Λοιπόν, τι λες γι' αυτό; Μια νέα στήλη για βιβλία, ταινίες, σειρές, θεατρικά έργα, εκθέσεις (και ό,τι άλλο προκύψει) που συζητιούνται.
Ξεκίνησε με μια άλλη σειρά του Netflix, το «Adolescence» («Εφηβεία»): πιτσιρικάς 13 χρονών σκοτώνει συμμαθήτριά του που απέρριψε το ερωτικό του ενδιαφέρον μετά το εκτενές bullying που έχει φάει ονλάιν και επηρεασμένος από τις τοξικές απόψεις της διαδικτυακής «ανδρόσφαιρας» (manosphere) για το τι είναι οι γυναίκες και το πώς πρέπει να τις αντιμετωπίζει ένας πραγματικός άντρας.
Δεν εννοώ ότι έτσι ξεκίνησε η ανδρόσφαιρα αυτή καθαυτή, ούτε καν η έννοια της γυναικοκτονίας, πόσο μάλλον του μισογυνισμού. Με το «Adolescence», όμως, μπήκε στο σαλόνι κάθε σπιτιού η εικόνα τού το πώς ένα μάτσο ινφλουένσερ μπορούν να επηρεάσουν τα μυαλά μικρών αγοριών ανά τον κόσμο, σε τέτοιον βαθμό μάλιστα ώστε να τους σπρώξουν στο κοινό ποινικό έγκλημα. Και πόσο νυχτωμένοι είναι οι γονείς για το τι συμβαίνει στις ψυχές των παιδιών τους.
Πριν από το «Adolescence», και χωρίς να κάνει τον πάταγο μιας σειράς του Netflix φυσικά, υπήρξε μια σειρά από ντοκιμαντέρ του BBC για τον άνθρωπο που, όσο κανείς άλλος, αντιπροσωπεύει την ανδρόσφαιρα: τον Αμερικανο-βρετανό πρώην kick boxer και κατόπιν υπόδικο για εμπορία ανθρώπων κατ’ εξακολούθηση, εμπορία ανηλίκων, σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων, ξέπλυμα μαύρου χρήματος και προσπάθεια επηρεασμού μαρτύρων Άντριου Τέιτ.
Το γιατί ο Τέιτ, υπόδικος ων στη Ρουμανία για τα προαναφερθέντα (αλλά και για ακόμα 21 κατηγορίες για βιασμό, σωματική βλάβη και εμπορία ανθρώπων στο Ηνωμένο Βασίλειο), σουλατσάρει σήμερα ελεύθερος κι ωραίος ανά τον πλανήτη, έχοντας μάλιστα μεταφερθεί με ιδιωτικό τζετ από τη Ρουμανία στις ΗΠΑ μετά από πίεση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, είναι θέμα για ένα άλλο άρθρο. Εδώ όμως τον αναφέρω για να καταλάβουμε τι ακριβώς πάει να διερευνήσει ο Λούι Θερού με το ντοκιμαντέρ του «Μέσα στην ανδρόσφαιρα»: τους άντρες ινφλουένσερ πίσω από τους ιστότοπους, τα ιστολόγια, τα insta reels και γενικώς τις αναρτήσεις που εκφράζουν απόψεις περί σύγχρονης αρρενωπότητας και περί σχέσεων αντρών και γυναικών που είναι άκρως εχθρικές προς τον φεμινισμό και τα δικαιώματα των γυναικών.
