Ειρήνη Αγαπηδάκη: «Για πρώτη φορά δεν περιμένουμε τον πολίτη να αρρωστήσει»

Η πρόληψη βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της δημόσιας υγείας και, όπως λέει η Ειρήνη Αγαπηδάκη, «μετριέται με τις ζωές που κερδίζουμε». Με περισσότερους από 5,9 εκατομμύρια πολίτες να έχουν ήδη συμμετάσχει στο πρόγραμμα «Προλαμβάνω», η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας περιγράφει μια αλλαγή κατεύθυνσης: από τη λογική της εκ των υστέρων θεραπείας σ’ εκείνη της έγκαιρης παρέμβασης. Η συζήτησή μας ξεκίνησε από τα αποτελέσματα των προγραμμάτων πρόληψης, γρήγορα όμως διευρύνθηκε σε όλο το φάσμα της δημόσιας υγείας: από τις κινητές ομάδες και τις υπηρεσίες κατ’ οίκον φροντίδας έως τις ελλείψεις προσωπικού, τα κίνητρα για τους γιατρούς και τα ανοιχτά μέτωπα του ΕΣΥ.

Στην περίπτωση της Ειρήνης Αγαπηδάκη, αξιοποιώντας την επιστημονική και επαγγελματική της διαδρομή αλλά και μια σαφή πεποίθηση ότι με επιμονή, οργάνωση και μεθοδικότητα μπορούν να υπάρξουν αποτελέσματα, η δημόσια στροφή στην πρόληψη δεν παρουσιάζεται απλώς ως κυβερνητική προτεραιότητα. Αντίθετα, αναδεικνύεται ως πεδίο όπου η γνώση, η πολιτική κατεύθυνση και η καθημερινή εμπειρία των πολιτών επιχειρούν να συναντηθούν, παράγοντας απτά αποτελέσματα για όλους.

Στον πυρήνα αυτής της προσέγγισης βρίσκεται ο πολίτης – και η ίδια επανέρχεται συχνά σε μία σκέψη: «Πρέπει να θυμόμαστε πόσους ανθρώπους έχουμε χάσει γιατί δεν είχαμε πρόληψη τόσα χρόνια». Και προσθέτει: «Η πρόληψη είναι μια επένδυση σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης δραστηριότητας και της δημόσιας πολιτικής».

Από τη θεραπεία στην πρόληψη: Το στοίχημα της δημόσιας υγείας

― Πώς προέκυψε η πολιτική πρόληψης που υλοποιείτε σήμερα;

Το 2023, καθώς διαμορφώναμε το προεκλογικό μας πρόγραμμα για την υγεία μετά τον COVID-19, είχε γίνει πλέον σαφές ότι η πρόληψη αποτελούσε το μεγάλο κενό του συστήματος υγείας στη χώρα. Ο πρωθυπουργός έθεσε ως βασική προτεραιότητα την ανάπτυξή της, καθώς –μεταξύ άλλων– και την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε παιδιά και ενήλικες, που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα δημόσιας υγείας.

Για τον λόγο αυτό, είχα την τιμή να αναλάβω τη θέση της αναπληρώτριας υπουργού με αρμοδιότητα και στα θέματα πρόληψης, ώστε να υπάρξει για πρώτη φορά μια οργανωμένη, κεντρικά σχεδιασμένη πολιτική σε αυτόν τον τομέα.

― Ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα από την εφαρμογή της μέχρι στιγμής;

Όταν η πρόληψη είναι εύκολη, στοχευμένη και δωρεάν, οι πολίτες την υιοθετούν. Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι ότι, σε 6 εκατομμύρια μοναδικούς δικαιούχους του εθνικού προγράμματος «Προλαμβάνω», περισσότεροι από 5,9 εκατομμύρια πολίτες έχουν ήδη υποβληθεί σε εξετάσεις για τον καρκίνο του μαστού, του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου, καθώς και για την πρόληψη και αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Παράλληλα, έχουν προστεθεί δύο ακόμη δωρεάν προληπτικά προγράμματα: ένα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ενηλίκων και ένα για την πρόληψη της νεφρικής δυσλειτουργίας. Σχετικά με το πρόγραμμα κατά της παχυσαρκίας ενηλίκων, αφορά περί τους 56.000 ωφελούμενους πολίτες, οι οποίοι λαμβάνουν δωρεάν καινοτόμα φάρμακα για τη νοσογόνο παχυσαρκία, ιατρική και διατροφική υποστήριξη. Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε εξέλιξη και το πρόγραμμα για τον έγκαιρο εντοπισμό νεφρικών δυσλειτουργιών, όπου περισσότεροι από 1,8 εκατομμύρια δικαιούχοι – άτομα με υπέρταση, κάποιο καρδιαγγειακό πρόβλημα ή με σακχαρώδη διαβήτη – που έχουν αυξημένες πιθανότητες για νεφρική ανεπάρκεια, έχουν παραπεμφθεί για περαιτέρω προληπτικό έλεγχο και εξετάσεις.

