Η Αμοργός της συγγραφεώς Λίλας Κονομάρα

Η Αμοργός έχει στο στόμα μου τη γεύση της πρώτης φοράς. Πρωτοαντίκρισα το νησί πριν από τριάντα περίπου χρόνια. Όταν ξημερώματα το καράβι πήρε τη στροφή και μπήκε στον κόλπο της Αιγιάλης, με υποδέχτηκε το άρωμά του: θυμάρι, αγριορίγανη,θρούμπι, λυγαριά… Τότε δεν τα ’ξερα με το όνομά τους, η ζωή ήταν μόνο αισθήσεις. Αφηνόσουν.

Έμεινα τρεις μήνες. Μαθητεία ολόκληρης ζωής. Στην αρχή, παρατηρώντας. Την ισορροπία των γραμμών. Την ασύλληπτη ομορφιά της απόλυτης γύμνιας. Τη σοφή οικονομία του βίου. Σταδιακά δρασκέλισα κι εγώ το κατώφλι εκείνου του ξεχασμένου κόσμου και μπήκα απεκδυόμενη τα περιττά. Εγκατέλειψα το δωμάτιο και φώλιασα κάτω απ’ τα αρμυρίκια. Βούτηξα γυμνή ακολουθώντας τη γραμμή του ήλιου πάνω στη θάλασσα. Τελευταία φύγαν τα παπούτσια, τα πόδια ξανάμαθαν να συνομιλούν με το χώμα. Δρόμοι τότε δεν υπήρχαν, μονάχα λιθόστρωτα μονοπάτια. Άνθρωποι και ζώα μαζί. Ξεκινάγαμε παρέες κι ανεβαίναμε στα χωριά, ο ταβερνιάρης ειδοποιημένος από την προηγουμένη, να προλάβει να ζυμώσει ψωμί, να σφάξει κανένα κατσίκι.

Όλη νύχτα κράταγε το φαγοπότι με μπουζούκια, μπαγλαμάδες, βιολιά και λαούτα. Μπαρ τότε δεν υπήρχαν, τη διασκέδασή μας μόνοι μας τη φτιάχναμε. Τραγουδούσαμε. Ανάβανε τα πόδια απ’ το χορό. Είδα ένα νησιώτη να χορεύει έναν αμανέ, άντρας και γυναίκα μαζί στο ίδιο σώμα, στο ίδιο χαμόγελο. Κοιμήθηκα στο σπίτι της γριάς Αννεζώς με το πηγάδι κάτω απ’ το πάτωμα της κουζίνας. Άκουσα τον αέρα να τρυπώνει από τα χαλάσματα σ’ ένα χωριό αερικό, κρεμασμένο απ’ τα σύννεφα. Είδα καζάνια να βράζουν όλη νύχτα για το πανηγύρι της επομένης και τους άντρες να ρίχνουν ξύλα στη φωτιά και να λένε ιστορίες πίνοντας ρακές. Το ηλιοβασίλεμα μ’ έβρισκε πάντα σ’ ένα καφενεδάκι που το μπαλκόνι του κρεμόταν στη θάλασσα. Επιγραφή «Το γαρδινέλι». Τι πάει να πει γαρδινέλι, κύριε Μιχάλη; Πάει να πει πουλί που τραγουδά και ξέρει και χορεύει.

Επέστρεψα πολλές φορές στην Αμοργό. Στο ίδιο θάμβος. Στα ίδια μονοπάτια. Συναντώ τους αλλοτινούς εαυτούς μου. Φαντάσματα αγαπημένων. Βοτάνια και μυρωδικά φέρνουν με το μελτέμι μνήμες εκείνης της εποχής της αθωότητας.

*Η Λίλα Κονομαρά είναι συγγραφέας. Το τελευταίο της βιβλίο «Οι ανησυχίες του γεωμέτρη» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.