Τα λιποκύτταρα ίσως κρατούν μνήμη της παχυσαρκίας ακόμη και μετά το αδυνάτισμα
Ένα πιθανό βιολογικό «ίχνος» που αφήνει η παχυσαρκία στα λιποκύτταρα ίσως βοηθά να εξηγηθεί γιατί πολλοί άνθρωποι ξαναπαίρνουν βάρος μετά από δίαιτα ή αφού διακόψουν φάρμακα γιααπώλεια βάρους.
Νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο στο Cell Reports, υποδεικνύει ότι ορισμένες χημικές αλλαγές στα κύτταρα μπορεί να διατηρούν ενεργό έναν μηχανισμό που ενισχύει την πείνα ακόμη και μετά την απώλεια βάρους.
Οι ερευνητές, πάντως, υπογραμμίζουν ότι τα ευρήματα προέρχονται από πειράματα σε ποντίκια και δεν αποδεικνύουν ότι ο ίδιος μηχανισμός λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο και στους ανθρώπους.
Η «μνήμη» των λιποκυττάρων
Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται η ασπροσίνη, μια ορμόνη που συνδέεται με την όρεξη. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ποντίκια που είχαν προηγουμένως πάρει βάρος παρουσίαζαν αυξημένα επίπεδα ασπροσίνης, τα οποία παρέμεναν υψηλά ακόμη και αφού τα ζώα αδυνάτισαν.
«Η πείνα τους μένει σαν να είναι κολλημένη στη θέση “on”», ανέφερε ο Ατούλ Τσόπρα, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Οι ερευνητές εξέτασαν στη συνέχεια έναν χημικό αγγελιοφόρο, τον TGF-β1, ο οποίος σχετίζεται με τη φλεγμονή και εμφανίζεται αυξημένος στην παχυσαρκία. Σύμφωνα με τη μελέτη, ο συγκεκριμένος παράγοντας μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή ασπροσίνης.
Ένας φοιτητής του εργαστηρίου είχε αφήσει λιποκύτταρα που είχαν προηγουμένως εκτεθεί σε TGF-β1 μέσα σε επωαστήρα. Δύο εβδομάδες αργότερα, τα κύτταρα εξακολουθούσαν να εμφανίζουν αυξημένα επίπεδα ασπροσίνης.
Όταν οι ερευνητές χορήγησαν TGF-β1 σε ποντίκια, παρατήρησαν ότι τα επίπεδα ασπροσίνης παρέμεναν υψηλά για εβδομάδες. Το ίδιο συνέβη και σε ποντίκια που είχαν τραφεί με διατροφή υψηλή σε λιπαρά: ακόμη και μετά την απώλεια βάρους, η ασπροσίνη παρέμενε αυξημένη.
«Αυτό το ποντίκι έχει μνήμη της προηγούμενης παχυσαρκίας του», είπε ο Τσόπρα.
Τι σημαίνει αυτό για τους ανθρώπους
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα ευρήματα ενισχύουν την ιδέα ότι η παχυσαρκία μπορεί να αφήνει επιγενετικές αλλαγές στα κύτταρα — αλλαγές δηλαδή που επηρεάζουν το πώς λειτουργούν ορισμένα γονίδια χωρίς να αλλάζουν το ίδιο το DNA.
Προηγούμενη μελέτη του 2024 είχε επίσης δείξει ότι τα λιποκύτταρα σε ανθρώπους και ποντίκια μπορούν να διατηρούν επιγενετικές αλλαγές ακόμη και μετά την απώλεια βάρους.
Ωστόσο, παραμένει άγνωστο πόσο σημαντικός είναι ο συγκεκριμένος μηχανισμός στους ανθρώπους.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι το επόμενο βήμα είναι να εξεταστεί αν άνθρωποι που έχουν χάσει σημαντικό βάρος εξακολουθούν να έχουν αυξημένα επίπεδα ασπροσίνης και αν αυτή η «κυτταρική μνήμη» θα μπορούσε κάποτε να αποτελέσει θεραπευτικό στόχο.
Η βασική ιδέα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι ότι η διατήρηση του βάρους μετά την απώλειά του πιθανόν να μην εξαρτάται μόνο από τη θέληση ή τη συμπεριφορά, αλλά και από βιολογικούς μηχανισμούς που συνεχίζουν να λειτουργούν ακόμη και όταν το σώμα έχει ήδη αδυνατίσει.
«Το ψήφισμα της Επιτροπής SANT του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προωθεί την εξίσωση των προϊόντων καπνού και νικοτίνης χωρίς να συνάδει με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα»
17°