― Πώς υλοποιείται στην πράξη αυτή η παρέμβαση;

Η διαδικασία, που έχει ήδη ξεκινήσει, μέσα από το εθνικό πρόγραμμα «Προλαμβάνω», αποδεικνύει έμπρακτα ότι τα κοινωνικά και γεωγραφικά χάσματα μπορούν να γεφυρωθούν μέσα από ολοκληρωμένες πολιτικές πρόληψης, οι οποίες όταν είναι δωρεάν, καθολικά προσβάσιμες και οργανωμένες με την καθοδήγηση του συστήματος υγείας, βρίσκουν ανταπόκριση από τους πολίτες.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο των προληπτικών εξετάσεων για τα καρδιαγγειακά προγράμματα, σήμερα 3 εκατομμύρια πολίτες έχουν επισκεφθεί τον γιατρό. Πρόκειται για πολίτες ηλικίας 30 έως 70 ετών, χωρίς διάγνωση καρδιαγγειακής νόσου, που εντοπίζονται μέσω των ψηφιακών αρχείων της ΗΔΥΚΑ, οι οποίοι λαμβάνουν ηλεκτρονικό παραπεμπτικό για δωρεάν εξετάσεις σε περισσότερα από 15.000 σημεία και δομές σε όλη τη χώρα. Σε αρκετές περιπτώσεις εντοπίστηκαν εγκαίρως σοβαρά προβλήματα υγείας, ενώ κάποιοι ασθενείς χρειάστηκε να υποβληθούν ακόμη και σε τοποθέτηση στεντ. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέψαμε πρόωρους θανάτους, ιδίως σε επαρχιακές περιοχές.

― Τι δείχνουν τα μέχρι τώρα δεδομένα και πώς συνδέονται με τη μετάβαση από τη θεραπεία στην πρόληψη;

Μιλάμε για αρκετές χιλιάδες περιπτώσεις σε όλη τη χώρα, κυρίως ανθρώπων άνω των 40 ετών, με σημαντική συγκέντρωση περιστατικών στην επαρχία – ένα πλέον αξιόπιστο και εκτεταμένο σύνολο δεδομένων.

Το γεγονός ότι περισσότεροι από 200.000 πολίτες, μέσω των προληπτικών εξετάσεων, έχουν εντοπίσει έγκαιρα κάποιο πρόβλημα και έχουν λάβει την απαραίτητη ιατρική φροντίδα, αποτελεί μια σημαντική κατάκτηση. Παράλληλα, επιβεβαιώνει ότι η πρώιμη διάγνωση συμβάλλει στον σταδιακό μετασχηματισμό του ΕΣΥ από ένα σύστημα διαχείρισης της ασθένειας, σε ένα σύστημα που δίνει έμφαση στην πρόληψη και στην προστασία της υγείας.

Η μετάβαση από τη θεραπεία στην πρόληψη ήταν εξαρχής κεντρική στρατηγική. Ουσιαστικά, το Υπουργείο Υγείας δεν περιμένει πλέον να αρρωστήσει ο πολίτης. Παρεμβαίνουμε προληπτικά, καλώντας τον πολίτη να εξεταστεί εγκαίρως, ώστε να αποφύγει ένα έμφραγμα ή ένα εγκεφαλικό. Αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ανθεκτικότητας: για πρώτη φορά εστιάζουμε στο να μην νοσήσουν οι άνθρωποι. Δεν περιμένουμε την εμφάνιση της νόσου για να παρέμβουμε θεραπευτικά – παρέχουμε δωρεάν τα απαραίτητα εργαλεία πρόληψης, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισής της.

Η ανταπόκριση είναι ιδιαίτερα θετική και οι πολίτες έχουν αγκαλιάσει αυτή την προσπάθεια. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή αλλαγή κουλτούρας, με την πρόληψη πλέον να γίνεται μέρος της καθημερινότητας όλων. 

