Γήρανση: Αν παρατηρήσατε ξαφνικά συσσώρευση ρυτίδων, πόνων ή μια γενική αίσθηση ότι ξαφνικά μεγαλώσατε, ίσως υπάρχει μια επιστημονική εξήγηση
Αν παρατηρήσατε ξαφνικά συσσώρευση ρυτίδων, πόνων ή μια γενική αίσθηση ότι ξαφνικά... μεγαλώσατε, ίσως υπάρχει μια επιστημονική εξήγηση. Έρευνα υποδεικνύει πως η γήρανση δεν είναι μια αργή και σταθερή διαδικασία, αλλά συμβαίνει τουλάχιστον σε δύο επιταχυνόμενα «ξεσπάσματα».
Η μελέτη, που παρακολούθησε χιλιάδες διαφορετικά μόρια σε ανθρώπους ηλικίας από 25 έως 75 ετών, εντόπισε δύο κύματα σημαντικών αλλαγών σχετιζόμενων με την ηλικία γύρω στα 44 και ξανά στα 60. Τα ευρήματα μπορεί να εξηγήσουν γιατί εμφανίζονται αιχμές σε ορισμένα προβλήματα υγείας, όπως οι μυοσκελετικές παθήσεις και οι καρδιαγγειακές νόσοι σε συγκεκριμένες ηλικίες.
«Δεν αλλάζουμε απλώς σταδιακά με το χρόνο. Υπάρχουν μερικές πολύ δραματικές αλλαγές», δήλωσε ο καθηγητής Μάικλ Σνάιντερ, γενετιστής και διευθυντής του Κέντρου Γονιδιωματικής και Προσωποποιημένης Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ και ανώτερος συγγραφέας της μελέτης.
Η έρευνα παρακολούθησε 108 εθελοντές, οι οποίοι υπέβαλαν αίμα και δείγματα κοπράνων, καθώς και επιχρίσματα από δέρμα, στόμα και μύτη κάθε λίγους μήνες για χρονικό διάστημα από έναν έως και σχεδόν επτά χρόνια. Οι ερευνητές αξιολόγησαν 135.000 διαφορετικά μόρια (RNA, πρωτεΐνες, μεταβολίτες) και μικροοργανισμούς (βακτήρια, ιούς και μύκητες που ζουν στο έντερο και στο δέρμα των συμμετεχόντων).
Η αφθονία των περισσότερων μορίων και μικροοργανισμών δεν άλλαζε σταδιακά και χρονολογικά. Όταν οι επιστήμονες αναζήτησαν ομάδες μορίων με τις μεγαλύτερες μεταβολές, βρήκαν ότι αυτές οι μεταμορφώσεις τείνουν να συμβαίνουν όταν οι άνθρωποι βρίσκονται στα μέσα της δεκαετίας των 40 και στις αρχές της δεκαετίας των 60.
Η αιχμή της γήρανσης στα μέσα της δεκαετίας των 40 ήταν απρόσμενη και αρχικά θεωρήθηκε ότι οφείλεται σε αλλαγές που σχετίζονται με την περιεμμηνόπαυση στις γυναίκες, επηρεάζοντας τα δεδομένα του συνολικού δείγματος. Ωστόσο, τα δεδομένα έδειξαν παρόμοιες αλλαγές να συμβαίνουν και στους άνδρες στα μέσα της δεκαετίας των 40.
«Αυτό υποδηλώνει πως ενώ η εμμηνόπαυση ή η περιεμμηνόπαυση μπορεί να συμβάλλουν στις αλλαγές που παρατηρήθηκαν στις γυναίκες στα μέσα της δεκαετίας των 40, πιθανότατα υπάρχουν άλλοι, πιο σημαντικοί παράγοντες που επηρεάζουν αυτές τις αλλαγές τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες», δήλωσε ο Δρ Σιάοταο Σεν, πρώην μεταδιδακτορικός ερευνητής στην Ιατρική Σχολή του Στάνφορντ και πρώτος συγγραφέας της μελέτης, που πλέον εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Νανγιάνγκ της Σιγκαπούρης.
Το πρώτο κύμα αλλαγών περιελάμβανε μόρια που σχετίζονται με τις καρδιαγγειακές παθήσεις και την ικανότητα μεταβολισμού της καφεΐνης, του αλκοόλ και των λιπιδίων. Το δεύτερο κύμα περιελάμβανε μόρια που εμπλέκονται στην ανοσολογική ρύθμιση, το μεταβολισμό των υδατανθράκων και τη λειτουργία των νεφρών. Μόρια που σχετίζονται με τη γήρανση του δέρματος και των μυών άλλαξαν και στα δύο χρονικά σημεία. Προηγούμενες έρευνες είχαν υποδείξει πως μια ακόμα αργότερη αιχμή της γήρανσης μπορεί να συμβαίνει γύρω στην ηλικία των 78 ετών, όμως η τελευταία μελέτη δεν μπόρεσε να το επιβεβαιώσει καθώς οι γηραιότεροι συμμετέχοντες ήταν 75 ετών.
Το μοτίβο αυτό συνάδει με προηγούμενες ενδείξεις πως ο κίνδυνος πολλών ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία δεν αυξάνεται σταδιακά, με τον κίνδυνο για Αλτσχάιμερ και καρδιαγγειακές παθήσεις να παρουσιάζει απότομη αύξηση μετά τα 60. Επίσης, είναι πιθανό ορισμένες αλλαγές να σχετίζονται με τον τρόπο ζωής ή συμπεριφορές. Για παράδειγμα, η αλλαγή στο μεταβολισμό του αλκοόλ μπορεί να οφείλεται σε αύξηση της κατανάλωσης αλκοόλ στα μέσα της δεκαετίας των 40, μια περίοδο συχνά γεμάτη στρες.
Τα ευρήματα μπορούν να βοηθήσουν στο να στοχευτούν παρεμβάσεις, όπως η αύξηση της άσκησης σε περιόδους γρήγορης απώλειας μυϊκής μάζας, είπαν οι συγγραφείς. «Πιστεύω πολύ πως πρέπει να προσπαθούμε να προσαρμόσουμε τον τρόπο ζωής μας όσο είμαστε ακόμα υγιείς», δήλωσε ο Σνάιντερ.
Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Aging.
17°