Σε σχέση με τον «πατριάρχη» Τέιτ, οι τεσσερισήμισι πρωταγωνιστές του Θερού είναι –κακά τα ψέματα– δευτεράντζες. Ένας φυγόδικος Βρετανός πιτσιρικάς που σιχαίνεται τα μοντέλα του Only Fans, αλλά τα χρησιμοποιεί για να προμοτάρει αμφίβολα επενδυτικά προϊόντα που διατείνεται ότι του αποδίδουν μέσα σε μία ώρα δέκα χιλιάδες λίρες (κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, ο Θερού θα επενδύσει σ’ αυτά 500 λίρες, από τις οποίες στο τέλος θα μείνουν μόνο 126)· ένας Αμερικανός ποντκάστερ που γράφει βιβλία τύπου «Γιατί οι γυναίκες αξίζουν λιγότερα» και για να το αποδείξει καλεί στην εκπομπή του, με αυστηρότατα κριτήρια επιλογής φυσικά, τύπισσες που δεν ξέρουν πού πάν’ τα τέσσερα και δεν μπορούν να ονομάσουν ούτε 3 χώρες στον πλανήτη(!)· ένας Αμερικανοφιλιππινέζος ινφλουένσερ που γιορτάζει τα γενέθλια του Χίτλερ, πιστεύει ότι κυβερνιόμαστε όλοι από ένα εβραϊκό-σατανιστικό κονκλάβιο και νιώθει ότι βρήκε το σπίτι του στο Ισλάμ· ένα φιλαράκι του Τέιτ που φοράει στενά, κοντά κουστούμια α λα Στέφανος Κασσελάκης (μπορείς να βγάλεις το αγόρι από το Μαϊάμι, αλλά όχι το Μαϊάμι από το αγόρι) και απαιτεί μονογαμία από τη σύντροφό του και πολυγαμία για τον εαυτό του, αφού η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών βρίσκει νόημα μόνο μέσα από τον γάμο και τη μητρότητα· κι ο μισός, ένας γελοίος τυπάκος, τσιράκι του πρώτου πρώτου, που κυκλοφορεί στη Μαρμπέγια, παρενοχλεί ό,τι του γυαλίζει και σπάει στο ξύλο ό,τι τον ξενίζει, θεωρώντας ότι αυτό τον κάνει πραγματικό άντρα.
Κι όλος αυτός ο μισογυνισμός, όλες αυτές οι θεωρίες συνωμοσίας θα ήταν πραγματικά για γέλια, αν οι πρώτοι τέσσερις δεν είχαν παραπάνω από ένα εκατομμύριο φόλοουερς ο καθείς, από πιτσιρίκια που σπεύδουν να φωτογραφηθούν μαζί τους μέχρι σοβαρότερους μα βαθιά τραυματισμένους νεαρούς από διαλυμένες οικογένειες, που έχουν πειστεί ότι για όλα τα κακά της μοίρας τους φταίνε τα γυναικεία δικαιώματα και πως, αν δεν κονιορτοποιήσεις τους πάντες στο πέρασμά σου, κανείς ποτέ δεν θα σε πάρει στα σοβαρά ούτε θα σου δώσει την αγάπη που ποτέ δεν έλαβες. Α, κι ότι οι Εβραίοι κυβερνούν τον κόσμο – συμπεριλαμβανομένου, βεβαίως βεβαίως, και του Λούι Θερού: γιατί πώς αλλιώς να εξηγήσουν το γεγονός ότι ο έμπειρος δημοσιογράφος, χωρίς να λέει πολλά πολλά, με στρατηγικές και μόνο ερωτήσεις, τους αφήνει τον χώρο να εκτεθούν οι ίδιοι μπροστά στην οθόνη; (Ασχέτως αν μερικοί απ’ αυτούς ούτε που το καταλαβαίνουν, κι όσοι το καταλαβαίνουν γίνονται μετά ακόμα πιο βίαιοι.)
Η αλήθεια είναι ότι θα ήθελα το ντοκιμαντέρ να είναι πολύ μεγαλύτερο σε έκταση: μια μίνι σειρά, ας πούμε· να μιλήσει ο Θερού και για τον Τέιτ, να μιλήσει και για τον Τραμπ, να μιλήσει –ή ίσως ν’ αφήσει κι άλλους manfluencers να μιλήσουν οι ίδιοι– για το πώς συνδέεται η τοξική αρρενωπότητα (πω πω, μιλάμε, πόσο τους κάνει trigger αυτή η έκφραση, δεν λέγεται) με τον θαυμασμό ανελεύθερων καθεστώτων, αυταρχικών ηγετών (Τραμπ, Πούτιν), αλλά και του κοινού ποινικού εγκλήματος. Δεν ξέρω γιατί ο Θερού μάς το έκοψε τόσο νωρίς: έπεσε σύρμα και κανείς άλλος δεν θέλησε να του μιλήσει; Δεν άντεξε ο ίδιος ν’ ακούει άλλες γελοιότητες; Κρίμα είναι.
