Ο Γιάννης Ηλίδης και η Αθήνα που χάθηκε

• Αγαπώ την οδό Αιόλου

Έχοντας φύγει εδώ και 17 ολόκληρα χρόνια από την Αθήνα, όπου όμως πέρασα σχεδόν μια εικοσιπενταετία, δεν έχω να εισφέρω το παραμικρό στο πανηγυρικό αυτό αφιέρωμα. Όμως δεν ήθελα με τίποτα να λείψω. Έχω ιδιαιτέρως σοβαρούς λόγους: διαβάζω τη ATHENS VOICE από το πρώτο της φύλλο, και τα τελευταία 4 χρόνια που γράφω (ό,τι μου κατέβει) εδώ είναι τα πιο όμορφα της επαγγελματικής μου ζωής. Αλλά τι να πω! Όλα τα τιπ που ήξερα έχουν σβήσει, έχουν τελειώσει, έχουν πεθάνει, χάθηκαν σαν δάκρυα στη βροχή, η πόλη έκτοτε άλλαξε, μεταμορφώθηκε, έγινε μια άλλη, ο κόσμος έφυγε και ήρθε ένας άλλος. Σχεδόν δεν αναγνωρίζω ούτε τα Εξάρχεια (τη γειτονιά μου επί 20 χρόνια) όποτε κατεβαίνω, μια δυο φορές τον χρόνο. Κι ας είναι πολλά μαγαζιά και κάποιες γωνιές ολόιδια με παλιά. Αλλά ποτέ πια δεν ανηφορίζω προς την Καλλιδρομίου, γιατί είναι ο αθηναϊκός δρόμος που κυρίως με συγκινεί – αυτός, και η νυχτερινή Πανεπιστημίου με βροχή. Όμως δεν γίνεται να μην πάω –πάντα μόνος, πάντα μεσημέρι– στη Βαρβάκειο για μια σούπα, και για λίγα χοντρά μακαρόνια μετά, με σάλτσα από το κοκκινιστό, και τυρί. Ούτε αυτό παύει να με συγκινεί, και ιδίως η βουή του παράξενου κόσμου που στροβιλίζεται ολόγυρα.

• Για τα εγκαταλειμμένα της υπόγεια

Κάποια έγιναν ενοικιαζόμενα δωμάτια. Κάποια άλλα υπόγεια, όμως, παραμένουν βουβά και δεν θυμίζουν με τίποτα τις ένδοξες, μεγάλες νύχτες που έζησαν. Όπως το υπόγειο της Ι. Δροσοπούλου και Φωκ. Νέγρη. Διασκεδάσαμε στο Noturno, στο Igloo, στο Fliskos. Στο υπόγειο της Κεφαλληνίας 51 και Πατησίων ήταν το Vips. Στο υπόγειο της Κύπρου 32 και Λευκωσίας ήταν το Hobby. Στο υπόγειο της Πλ. Κολωνακίου και Τσακάλωφ ήταν το Dolly’s.

• Για τη μυρωδιά του φρεσκοψημένου ψωμιού

Πρωί πρωί, έξω από τους παλιούς φούρνους που έχουν απομείνει. Αντιπαθώ όμως τους φούρνους των επώνυμων αλυσίδων, με το προκατασκευασμένο ψωμί που δεν μυρίζει. Ούτε οι τυρόπιτες ούτε τα κουλουράκια και τα γλυκά, που προσπαθούν με το ζόρι να σου πουλήσουν, μυρίζουν φρεσκοφουρνισμένο.

• Για τα κλασικά της περίπτερα

Αυτά όμως με τις εφημερίδες και τα περιοδικά, τις καραμέλες, τις τσίχλες και τα συναφή. Αυτά που μοιάζουν με μίνι μάρκετ με αφήνουν αδιάφορο. Τα προσπερνώ.

• Οι υπέροχες αθηναϊκές στοές

Κάθε μια έχει τη δική της μεγάλη ιστορία. Η στοά Ορφανίδου, η Νικολούδη, η Πεσματζόγου, η Μπολάνου (Θεάτρου Κεντρικόν), η στοά Φέξη, Χατζηχρήστου, Διομείας (με τις δύο της εισόδους, μία από την Ερμού και μία από την Κορνάρου), η στοά των Εμπόρων. Πρωτοποριακά ρουχάδικα, υφασματάδικα, ράφτες, πουκαμισάδες, καπελάδικα, χρυσοχοεία, τυροπιτάδικα, δισκάδικα, μαγαζιά με ηλεκτρονικά, με φωτογραφικά ήταν εκεί. Κανένα από αυτά δεν υπάρχει σήμερα. Αντίθετα, κάποιες από τις πιο πάνω στοές είναι εντελώς σκοτεινές σήμερα. Τόσο σκοτεινές, που μετά βίας διακρίνεις τα κίτρινα χαρτιά των ενοικιαστηρίων.

