Summer in the City: Όχι μπετόν, ΓΚΑΖΟΝ!

Αντί για κεραίες, δέντρα. Αντί για μπετόν, γκαζόν. Και η ταράτσα έγινε roof garden. «Ίσως το μεγαλύτερο μειονέκτημα της πράσινης ταράτσας είναι ότι μας αρέσει υπερβολικά και περνάμε περισσότερο και καλύτερο χρόνο στο σπίτι μας» λέει ο Γιώργος Δέτσης, επικεφαλής του δικτυακού τόπου greenroofs.gr, ο οποίος ασχολείται αποκλειστικά με τις πράσινες στέγες.

Ταρατσόκηποι, πράσινες στέγες, πράσινες ταράτσες, οροφόκηποι, όπως και να τους πεις, είναι μια λύση υψηλού πρασίνου σε μια πόλη γεμάτη πολυκατοικίες με ελάχιστο ελεύθερο χώρο για νέα πάρκα.

Είναι μια λύση που έρχεται από το εξωτερικό. Στη Γερμανία περισσότερα από 13 εκατομμύρια τετραγωνικά μέτρα οροφών κτιρίων είναι καλυμμένα με φυτά. Στην Κύπρο σε επιδοτούν με 30% για κάθε κατοικία που θα αποφασίσει να αλλάξει όψη και να γίνει πράσινη. Στην Ελλάδα, που όλα γίνονται με κάποια καθυστέρηση, το green.roofs έχει καταγράψει τουλάχιστον 30 ταράτσες που έγιναν κήποι.

Ωστόσο, η Ελλάδα έχει μια πρωτιά. Έχει το πρώτο Υπουργείο Οικονομικών στον κόσμο με πράσινη ταράτσα και μπόνους θέα στο Κοινοβούλιο. Το Υπουργείο Οικονομικών «πρασίνισε» πριν από ένα χρόνο, τον Αύγουστο του 2008. Η διαμόρφωση της ταράτσας των 650 τ.μ. κόστισε περίπου 40.000 ευρώ και το ποσό διατέθηκε από τον προϋπολογισμό του υπουργείου. «Έπρεπε κάτι να κάνουμε. Το καλοκαίρι η πλάκα της ταράτσας άγγιζε τους 60 βαθμούς Κελσίου. Ψηνόμασταν. Τώρα έχει δροσιά και με την απαγόρευση του καπνίσματος όλο και κάποιοι θα ανεβαίνουν επάνω για να καπνίζουν με θέα» λέει με ικανοποίηση υπάλληλος του υπουργείου.

Το κτίριο του ΗΣΑΠ στην Ομόνοια ήταν το πρώτο δημόσιο κτίριο που έγινε πράσινο, ενώ το Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων στην Τσαμαδού είναι το πιο πρόσφατο πιλοτικό εγχείρημα. Εκτός από την Αθήνα στο πρόγραμμα για τη δημιουργία οροφόκηπων έχουν ενταχθεί οι Δήμοι Αγίων Αναργύρων, Αχαρνών, Μελισσίων, Αργυρούπολης και Ρέντη.

Ειδικά ο Δήμος του Αγ. Ιωάννη Ρέντη θεωρείται πρωτοπόρος στις εφαρμογές ταρατσόκηπων για τα ελληνικά δεδομένα, έχοντας στο παλμαρέ του: πράσινη στέγη στο νέο κτίριο του Δημαρχείου, έναν παιδικό σταθμό, έναν επικλινή ταρατσόκηπο στο αναψυκτήριο της κεντρικής πλατείας και στο δημοτικό υπόγειο πάρκινγκ.

Τα οφέλη της πράσινης ταράτσας εντάσσονται σε τρεις κατηγορίες: αισθητικά, ενεργειακά-οικονομικά και περιβαλλοντικά. Το αισθητικό μέρος μιλάει από μόνο του. Όσον αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας, οι πράσινες στέγες προσφέρουν εξαιρετική θερμομόνωση, υγρομόνωση και ηχομόνωση.

Το καλοκαίρι η πράσινη στέγη μειώνει την απορρόφηση της ηλιακής ακτινοβολίας και το σπίτι είναι πιο δροσερό. Το μονωμένο κτίριο χρειάζεται λιγότερο κλιματισμό και λιγότερο καλοριφέρ. Η μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης υπολογίζεται σε δύο λίτρα για κάθε τετραγωνικό μέτρο πράσινης ταράτσας κάθε χρόνο. Μια πράσινη στέγη προστατεύει, επίσης, από εξωτερικούς φθοροποιούς παράγοντες (ηλιακές ακτίνες UV, απότομες μεταβολές θερμοκρασίας, χαλάζι, ρύποι κ.λπ.) και επιμηκύνει τη διάρκεια ζωής της στέγης κατά τουλάχιστον 40 χρόνια.