― Πόσο έχει ανταποκριθεί ο πολίτης στην πολιτική πρόληψης, δεδομένου ότι συχνά υπάρχει δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς;

Η ανταπόκριση είναι ιδιαίτερα θετική και οι πολίτες έχουν αγκαλιάσει αυτή την προσπάθεια. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή αλλαγή κουλτούρας, με την πρόληψη πλέον να γίνεται μέρος της καθημερινότητας όλων. Για παράδειγμα, έχει πραγματοποιηθεί έρευνα από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και το Ινστιτούτο Πολιτικής Υγείας, σύμφωνα με την οποία το 90% των πολιτών εκφράζει θετική γνώμη για τα προγράμματα πρόληψης. Επομένως, το «Προλαμβάνω» χαίρει εμπιστοσύνης, διότι —όπως έχω ήδη επισημάνει— είναι εύκολο, συγκεκριμένο και δωρεάν. Όταν σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον μία εξέταση, έχει αποκτήσει προσωπική εμπειρία για το «Προλαμβάνω» και γνωρίζει πώς λειτουργεί. Γι’ αυτό και το αξιολογεί θετικά και το εμπιστεύεται.

― Είναι σαφής και κατανοητός για τον πολίτη ο τρόπος λειτουργίας του προγράμματος;

Δεν πρόκειται για μια απλή υπενθύμιση του τύπου «κάνε εξετάσεις». Ο πολίτης λαμβάνει συγκεκριμένο ηλεκτρονικό παραπεμπτικό: μπαίνει στην πλατφόρμα, βλέπει τις διαθέσιμες δομές και επιλέγει εκείνη που τον εξυπηρετεί. Όλα παρέχονται δωρεάν. Δεν χρειάζεται να ανησυχεί για τα επόμενα βήματα. Εάν προκύψουν ευρήματα και απαιτηθούν περαιτέρω εξετάσεις, το σύστημα αποστέλλει αυτόματα νέο μήνυμα, με την κατάλληλη καθοδήγηση.

Έτσι, ο πολίτης αισθάνεται ασφάλεια: δεν ταλαιπωρείται αναζητώντας γιατρούς, ούτε φοβάται την επόμενη μέρα. Γνωρίζει ότι, αν προκύψει κάτι, το σύστημα έχει ήδη προβλέψει τη συνέχεια και τον καθοδηγεί. Αυτή η διαδικασία έχει ενισχύσει σημαντικά τόσο την εμπιστοσύνη, όσο και την επιτυχία του προγράμματος.

― Πέρα από την πρόληψη, ποια είναι σήμερα η κατάσταση στα νοσοκομεία;

Η προσέγγιση είναι συνολική. Η ομάδα του Υπουργείου Υγείας –ο Άδωνις Γεωργιάδης, ο Μάριος Θεμιστοκλέους, ο Δημήτρης Βαρτζόπουλος και εγώ– εργαζόμαστε συντονισμένα, ώστε να υπάρχουν βελτιώσεις σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα. Αν δεν συνέβαινε αυτό, ο πολίτης θα έλεγε: «καλή η πρόληψη, αλλά το σύστημα υγείας δεν λειτουργεί» – ή και το αντίστροφο. Στόχος μας είναι η ταυτόχρονη ενίσχυση τόσο της πρόληψης όσο και της νοσοκομειακής φροντίδας.

― Τι αποκαλύπτουν τα δεδομένα των εξετάσεων για το προφίλ υγείας του ελληνικού πληθυσμού;

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στη χώρα μας, ακόμη και σε νεότερες ηλικίες. Με απλά λόγια, η καρδιά συχνά δεν «προειδοποιεί» με τον τρόπο που πιστεύουμε. Πρόκειται για περιστατικά που καταγράφονται ως θάνατοι που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί ή αποφευχθεί. Δυστυχώς, η Ελλάδα είχε διαχρονικά υψηλούς δείκτες σε αυτή την κατηγορία, ακριβώς επειδή δεν υπήρχε οργανωμένη πρόληψη. Έχω βρεθεί μαζί με τις Κινητές Ομάδες Υγείας σε πολλές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπως στον Έβρο, όπου εντοπίστηκαν επιτόπου άνθρωποι με εξαιρετικά υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων και διαταραγμένο λιπιδαιμικό προφίλ. Οι πολίτες αυτοί παραπέμφθηκαν άμεσα για εξετάσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάστηκε να προχωρήσουν άμεσα σε επεμβάσεις, όπως τοποθέτηση στεντ ή αγγειοπλαστική. Και μιλάμε για ανθρώπους 30-40 ετών –εργαζόμενους, με οικογένειες– που χωρίς αυτή την έγκαιρη παρέμβαση θα κινδύνευαν άμεσα. Παράλληλα, δεν μπορούμε να μην αναλογιστούμε τους ανθρώπους που χάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, όταν δεν υπήρχαν αντίστοιχα προγράμματα πρόληψης.

