Με έναν μονόλογο συνοδεία μουσικής ο Μπομπ Ντίλαν δίνει τέλος στο σίριαλ με τη Σουηδική Βασιλική Ακαδημία Επιστημών και το νόμπελ Λογοτεχνίας που απένειμε στον θρύλο της αμερικανικής και παγκόσμιας μουσικής σκηνής.
Ο Ντίλαν όφειλε έως τις 10 Ιουνίου για να παραδώσει στην σουηδική ακαδημία την ομιλία αποδοχής του, αλλιώς θα έχανε την αμοιβή των 837.000 ευρώ. Η γραμματέας του θεσμού, Σάρα Ντάνιους, ανακοίνωσε στις 5 Ιουνίου, ότι ο νομπελίστας τελικά αποδέχτηκε τους όρους.
Ο 76χρονος μουσικός έγραψε μια ομιλία μισής ώρας σε ένα στούντιο του Λος Άντζελες. «Όταν έλαβα το νόμπελ Λογοτεχνίας αναρωτήθηκα ποια ήταν ακριβώς η σχέση ανάμεσα στα τραγούδια μου και την λογοτεχνία», λέει ο Ντίλαν στον πρόλογο και συνεχίζει: «Θέλησα να σκεφτώ και να εξετάσω αν υπάρχει σχέση. Θα προσπαθήσω εδώ να εκφραστώ καθαρά. Γίνεται με έναν περίεργο τρόπο, αλλά ελπίζω ότι όσα πω θα είναι άξια προσοχής».
Στη συνέχεια, ο Μπομπ Ντίλαν μιλάει για την καριέρα του και την πορεία του στη μουσική. Αναφέρεται στον Μπάντι Χόλι αποκαλώντας τον «μεγάλο αδελφό» με την μουσική του οποίου μεγάλωσε ο Ρόμπερτ Ζίμερμαν, το αληθινό όνομα του Ντίλαν. Θυμάται τη μοναδική συναυλία του στην οποία ήταν παρών, το 1959, λίγες ημέρες πριν τον θάνατο (σε ηλικία 22 ετών) αυτής της μεγάλης φιγούρας του ροκ. «Με κοίταξε ίσια στα μάτια και μου μετέδωσε κάτι», λέει ο Μπομπ Ντίλαν στο βίντεό του.
Τα μεγάλα θέματα της λογοτεχνίας ποτέ δεν έπαψαν να θρέφουν τα τραγούδια του. Μιλάει και για τρία βιβλία, τα οποία διάβασε στο δημοτικό και του έμαθαν «μια όραση για την ύπαρξη» και «μια κατανόηση της ανθρώπινης φύσης»: το «Μόμπι Ντικ» του Χέρμαν Μέλβιλ, «Ουδέν νεώτερον από το δυτικό μέτωπο» του Ρεμάρκ και την Οδύσσεια του Ομήρου. Μάλιστα παραλλήλισε τις δυσκολίες του Οδυσσέα με του σύγχρονου ανθρώπου λέγοντας:
«Ο Οδυσσέας έφτασε να γίνει ένας άγνωστος. Και όταν όλα τελείωσαν, όταν γύρισε σπίτι, κάθισε με τη γυναίκα του και της διηγήθηκε τις ιστορίες. (…) Είναι ένας δρόμος δύσκολος να τον περπατήσεις. Από πολλές απόψεις, κάποιες από τις περιπέτειες του Οδυσσέα, έχουν συμβεί και σ’ εσένα. Και στο δικό σου ποτό έριξαν ναρκωτικό. Κι εσύ μοιράστηκες το κρεβάτι σου με τη λάθος γυναίκα. Κι εσένα σε συνεπήραν μαγευτικές φωνές, γλυκές φωνές, με παράξενες μελωδίες. Κι είχες επίσης δύσκολα διλήμματα. Κι ακόμα δεν είχε τελειώσει τίποτα. Όταν επιστρέφει σπίτι του οι απατεώνες έχουν εκμεταλλευτεί τη φιλοξενία της γυναίκας του. Η αλαζονεία τους τον εξεγείρει. Είναι εκατό και είναι ένας. Αλλά θα πέσουν όλοι ακόμα και οι ισχυρότεροι. Και όταν τελικά μπαίνει σπίτι του, κάθεται με τη γυναίκα του και της λέει τις ιστορίες του».
Προς το τέλος της ομιλίας του αναφέρθηκε στη συνάντηση του Οδυσσέα με τον πολεμιστή Αχιλλέα στον Κάτω κόσμο. «Στον κάτω κόσμο, ο Αχιλλέας που αντάλλαξε μια μεγάλη ζωή γεμάτη ειρήνη και ικανοποίηση για μια μικρή αλλά γεμάτη τιμή και δόξα λέει στον Οδυσσέα ότι ήταν όλα ένα λάθος. «Απλώς πέθανα αυτό ήταν όλο». Δεν υπάρχει τιμή. Δεν υπάρχει αθανασία. Αν μπορούσε να διαλέξει να γυρίσει πίσω και να είναι ένας ταπεινός σκλάβος σε αγρότη στη γη από αυτό που είναι τώρα- ένας βασιλιάς στη χώρα των νεκρών. Όποιες και αν είναι οι δυσκολίες στη ζωή είναι προτιμότερες από το να είσαι εδώ σε ένα νεκρό μέρος».
Κλείνοντας αναφέρθηκε στα τραγούδια, λέγοντας ότι οι στίχοι του προορίζονται για να τραγουδηθούν και όχι για να διαβαστούν σε μια σελίδα χαρτί, κλείνοντας την ομιλία του με τα λόγια του Ομήρου: «…τραγούδησε με τη φωνή μου, ω Μούσα, και μέσα από μένα, πες την ιστορία».
Μια συζήτηση με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου «Η νέα παγκόσμια τάξη, το δίκαιο της ισχύος» που συνέγραψε με τον καθηγητή και διεθνολόγο Κωνσταντίνο Φίλη
Δεν υπάρχει πιο δραματική πλοκή από το ίδιο το ανθρώπινο είδος. Γεννιέται ατελές, ζει ανάμεσα σε άλλους ατελείς, γερνά και πεθαίνει. Η Στράουτ δεν προσπαθεί να το εξηγήσει ούτε να το παρηγορήσει. Το καταγράφει.
17°
