Ένας Αύγουστος αλλιώς: Μέρος 3ο

Παρασκευή, 14 Αυγούστου 2026

Κάθε φορά που συναντώ έναν χαρακτήρα σε κάποια σειρά που βλέπω ή κάποιο βιβλίο που διαβάζω, ο οποίος μπαίνει τώρα στο πανεπιστήμιο ή είναι ήδη φοιτητής, με πιάνει μια ζήλια, μια βαθιά επιθυμία και μια νοσταλγία. Είκοσι χρόνια μετά (και λίγα ακόμα) και ακόμα πιστεύω ότι το να σπουδάζεις και να βιώνεις τη φοιτητική ζωή γενικότερα είναι από τις πιο ωραίες εμπειρίες που μπορείς να έχεις στη ζωή σου.

Ακόμα και αυτό, όμως, φαίνεται στην Αμερική να έχει αρχίσει να επηρεάζεται σημαντικά από την κοινωνική απομόνωση που εξαπλώνεται επικίνδυνα. Ένα άρθρο στο The Atlantic μας ενημερώνει ότι ο αντικοινωνικός αιώνας―έτσι ονομάστηκε πέρυσι ο 21ος αιώνας―έφτασε και στην πανεπιστημιούπολη. Ένα περιβάλλον το οποίο, για όσους το επιλέγουν, είναι το πρώτο όπου στην ενηλικίωσή μας ξεκινάμε να ζούμε χωρίς τη γονική εποπτεία και τον έλεγχο, και στο οποίο εκτός από εκπαίδευση, έχουμε την ευκαιρία να βιώσουμε απλόχερα μια ξέγνοιαστη εποχή όπου ανοίγουν οι ορίζοντές μας και γνωρίζουμε καινούριους ανθρώπους.

Λιγότερα πάρτι, λιγότεροι φίλοι, περισσότερη μοναξιά. Γιατί άραγε; Κι αν δεν φταίνε τα «τηλέφωνά» μας―που πλέον μόνο τηλέφωνα δεν είναι―, τότε τι; Κάτι κάνουμε πολύ λάθος.

Σάββατο, 15 Αυγούστου 2026

Είναι ωραίο να σκεφτόμαστε, να αναλύουμε και να επεξεργαζόμαστε πράγματα. Είμαι η πρώτη που θα «τρέξει» να αναλύσει κάτι που με ενδιαφέρει εις βάθος, αλλά φοβάμαι ότι το έχουμε λίγο παρακάνει.

Αρχικά ήταν το ερώτημα εάν το να ακούμε βιβλία μετράει ως «ανάγνωση». Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί να μην είναι, αλλά ΟΚ. Εν πάση περιπτώσει, έγιναν έρευνες πάνω σε αυτό και οι επιστήμονες ανακάλυψαν―και απέδειξαν―ότι τα ίδια σημεία του εγκεφάλου ενεργοποιούνται και κατά την κυριολεκτική ανάγνωση αλλά και την ακουστική ανάγνωση ενός βιβλίου. Όταν διάβαζα τα διάφορα άρθρα πάνω σε αυτό το θέμα, κάτι που σκέφτηκα είναι, θα πήγαινες σε έναν τυφλό άνθρωπο, ο οποίος ακούει βιβλία ή τα διαβάζει σε κώδικα Μπράιγ, και θα του έλεγες «α, εσύ δεν έχεις στην πραγματικότητα διαβάσει κανένα βιβλίο»;

Το δεύτερο ερώτημα που ίπταται τον τελευταίο καιρό είναι κατά πόσο είναι αποδεκτό―από ποιον και γιατί δεν γνωρίζω―να παρατάς ένα βιβλίο (στη γλώσσα των βιβλιόφιλων να το κάνεις DNF, δηλαδή, did not finish). Αν και είναι κάτι με το οποίο πάλεψα για μερικά χρόνια, και τελείωσα αρκετά βιβλία τα οποία δεν μου άρεσαν καθόλου, δεν νομίζω ότι θα έπρεπε να τίθεται το ερώτημα εάν είναι ΟΚ, αλλά τι εξυπηρετεί τον καθένα. Η ζωή είναι μικρή, ο χρόνος μας περιορισμένος, και τα βιβλία αμέτρητα. Δεν θα καταφέρουμε ποτέ να διαβάσουμε όσα θα θέλαμε, οπότε, γνώμη μου είναι, ναι, παρατήστε ένα βιβλίο που δεν απολαμβάνετε, και πηγαίνετε στο επόμενο. Αν δεν σας άρεσε, τότε δεν είναι για εσάς.