Κινητές Ομάδες Υγείας: Κατ’ οίκον φροντίδα σε απομακρυσμένες περιοχές

― Περνώντας στις υπηρεσίες κατ’ οίκον φροντίδας, τι ακριβώς περιλαμβάνουν και πώς λειτουργούν στην πράξη;

Οι Κινητές Ομάδες Υγείας αποτελούν μια υπηρεσία που αναπτύξαμε για να μειώσουμε τις κοινωνικές ανισότητες στην υγεία. Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που ζουν μόνοι, με τα παιδιά τους μακριά –ηλικιωμένοι ή άτομα με αναπηρία– οι οποίοι δεν έχουν ουσιαστική πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, επειδή αδυνατούν να μετακινηθούν. Επομένως, έπρεπε να παρέμβουμε ώστε να διασφαλίσουμε ισότιμη πρόσβαση.

Η υπηρεσία ενεργοποιείται μέσω δωρεάν τηλεφωνικής κλήσης στο 1135. Σήμερα, λειτουργούν περίπου 180 κλιμάκια με συνολικά 1.000 επαγγελματίες υγείας σε όλη τη χώρα, τα οποία υλοποιούν παράλληλα δράσεις σε όλες τις περιφέρειες. Κάθε ομάδα είναι στελεχωμένη από γιατρό, νοσηλευτή και κοινωνικό λειτουργό, καθώς συχνά προκύπτουν και κοινωνικές ανάγκες. Για παράδειγμα, υποστηρίζονται διαδικασίες όπως αξιολόγηση από τα ΚΕΠΑ, διασύνδεση με δήμους και κοινωνικές υπηρεσίες ή υποβολή αιτήσεων για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Μιλάμε για ανθρώπους που συχνά στερούνται βασικές ανάγκες –ακόμη και το φαγητό ή το ενοίκιο– για να καλύψουν τα φάρμακά τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, καταβάλλεται προσπάθεια να εξασφαλιστεί δωρεάν πρόσβαση σε φαρμακευτική αγωγή μέσα από υποστηρικτικές δράσεις.

― Από πότε λειτουργεί το πρόγραμμα και ποια είναι μέχρι σήμερα τα αποτελέσματα;

Το πρόγραμμα ξεκίνησε πιλοτικά τον περασμένο Φεβρουάριο και από τον Οκτώβριο λειτουργεί σε πλήρη ανάπτυξη. Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 27.000 εξετάσεις και πάνω από 7.000 κατ’ οίκον επισκέψεις σε όλη τη χώρα.

― Ποιοι είναι οι βασικοί δικαιούχοι αυτών των υπηρεσιών;

Η υπηρεσία είναι καθολική και μπορεί να απευθυνθεί οποιοσδήποτε τη χρειάζεται. Βασική προτεραιότητα δίνεται σε ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία, που βρίσκονται στο σπίτι και δεν μπορούν να μετακινηθούν. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης σε μικρά νησιά, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου οι Κινητές Ομάδες Υγείας μεταβαίνουν επιτόπου στην κοινότητα. Εκεί υλοποιούνται εμβολιασμοί παιδιών, παρακολούθηση εγκύων, προληπτικοί έλεγχοι και γενικές ιατρικές εξετάσεις. Παράλληλα, χρησιμοποιούνται φορητά συστήματα τηλεϊατρικής, που επιτρέπουν σπιρομετρήσεις, υπερηχογραφήματα, καρδιογραφήματα και άλλες βασικές διαγνωστικές πράξεις.

Αντίστοιχα, και στα μεγάλα αστικά κέντρα καταγράφονται σημαντικές ανάγκες. Υπάρχουν πολλοί ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι, χωρίς υποστήριξη. Μέσα από αυτή την υπηρεσία το κράτος αποκτά ανθρώπινο πρόσωπο και έρχεται σε άμεση επαφή με τον πολίτη. Ουσιαστικά, μέσω και των Κινητών Ομάδων Υγείας, υλοποιούμε μία ενεργητική πολιτική όπου η ελληνική Πολιτεία –για πρώτη φορά– λέει έμμεσα σε κάθε άνθρωπο «είμαι εδώ, δίπλα σου, σε βλέπω και σε στηρίζω». Και το αναφέρω αυτό γιατί το βίωσα συνοδεύοντας τις Κινητές Ομάδες Υγείας κατά τις επισκέψεις μας, τόσο σε ακριτικές περιοχές της χώρας, όσο και σε γειτονιές της Δυτικής Αθήνας όπου καταγράφονται αυξημένες κοινωνικές ανάγκες και ανισότητες.