Με την ταράτσα πράσινη, το περιβάλλον και εμείς αναπνέουμε, λένε οι ειδικοί. Οι πράσινες στέγες παράγουν οξυγόνο, φιλτράρουν τη σκόνη, συμβάλλουν στην άμβλυνση του φαινομένου της αστικής νησίδας θερμότητας (το φαινόμενο της αύξησης της θερμοκρασίας στο κέντρο της πόλης σε σχέση με τα προάστια λόγω απουσίας πράσινου και υπερβολικής παρουσίας τσιμέντου και ασφάλτου). Συμβάλλουν στην ορθολογική διαχείριση του νερού και παρέχουν χώρο στην εκτοπισμένη από τις πόλεις άγρια ζωή. Το πράσινο, επίσης, απορροφά τον ήχο της πόλης και μπορεί να βελτιώσει την ηχομόνωση του κτιρίου έως 8db.

Το κόστος εξαρτάται: «Ποικίλλει ανάλογα με τον κατασκευαστή και τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται, την έκταση που θέλουμε να μετατρέψουμε σε πράσινη ταράτσα, το είδος των φυτών που θέλουμε να φυτέψουμε, τυχόν ειδικές κατασκευές που θέλουμε να προσθέσουμε (όπως διαδρόμους, πέργκολες, συντριβάνια, παγκάκια κ.λπ.) και με το αν υπάρχει ήδη μόνωση στην ταράτσα. Το κόστος κυμαίνεται από 60 έως 120 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για μια ολοκληρωμένη κατασκευή» επισημαίνει ο Γιώργος Δέτσης.

Πώς είναι, όμως, να ζεις με έναν τέτοιο όγκο πάνω από το κεφάλι σου; Υπάρχει κίνδυνος; «Σε μια κλασική πράσινη στέγη, φυτεμένη και ποτισμένη, το βάρος ανά τετραγωνικό δεν ξεπερνά τα 40 κιλά. Είναι μικρότερο από το φορτίο που θα είχαμε αντίστοιχα από γλάστρες. Παρ’ όλα αυτά είναι απαραίτητο να γίνεται ένας στατικός έλεγχος από μηχανικό πριν ξεκινήσει το έργο» διευκρινίζει ο επικεφαλής του δικτυακού τόπου greenroofs.gr.

Όσο για το αν η Αθήνα μπορεί να γίνει η πρωτεύουσα της πράσινης ταράτσας, «αυτό εξαρτάται καθαρά από τους Αθηναίους και τους κυβερνώντες των Αθηναίων».

Floral - H μπλε πολυκατοικία ξαναζεί

Είναι το πιο μυθιστορηματικό αθηναϊκό κτίριο. Έγινε και βιβλίο, άλλωστε. Αν μιλούσε θα αποκάλυπτε άπειρες ιστορίες για την καταγωγή κι εξέλιξή του σε όριο/σύμβολο της πλατείας Εξαρχείων. Σχεδιάστηκε το 1933 από τον αρχιτέκτονα Κούλη Παναγιωτάκο (για λογαριασμό της οικογένειας Αντωνοπούλου), προλόγισε μια σύγχρονη αστική κατοικία, αλλά το πρόλαβαν τα γεγονότα: η δικτατορία του Μεταξά και η Κατοχή. Στέγασε αντικατασκοπευτικές οργανώσεις, στρατιωτικά επιτελεία, σημαντικές προσωπικότητες, όπως οι Λεωνίδας Κύρκος, Σοφία Βέμπο, Δημήτρης Χορν, Αλέξης Μινωτής, Κατίνα Παξινού, Φρέντι Γερμανός και πολλοί άλλοι.

Αυτά τότε. Τώρα το γαλάζιο του κοβαλτίου (που επιμελήθηκε ο ζωγράφος Σπύρος Παπαλουκάς) δεν υπάρχει. Το «Μπλε Πολυκατοικία» επιβιώνει καταχρηστικά, έχοντας μετατραπεί σε μείξη από ανθυποθαλασσί, σταχτί λευκό, εντελώς τελείως «Αθηνί» δηλαδή. Και το ιστορικό Floral της πλατείας Εξαρχείων (που κι αυτό χρονολογείται προπολεμικά) καλείται να την ξαναζωντανέψει, να γράψει το επόμενο κεφάλαιο της ζωής της. Floral: Books + Coffee, λοιπόν, ένα διαφορετικό βιβλιοπωλείο σε 300 τετραγωνικά και τρία επίπεδα που συνδέονται με μαρμάρινη σκάλα. Εναλλακτικές εκδόσεις, συζητήσεις και παρουσιάσεις με γνωστούς συγγραφείς, ηθοποιούς, μουσικούς, αλλά κι ένα café που φιλοδοξεί να γίνει στέκι ιδεών και να εξελίσσεται τα βράδια σε μουσική σκηνή για live και bar/club που θα φιλοξενεί τα καινούργια αθηναϊκά πάρτι.

Θεμιστοκλέους 80, πλατεία Εξαρχείων, 210 3800.070 (εγκαίνια 24/6 – νωρίτερα, στις 22/6, πάρτι στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Γιορτής της Μουσικής με Anna MystiC, Garry Poter & Marilettα,  Who Am I & Everlast + MC The Kidd, Urban Disco).