μαγνητίζουν το βλέμμα, μέχρι το χωριό, εκεί που βρίσκεται και το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης», στον χώρο του πρώην δημοτικού σχολείου Ελληνικού, όπου υπάρχουν πολλά ακόμη έργα του καλλιτέχνη.

Αρκετά από αυτά τα έργα που βρίσκονται εκεί θα μπορούσαν να κοσμούν πιο κεντρικά σημεία, όμως ο δημιουργός τους επέλεξε να μείνουν στο Ελληνικό. Απάντηση σε αυτό έχει δώσει ο ίδιος ο γλύπτης και Δάσκαλος Θεόδωρος Παπαγιάννης: «Θα μπορούσα να προσφέρω αυτά τα έργα σ' ένα πιο κεντρικό Μουσείο. Πιστεύω όμως ότι ο καλύτερος χώρος είναι το Σχολείο του χωρίου μας. Γιατί τα έργα που υπάρχουν εδώ αφορούν άμεσα αυτόν τον τόπο. Τα δημιούργησαν οι μνήμες που με σημάδεψαν και με συνοδεύουν σ' όλη μου τη ζωή».

Μιλώντας στην ATHENS VOICE ο κ. Θεόδωρος Παπαγιάννης για τη μοναδικότητα αυτής της διανθισμένης με έργα τέχνης διαδρομής σημείωσε: «Το τοπίο σε αυτή τη διαδρομή είναι πάρα πολύ ωραίο. Είναι ανάγλυφο, έχει τα βουνά, τα Τζουμέρκα, σχεδόν όταν ανεβαίνεις μέχρι το μοναστήρι βλέπεις όλη την Πίνδο. Τα βουνά τον χειμώνα είναι χιονισμένα, τα διασχίζει ο Άραχθος, ενώ από εκεί και πέρα, από εκεί που τελειώνει ουσιαστικά το χωριό, ξεκινάει ένα φαράγγι».

Πόσα κομμάτια της φύσης μπορεί άραγε να χωρέσει μια και μόνο εικόνα; Όταν μιλά ο κ. Παπαγιάννης για την ομορφιά της περιοχής καταλαβαίνεις ακόμα περισσότερο την αγάπη του για το Ελληνικό.

Άλλωστε τα έργα του, που βρίσκονται εκεί μιλούν για την Ήπειρο και την ιστορία της. Μιλούν για το ψωμί, για τον ευεργέτη, τον ξενιτεμένο, τον πνευματικό άνθρωπο, τον Ηπειρώτη μάστορα, τον βοσκό, τον γεωργό, την πολύπαθη Ηπειρώτισσα μάνα και τέλος για τη μάθηση.
Κάποια από τα έργα είναι φτιαγμένα από ανακυκλώσιμα υλικά προσφέροντας ένα ακόμα μήνυμα για την προστασία και αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, την ίδια ώρα που η δημιουργικότητα και η τέχνη σαν κύτταρα πολιτισμού αφήνουν τα δικά τους ίχνη στην ανάδειξη της ηπειρωτικής πολιτιστικής κληρονομιάς. 

Εξάλλου, παράλληλα με τα Συμπόσια Γλυπτικής, διοργανώνονται την ίδια περίοδο στην περιοχή για είκοσι μέρες περίπου κάθε Αύγουστο και πολιτιστικές εκδηλώσεις στο Ελληνικό που περιλαμβάνουν θέατρο, προβολές, ποιητικές βραδιές και πολλά άλλα δρώμενα με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.