Κυριακή, 16 Αυγούστου 2026

Δεν μπορώ να σταματήσω να σκέφτομαι το θέμα της υπερανάλυσης. Αν δεν φταίει το διαδίκτυο, φταίει η ΤΝ. Μπορεί, όμως, απ’ ό,τι φαίνεται, να φταίει και η υπερβολική ψυχανάλυση. Το πρόβλημα είναι ότι όποια άποψη ή θέση και αν έχεις, κάποιον σχολιαστή θα βρεις, και κάποιο άρθρο θα υπάρχει για να σε δικαιώσει. Τις τελευταίες εβδομάδες έχω πέσει πάνω σε τόσα άρθρα που αφορούν την ψυχανάλυση, το πόσο δημοφιλής έχει γίνει, πόσο τη χρειαζόμαστε, και παράλληλα, πότε σταματά να είναι αναγκαία και ξεκινά να είναι εμπόδιο γιατί υπάρχει ο φόβος ότι θα σπεύσουμε να ονομάσουμε μικρές αναποδιές της καθημερινότητάς μας ως τραύματα ή κάτι τραγικό ενώ στην πραγματικότητα είναι απλά μέρος της ζωής.

Τίτλοι όπως: «The men I see in therapy did everything right. So why do they feel so empty?» (Οι άντρες που βλέπω στη θεραπεία τα έκαναν όλα σωστά. Γιατί λοιπόν νιώθουν τόσο άδειοι;) (The Guardian), «Are we talking too much about mental illness?» (Μιλάμε υπερβολικά για την ψυχική υγεία;) (The New York Times), «Negative events in psychotherapy: a narrative review» (Αρνητικά γεγονότα στην ψυχοθεραπεία: Μια αφηγηματική ανασκόπηση) (Industrial Psychiatry Journal), «Contextualizing the negative effects of psychotherapy» (Nature), και η λίστα είναι ατελείωτη.

Δευτέρα, 17 Αυγούστου 2026

Σε ένα Λύκειο, σε μια μικρή κωμόπολη, βαθιά στα Απαλάχια Όρη των ΗΠΑ, στην πολιτεία του Τενεσί, υπάρχει ένας καθηγητής ο οποίος διδάσκει Κοινωνιολογία με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο. Ο Άλεξ Κάμπελ πάντα θεωρούσε ότι το σύστημα εκπαίδευσης, το οποίο βασίζεται κυρίως σε τεστ και διαγωνίσματα, είναι κατ’ ελάχιστα σαθρό. Μην μπορώντας όμως να το αλλάξει ριζικά, αποφάσισε να κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί με τα «εργαλεία» που έχει, και έτσι αποφάσισε πριν περίπου 10 χρόνια, στο μάθημα της Κοινωνιολογίας το οποίο διδάσκει, να εντάξει τους μαθητές του σε κάτι ανορθόδοξο, ιδιαίτερο, αναπάντεχο και άκρως κοινωνιολογικά ωφέλιμο: την ενημέρωση, έρευνα, ανάλυση, και πιθανή διαλεύκανση μιας ανεξιχνίαστης―εδώ και περίπου 40 χρόνια―υπόθεσης που αφορά έναν δολοφόνο κατά συρροή και έναν μεγάλο αριθμό θυμάτων, εκ των οποίων τα περισσότερα δεν είχαν καν ταυτοποιηθεί μέχρι που ο κύριος Κάμπελ άνοιξε ξανά την υπόθεση με τους μαθητές του.

