Μισός αιώνας «υπερθέρμανση του πλανήτη»

Σαν σήμερα, στις 8 Αυγούστου 1975, η φράση «global warming» (υπερθέρμανση του πλανήτη) εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε έντυπη μορφή: ήταν το άρθρο του γεωφυσικού Wallace Broecker, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science. Τίτλος του: «Climatic Change: Are We on the Brink of a Pronounced Global Warming?»

Σε αυτό το άρθρο, ο Broecker έκανε λόγο για την πιθανότητα η αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα να προκαλέσει σημαντική αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Ενώ το φαινόμενο του θερμοκηπίου ήταν γνωστό ήδη από τα τέλη τού 19ου αιώνα, ο όρος global warming καθιερώθηκε ουσιαστικά με αυτή τη δημοσίευση του 1975.

Ο όρος υιοθετήθηκε ευρέως, ιδιαίτερα μετά την ένταξή του στη Charney Report (1979) και τη δημόσια χρήση από τον James Hansen στο Κογκρέσο το 1988.

Συνοπτικά, υπερθέρμανση του πλανήτη είναι η σταδιακή αύξηση της μέσης θερμοκρασίας στην ατμόσφαιρα και τους ωκεανούς της Γης, φαινόμενο που παρατηρείται κυρίως τα τελευταία 150 χρόνια. Κύρια αιτία είναι το φαινόμενο του θερμοκηπίου, όπου αέρια όπως το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο, τα οποία προέρχονται σε μεγάλο βαθμό από τη χρήση ορυκτών καυσίμων, την αποψίλωση των δασών και ορισμένες γεωργικές πρακτικές, παγιδεύουν θερμότητα στην ατμόσφαιρα, εμποδίζοντας τη διαφυγή της στο διάστημα. Η αύξηση αυτών των αερίων οδηγεί σε ενίσχυση του φυσικού φαινομένου, με αποτέλεσμα την άνοδο της θερμοκρασίας. Η ανθρωπογενής συνιστώσα θεωρείται καθοριστική, καθώς από το 1750 έχουν σημειωθεί πρωτόγνωρες συγκεντρώσεις αερίων του θερμοκηπίου, με το διοξείδιο του άνθρακα να έχει αυξηθεί κατά περίπου 50% σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Οι συνέπειες περιλαμβάνουν πιο συχνά και έντονα ακραία καιρικά φαινόμενα, λιώσιμο των πολικών πάγων, άνοδο της στάθμης της θάλασσας και σοβαρούς κινδύνους για τα οικοσυστήματα και την ανθρώπινη υγεία. Για να μετριαστούν οι αρνητικές επιπτώσεις, η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να περιορίσει την άνοδο της θερμοκρασίας κάτω από τους 2°C, με στόχο τον 1,5°C σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.