Μέσω των Κινητών Ομάδων Υγείας, υλοποιούμε μία ενεργητική πολιτική όπου η ελληνική Πολιτεία –για πρώτη φορά– λέει έμμεσα σε κάθε άνθρωπο «είμαι εδώ, δίπλα σου, σε βλέπω και σε στηρίζω».

Οι παρεμβάσεις στο ΕΣΥ

― Παρά τις θετικές πρωτοβουλίες, το ΕΣΥ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις. Πώς απαντάτε σε αυτή την κριτική;

Είναι γεγονός ότι υπάρχουν προκλήσεις, ωστόσο οι παρεμβάσεις που υλοποιούμε ως Υπουργείο Υγείας από το 2023 έχουν ήδη αρχίσει να αποδίδουν. Θα αναφέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, για το οποίο αρχικά υπήρχε αμφιβολία ως προς την αποτελεσματικότητά του. Δώσαμε οικονομικό κίνητρο 40.000 ευρώ σε νέους γιατρούς προκειμένου να επιλέξουν τις ειδικότητες της γενικής ιατρικής και της παθολογίας. Πρόκειται για ειδικότητες στις οποίες η χώρα μας καταγράφει σοβαρό έλλειμμα, καθώς οι νέοι γιατροί στρέφονται σε άλλους τομείς, όπως η πλαστική χειρουργική ή η αναισθησιολογία. Το αποτέλεσμα ήταν αύξηση της συμμετοχής κατά περίπου 50%, γεγονός ιδιαίτερα ενθαρρυντικό.

Οι νέοι αυτοί επιστήμονες, πλέον, μένουν και σταδιοδρομούν στην πατρίδα μας και, παράλληλα, η παρουσία τους εξασφαλίζει την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας.

― Πώς μεταφράζονται αυτά τα μέτρα σε ουσιαστική ενίσχυση του συστήματος;

Σήμερα μιλάμε για περίπου 150 επιπλέον νέους γιατρούς, που επέλεξαν αυτές τις κρίσιμες ειδικότητες. Αυτό έχει ουσιαστικό αντίκτυπο, καθώς κάθε νέος ειδικευόμενος παθολογίας καλύπτει θέσεις σε νοσοκομεία που προηγουμένως ήταν κενές. Παράλληλα, ενισχύεται η παραμονή ιατρικού προσωπικού εντός του ΕΣΥ, διασφαλίζοντας τη συνέχεια των υπηρεσιών. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος: η γενική ιατρική και η παθολογία αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» του συστήματος υγείας. Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος σε αυτές τις ειδικότητες ξεπερνά το 20% του συνόλου των γιατρών (δημόσιου και ιδιωτικού τομέα), ενώ στην Ελλάδα περιορίζεται περίπου στο 6%.

Δώσαμε οικονομικό κίνητρο 40.000 ευρώ σε νέους γιατρούς προκειμένου να επιλέξουν τις ειδικότητες της γενικής ιατρικής και της παθολογίας. Πρόκειται για ειδικότητες στις οποίες η χώρα μας καταγράφει σοβαρό έλλειμμα.

― Ποιες πρόσθετες παρεμβάσεις έχουν γίνει για την ενίσχυση του ιατρικού προσωπικού, ιδιαίτερα στην περιφέρεια;

Για πρώτη φορά προχωρήσαμε σε αύξηση αποδοχών στο ΕΣΥ κατά 10%, ενώ παράλληλα κατηγοριοποιήσαμε περιοχές σε τύπου Α και Β, παρέχοντας αυξημένα οικονομικά κίνητρα που φτάνουν έως και το 70%.

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η έλλειψη προσωπικού, αλλά και η άνιση γεωγραφική κατανομή, με συγκέντρωση γιατρών στα μεγάλα αστικά κέντρα και σημαντικές ελλείψεις στην επαρχία. Για τον λόγο αυτό, θεσπίσαμε στοχευμένα κίνητρα προσέλκυσης γιατρών σε δυσπρόσιτες περιοχές. Παράλληλα, υλοποιείται νέα πρωτοβουλία σε συνεργασία με το Ίδρυμα Χατζηιωάννου, η οποία προβλέπει επιπλέον ενίσχυση 1.500 ευρώ για γιατρούς που υπηρετούν σε 50 μικρά και πολύ μικρά νησιά με σοβαρά προβλήματα στελέχωσης. Ενδεικτικά αναφέρονται περιοχές όπως η Σάμη, οι Σπέτσες, η Χάλκη, οι Αρκιοί και τα Ψαρά.