• Για τα μπλουτζίν του Ναούμ

Στη στοά Ορφανίδου μπαίνεις από τη Σταδίου και βγαίνεις στη Σοφοκλέους. Εκεί ήταν το βασίλειο του κ. Ναούμ. Αμερικάνικα μπλουτζίν και πουκάμισα με κουμπάκια στον γιακά (button down) η σπεσιαλιτέ του. Τα έβρισκες μόνον εκεί. Κι αυτό γιατί στα χρόνια του ’50 και μέχρι το 1966-67 δεν υπήρχαν μπλουτζίν στα καθώς πρέπει μαγαζιά. Εθεωρείτο είδος περιθωριακό και ήταν έως και απαγορευμένο. Και ο Ναούμ έκανε χρυσές δουλειές. Τα μπλουτζίν του ήταν μάλλον λαθραία, ίσως κάποια και μεταχειρισμένα. Αρχές του ’70, ο Ναούμ μετέφερε το βασίλειό του –τα μπλουτζίν του και τα πουκάμισα με τους τεράστιους γιακάδες, όπως απατούσε τότε η μόδα– σε ένα άλλο υπόγειο. Στην πλατεία Ομονοίας. Κάτω από το παλιό ειρηνοδικείο. Κάποια χρόνια μετά, χάθηκαν τα ίχνη του.

• Η αύρα που σκορπούν κάποια παλιά ζαχαροπλαστεία

Το Green Park (του Κανδηλώρου), το Select της Φωκίωνος Νέγρη, ο Κρίνος της Αιόλου. Βρίσκονται στα ίδια σημεία όπως παλιά, διατηρούν την αύρα τους, αλλά οι γεύσεις έχουν αλλάξει. Έχουν απλοποιηθεί.

• Για τη μικρή στοά του πρώην πολυκαταστήματος Aτενέ

Από Σταδίου στη Σοφοκλέους. Εκεί ήταν η μπουτίκ του Πιερ Καρντέν, που ανήκε στο Aτενέ. Από το 1966 και για τα επόμενα 10 χρόνια περίπου. Εκεί γνώρισαν οι Αθηναίοι το καλοραμμένο έτοιμο ρούχο, αλλά και τις… φίρμες. Ο Πιερ Καρντέν ήταν η πρώτη μεγάλη γαλλική φίρμα που εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Και συζητήθηκε πολύ. Σήμερα η μικρή στοά είναι ένα κεραμιδαριό. Περνώ όμως από κει. Με ανταμείβει η ωραία μικρή τυρόπιτα από το Μαμ, που βρίσκω ακριβώς στην έξοδο, στη Σοφοκλέους. Είναι η ίδια, όπως παλιά.

• Για το σχολείο μου

Το περίφημο Β΄ Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών, γωνία Χέυδεν και Αχαρνών. Κτίριο του 1862 που έγινε γνωστό και ως Βίλα Αμαλία τα τελευταία χρόνια. Και λέω περίφημο, γιατί ήταν πολύ αυστηρό και είχε –υποτίθεται– καλούς μαθητές. Από τις αίθουσές του πέρασαν σχεδόν όλοι οι μετέπειτα γνωστοί Αθηναίοι. Από τον αρχιεπίσκοπο Αλβανίας Αναστάσιο, τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, τον Αλέκο Φασιανό και τον Θόδωρο Αγγελόπουλο, μέχρι τον Ντέμη Ρούσσο, τον Λουκιανό Κηλαηδόνη και τον Βλάσση Μπονάτσο.

• Για τους περιπάτους στο Πεδίον του Άρεως

Τα χρώματα, τα αρώματα, τα λουλουδάκια, τα δρομάκια, τα παγκάκια… όλα κάτι θυμίζουν. Είναι όμως και οι ήχοι και οι εικόνες που έρχονται από τα μαγικά αναψυκτήρια που υπήρχαν εκεί. Μουσικές, τραγούδια και γνωστές φωνές από το Άλσος του Οικονομίδη, ζογκλέρ, μάγοι, ακροβατικά, από το Green Park. Πάμε στο Άλσος για να ακούσουμε, στο Green Park για να δούμε και στον Κήπο του Μουσείου (λίγο πιο κάτω) για να φλερτάρουμε, έλεγαν τότε στα χρόνια του ’50 και του ’60.

→ Ο Γιάννης Ηλίδης είναι διαφημιστής - συγγραφέας. Το βιβλίο του «Μέρες μαγικές με γρανίτες και ταμ-ταμ» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ATHENS VOICE BOOKS.