Θα ήθελα επίσης να έχει μιλήσει σε πολύ περισσότερους φόλοουερς που βλέπουν σε αυτούς τους άντρες role models – κι όχι μόνο σε δύο τύπους, ένας εκ των οποίων προέρχεται από μια φτωχότατη, κατεστραμμένη οικογένεια και προσπαθεί να ξεπεράσει την αυτοκτονία του αδερφού του και την προσωπική του αστεγία, ενώ ο άλλος θέλει απλώς να βγάλει πολύ χρήμα πολύ γρήγορα, μην κάνοντας ποτέ των ποτών δουλειά 9 με 5. Ας πούμε: κάποια στιγμή εμφανίζονται στην οθόνη κάτι πιτσιρικάδες από την Ισλανδία και θέλουν διακαώς να βγάλουν όλοι σέλφι με το είδωλό τους. Τι στο καλό κάνει ένα μάτσο 14χρονα από μια σκανδιναβική χώρα να θαυμάζουν αυτούς τους losers και να τους θεωρούν winners; Είναι απλώς το γρήγορο κι εύκολο χρήμα; Οι θεωρίες συνωμοσίας; Ο μισογυνισμός;
Losers, ξε-losers, οι περισσότεροι απ’ αυτούς τους τύπους έχουν καταλάβει κάτι σωστά: ότι στην εποχή μας διαδικτυακή αλληλεπίδραση σημαίνει χρήμα. Οι περισσότεροι βγάζουν τα λεφτά τους με συνδρομές ή με ποσοστά που παίρνουν από τα προϊόντα που διαφημίζουν. Δεν πά’ να ’σαι γεμάτος αντιφάσεις και ηθικά μιαρός ακόμα και στα μάτια σου; Σημασία έχει να πουλάς. Οπότε ποιος νοιάστηκε αν φωνάζεις f*** the Jews σε μια εποχή που πουλάει η Παλαιστίνη; Ή αν βρίζεις τις γυναίκες μπροστά στην κάμερα, αλλά στη μανούλα σου μπροστά στέκεσαι κλαρίνο; (Επική η σκηνή που η μάνα του ενός βάζει το βλαστάρι της να καθαρίσει με πετσέτα το πάτωμα κι εκείνος την αποκαλεί «mummy», μανούλα). Ποιος νοιάστηκε αν κατηγορείς τον άνθρωπο που βοήθησε να πιαστεί ο παιδόφιλος Τζίμι Σάβιλ ως φίλο του; Ποιος νοιάστηκε αν οι μούφες που πουλάς για τη Νέα Τάξη Πραγμάτων ακούγονται ψυχωτικές; Ποιος νοιάστηκε αν 13χρονα πιτσιρίκια σε ακούν από την άλλη άκρη του κόσμου και, πιστεύοντας ότι γεννήθηκαν μειονεκτικοί επειδή γεννήθηκαν άντρες, πνίγουν μανάδες και φιλενάδες και συμμαθήτριες, στο όνομα της αδικίας που κατατρέχει το γένος των αντρών; Likes παίρνεις; Χρήμα βγάζεις; Φτάνει και περισσεύει.
Εκτός φυσικά κι αν είσαι γονιός που νοιάζεται για το παιδί του. Η πιο ανησυχητική επίγευση που σου αφήνει το ντοκιμαντέρ του Θερού είναι πως ό,τι και να κάνουν οι γονείς, όπως και να έχουν μεγαλώσει τα αγόρια τους, πολλά από αυτά, μέσα από το διαδίκτυο και τα apps των κοινωνικών δικτύων, θα αναπτύξουν κακοποιητικές, ίσως και δολοφονικές ακόμα συμπεριφορές, γιατί το πραγματικό τους «σχολείο της ζωής» είναι αυτοί οι ινφλουένσερ της ανδρόσφαιρας.
Και ναι, προφανώς και έχεις διπλάσιο κίνδυνο να γίνεις κακοποιητής αν προέρχεσαι από διαλυμένο σπίτι, οικογένειες με απόντες πατεράδες, βίαιη παιδική ηλικία, κοινωνίες με macho αντρικά πρότυπα, φτώχεια. Αλλά τα Ισλανδάκια του ντοκιμαντέρ δείχνουν πως, ρε παιδί μου, και ζωή χαρισάμενη να ζεις, κάπως αυτοί οι manfluencers κατάφεραν να γίνουν από γελοίοι κουλ. Και άρα επικίνδυνοι.
17°