― Πέρα από τα οικονομικά, υπάρχουν και άλλα κίνητρα για την προσέλκυση γιατρών;

Ένα σημαντικό, αλλά λιγότερο συζητημένο, κίνητρο είναι το επιστημονικό. Οι ίδιοι οι γιατροί επισημαίνουν ότι δεν είναι μόνο ο μισθός, αλλά και οι δυνατότητες εξέλιξης των κλινικών τους δεξιοτήτων, ιδιαίτερα σε περιοχές με μικρό και περιορισμένο πληθυσμό.

Σε αυτό το σημείο παρεμβαίνει η τηλεϊατρική, η οποία δίνει τη δυνατότητα στους γιατρούς να εξετάζουν ασθενείς από διαφορετικές περιοχές της χώρας. Με τον τρόπο αυτό πολλαπλασιάζεται το εύρος των περιστατικών που διαχειρίζονται, ενισχύοντας ουσιαστικά την εμπειρία και τις δεξιότητές τους.

― Πόσο εκτεταμένο είναι συνολικά το πρόβλημα στελέχωσης;

Πρόκειται για ένα ευρύτερο, διεθνές φαινόμενο. Σε όλες τις δυτικές χώρες καταγράφεται έλλειμμα στην παραγωγή ιατρονοσηλευτικού προσωπικού, καθώς ο ρυθμός εισόδου νέων γιατρών και νοσηλευτών μειώνεται. Τα επαγγέλματα αυτά δεν είναι πλέον εξίσου ελκυστικά, με πολλούς νέους να στρέφονται σε τομείς όπως η πληροφορική και η τεχνητή νοημοσύνη. Γι’ αυτό δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση της τεχνολογίας, ώστε να αυξηθεί η αποδοτικότητα του ιατρικού χρόνου.

Με την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων επιδιώκουμε τη μείωση της γραφειοκρατίας, ώστε ο γιατρός να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στον ασθενή και λιγότερο σε διοικητικές διαδικασίες. Οι εκτιμήσεις μας δείχνουν ότι έως και το 30% του χρόνου των γιατρών μπορεί να ανακατευθυνθεί προς την άμεση φροντίδα των ασθενών.

― Επιστρέφοντας στο αντικείμενό σας, τι σημαίνει για εσάς προσωπικά η πολιτική πρόληψης;

Η πρόληψη αποτελεί τον πυρήνα της επιστημονικής και επαγγελματικής μου πορείας. Από τα χρόνια μου στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, ασχολούμαι με την πρόληψη των χρόνιων νοσημάτων. Για πολλά χρόνια, από τον ακαδημαϊκό χώρο, επισημαίναμε την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης μέσα από προτάσεις προς το Υπουργείο Υγείας.

Σήμερα, η δυνατότητα υλοποίησης αυτών των πολιτικών πρόληψης αποτελεί για μένα μια βαθιά προσωπική ικανοποίηση. Το βιώνω καθημερινά: άνθρωποι με σταματούν στον δρόμο ή μου στέλνουν μηνύματα, λέγοντας «σώσατε τη ζωή της γυναίκας μου». Πρόκειται για περιπτώσεις, όπως γυναίκες που διαγνώστηκαν έγκαιρα με καρκίνο του μαστού κάνοντας μαστογραφία ή ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργείο για καρκίνο του παχέος εντέρου – μια νόσος που συνδέεται έντονα με σύγχρονες διατροφικές συνήθειες και αποτελεί σημαντική αιτία θνησιμότητας σε νεότερες ηλικίες.

Όλα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η δική μου μετάβαση από τον ακαδημαϊκό χώρο στην πολιτική ήταν μια συνειδητή και ουσιαστική επιλογή. Η πολιτική είναι το πεδίο όπου η γνώση μπορεί να μετατραπεί σε πράξη. Και ενώ συχνά λέγεται ότι «αυτά δεν γίνονται στην Ελλάδα», η εμπειρία δείχνει ότι μπορούν να γίνουν – με επιμονή, οργάνωση, μεθοδικότητα και συστηματική δουλειά.