Τρίτη, 18 Αυγούστου 2026

Τρία επεισόδια της μίας ώρας το καθένα, και μέσα από αυτό το μικρό πρίσμα μπορείς να δεις πως μία ιδέα ενός ανθρώπου που πραγματικά ενδιαφέρεται γι’ αυτό που κάνει, και που επιθυμία του είναι όχι απλά να διδάξει αλλά να ευαισθητοποιήσει, αλλάζει καταρχάς τις ζωές παιδιών και φέρνει στο φως στοιχεία που ήταν ως τώρα άγνωστα, κυρίως λόγω αμέλειας και αδιαφορίας. Το ντοκιμαντέρ λέγεται Murder 101, θα το βρείτε στο Amazon Prime, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχει να κάνει με φόνους, αλλά με τις αμέτρητες κοινωνικές πτυχές που μπορεί ένας φόνος να αγγίξει. Ακόμα πιο σημαντικό, όμως, είναι όλοι οι τρόποι με τους οποίους αυτό το ένα μάθημα Κοινωνιολογίας σε μια αγροτική πόλη στη μέση του πουθενά αφύπνισε και ευαισθητοποίησε τους νέους που το επέλεξαν, και ο άνθρωπος που θέλησε για τους μαθητές του και την κοινότητά του, να κάνει τη διαφορά.

«Όλοι θα πρέπει να παίρνουν αυτό το μάθημα,» ακούγεται μια μαθήτρια να λέει κάποια στιγμή στο δεύτερο επεισόδιο, και το γιατί έχει ήδη απαντηθεί στο πρώτο επεισόδιο όταν τα παιδιά ερωτώνται τι αποκόμισαν περισσότερο από αυτό και ένας μαθητής απαντά: to try and help people more, than just helping myself (να προσπαθώ να βοηθάω τους ανθρώπους περισσότερο από το να βοηθάω απλώς τον εαυτό μου).

Τετάρτη, 19 Αυγούστου 2026

Το βιβλίο που ακούω ονομάζεται «Ο Θεός του δάσους» της συγγραφέα Λιζ Μουρ, και ξεκινά τα ξημερώματα μιας ημέρας του Αυγούστου του 1975, όταν ανακαλύπτουν ότι η Μπάρμπαρα Βαν Λάαρ έχει εξαφανιστεί από την κατασκήνωση στην οποία βρισκόταν. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι όχι μόνο είναι η Μπάρμπαρα κόρη της οικογένειας που έχει την κατασκήνωση, αλλά ότι ο μεγαλύτερος αδερφός της εξαφανίστηκε πριν από δεκατέσσερα χρόνια και δεν βρέθηκε ποτέ.

Πέμπτη, 20 Αυγούστου 2026

Το τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου έχει την ίδια περίπου αίσθηση με την εβδομάδα μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς: μια νεκρή περίοδος κατά την οποία ανεξάρτητα εάν δουλεύεις ή όχι, οι μέρες λιώνουν η μία μέσα στην άλλη και γίνονται ένα αμάλγαμα ραστώνης, ζέστης, ανήσυχου ύπνου―όπου ή ζεσταίνεσαι γιατί είπες να κάνεις οικονομία ή κρυώνεις γιατί σιχτίρισες και έβαλες το κλιματιστικό στο τέρμα―και αναμονής για… κάτι.

Τις διακοπές, εάν δεν έχεις πάει ακόμα. Να γεμίσει πάλι η Αθήνα, εάν έχεις μοναξιές και οι δρόμοι σου παραφαίνονται άδειοι και μοναχικοί. Να επιστρέψουν οι γιατροί γιατί θες επιτέλους να πας να δεις κάτι που σε απασχολεί καιρό και το θυμήθηκες ή σε πόνεσε πριν φύγεις για διακοπές. Να ξεκινήσουν τα παιδιά πάλι σχολείο γιατί κουράστηκες και δεν ξέρεις πώς να τα διασκεδάσεις ή να τα αποτρέψεις από το να πριζώνονται σε μια οθόνη όλη μέρα. Να μην έχεις δουλειά τριών ανθρώπων επειδή οι συνάδελφοι είναι διακοπές. Να πέσει η θερμοκρασία. Να μπορέσεις να οργανώσεις τις επόμενες διακοπές. Να αρχίσουν τα ρολόγια να λειτουργούν και πάλι.