Οι επιστήμονες ανακαλύπτουν ότι τα έντομα μάλλον νιώθουν πόνο

Τα έντομα ίσως μπορούν να αισθανθούν πόνο, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα που διαπίστωσε ότι οι γρύλοι περιποιούνται τραυματισμένες κεραίες με τρόπο παρόμοιο με έναν σκύλο που γλείφει το πληγωμένο του πόδι.

Ο αναπληρωτής καθηγητής Τόμας Γουάιτ, εντομολόγος στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, εξήγησε ότι στα έντομα ο πόνος είναι ένα «παρατεταμένο, δυσάρεστο αίσθημα» που διαφέρει από μια απλή νευρική αντίδραση.

Επειδή η απόδειξη του πόνου είναι δύσκολη σε άλλα είδη, οι επιστήμονες αναζητούν συμπεριφορικές ενδείξεις, όπως η «ευέλικτη αυτοπροστασία».

Όπως λέει ο Γουάιτ: «Όταν βλέπουμε έναν σκύλο να κουτσαίνει ή να κρατάει ψηλά το πόδι του, λέμε αμέσως ότι πονάει. Αναζητούμε αντίστοιχες αντιδράσεις και στα έντομα».

Το πείραμα με το κολλητήρι

Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Proceedings of the Royal Society, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα κολλητήρι ρυθμισμένο στους 65°C – αρκετά ζεστό για να είναι «λίγο δυσάρεστο» χωρίς να προκαλεί μόνιμη βλάβη.

Σχετικό Άρθρο

Περιβαλλον Αποκάλυψη των Εντόμων: Τι είναι και τι συμβαίνει με τα μυρμήγκια;

Newsroom 16.09.2025, 19:01

Οι γρύλοι που ήρθαν σε επαφή με το ζεστό εργαλείο εστίασαν την προσοχή τους σχεδόν αποκλειστικά στην επηρεασμένη κεραία. Την περιποιούνταν συχνότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

«Δεν ήταν απλώς αναστατωμένοι· κατηύθυναν την προσοχή τους στο συγκεκριμένο σημείο», σημειώνει ο Γουάιτ. Αντίθετα, οι γρύλοι στους οποίους χρησιμοποιήθηκε κρύο εργαλείο επανήλθαν στους κανονικούς τους ρυθμούς πολύ γρήγορα.

Πέρα από τις «μικρές μηχανές»

Ο Γουάιτ τονίζει ότι αν βλέπαμε αυτές τις συμπεριφορές σε φίλους ή κατοικίδια, θα τις αναγνωρίζαμε αμέσως ως πόνο. «Τα έντομα δεν είναι απλώς μικρές μηχανές. Έχουν πλούσιες ικανότητες μάθησης και λήψης σύνθετων αποφάσεων».

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Κινέζος συνελήφθη στην Κένυα με 2.000 ζωντανά μυρμήγκια στις αποσκευές του

Newsroom 18.03.2026, 14:06

Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι οι μέλισσες παίζουν κυλώντας ξύλινες μπάλες, ενώ οι στρεσαρισμένες μέλισσες παρουσιάζουν σημάδια απαισιοδοξίας. Η Διακήρυξη της Νέας Υόρκης για τη Συνείδηση των Ζώων, την οποία υπέγραψαν πάνω από 500 επιστήμονες, αναγνωρίζει την «πραγματική πιθανότητα συνειδητής εμπειρίας» σε όλα τα σπονδυλωτά και πολλά ασπόνδυλα.

Ηθικές προεκτάσεις

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Κέιτ Άμπερς από το Πανεπιστήμιο του Western Sydney επισημαίνει ότι οι άνθρωποι συχνά υποτιμούν τα έντομα επειδή διαφέρουν από εμάς. Ωστόσο, οι νομοθεσίες για την ευημερία των ζώων αρχίζουν να καλύπτουν και τα ασπόνδυλα, όπως τα χταπόδια και τα καρκινοειδή.

Το ζήτημα του πόνου είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τους γρύλους, οι οποίοι αποτελούν «τα κοτόπουλα και τις αγελάδες του κόσμου των εντόμων», καθώς εκτρέφονται κατά τρισεκατομμύρια για τροφή και έρευνα. «Αν είναι ικανοί να έχουν μια καλύτερη ή χειρότερη ποιότητα ζωής, τότε οφείλουμε να το λάβουμε υπόψη μας», καταλήγει ο Γουάιτ.

(Με πληροφορίες Guardian)