Health & Fitness

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα αυξάνουν τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου, σύμφωνα με μελέτη

Πώς συνδέονται με συγκεκριμένες ασθένειες, όπως καρκίνος και καρδιακές παθήσεις

ντονατς, πιτσα, υπερ-επεξεργασμένα τροφιμα — © Unsplash/Towfiqu barbhuiya

28.04.2025, 13:32
Newsroom
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Eπιλογές

Κοσμος Πώς αλλάζει ο κόσμος;

Φώτης Γεωργελές

Η Monika από το Λος Άντζελες μοιράζεται τη ζωή, τη μουσική έμπνευση και τις καθημερινές διαδρομές πίσω από το νέο της τραγούδι, «LA Like a Song»

Μουσικη Η Monika στέλνει e-mail από το Λος Άντζελες

Δημήτρης Αθανασιάδης

Το Reuters ξετύλιξε το κουβάρι: Από τα ερείπια της Ουκρανίας ως τα αστυνομικά αρχεία της Νέας Υόρκης, ο Banksy αποκτά όνομα - Τι σημαίνει η αποκαθήλωσή του;

Εικαστικα Ο Banksy χωρίς μάσκα: Τι σημαίνει η έρευνα του Reuters που γκρεμίζει την ανωνυμία του

Δημήτρης Καραθάνος

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι τόσο βλαπτικά για την υγεία, ώστε αποδίδεται σε αυτά ο ένας από τους επτά πρόωρους θανάτους σε κάποιες χώρες

Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων αυξάνει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου, σύμφωνα με μια νέα διεθνή μελέτη.

Η έρευνα, που διεξήχθη σε οκτώ χώρες (Αυστραλία, Βραζιλία, Βρετανία, ΗΠΑ, Καναδάς, Κολομβία, Μεξικό και Χιλή) και δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «American Journal of Preventive Medicine», έδειξε ότι για κάθε 10% αύξηση των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων (UPF) στη διατροφή μας, όπως έτοιμα γεύματα, γλυκά και ψωμί, ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου - δηλαδή πριν την ηλικία των 75 ετών - αυξάνει κατά 3%.

Τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα είναι τόσο βλαπτικά για την υγεία, ώστε αποδίδεται σε αυτά ο ένας από τους επτά πρόωρους θανάτους σε κάποιες χώρες, ενώ στις ΗΠΑ συνδέονται ετησίως με 124.107 θανάτους και στην Αγγλία με 17.781.

Αύμφωνα με τον Guardian, o Εντουάρντο Αουγκούστο Φερνάντες Νίλσον, επικεφαλής της έρευνας από το Ίδρυμα Οσβάλντο Κρουζ της Βραζιλίας, σημείωσε ότι οι κίνδυνοι για την υγεία δεν προέρχονται μόνον από τα υψηλά ποσοστά λίπους, αλατιού και ζάχαρης των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, αλλά και από τα πρόσθετα - όπως γλυκαντικές ουσίες και τεχνητά αρώματα, χρωστικές ουσίες, γαλκτωματοποιητές άλλες βοηθητικές ύλες επεξεργασίας.

Oι συντάκτες της μελέτης διαπίστωσαν «μια γραμμική συσχέτιση δόσης-απόκρισης μεταξύ της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και της θνησιμότητας από κάθε αιτία» κατά την εξέταση προηγούμενων επίσημων ερευνών στις οκτώ χώρες.

Ενώ το 4%, 5% και 6% των πρόωρων θανάτων στην Κολομβία, τη Βραζιλία και τη Χιλή αντίστοιχα «οφείλονται στην κατανάλωση UPF», το αντίστοιχο ποσοστό είναι 10,9% στον Καναδά, 13,7% στις ΗΠΑ και 13,8% στην Αγγλία - το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ αυτών των οκτώ χωρών.

«Οι πρόωροι θάνατοι που αποδίδονται στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αυξάνονται σημαντικά ανάλογα με το μερίδιό τους στη συνολική πρόσληψη ενέργειας των ατόμων. Η υψηλή πρόσληψη UPF μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την υγεία», κατέληξαν οι ερευνητές.

Τα ποσοστά θνησιμότητας είναι τα υψηλότερα στις χώρες όπου ο πληθυσμός λαμβάνει τις μεγαλύτερες ποσότητες συνολικής ενέργειας από την κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων. Στην Αγγλία το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 53,4%, σύμφωνα με την Εθνική Έρευνα για τη Διατροφή και τη Διατροφή που διεξήχθη το 2018-19, ενώ στις ΗΠΑ είναι ακόμη υψηλότερο καθώς αγγίζει το 54,5%.

Τα ευρήματα αυτά έρχονται να προστεθούν στο αυξανόμενο σύνολο στοιχείων που συνδέουν τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα με υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης συγκεκριμένων ασθενειών, όπως ο καρκίνος, αλλά και καρδιακών παθήσεων. Ωστόσο, διαπίστωσαν μια συσχέτιση μεταξύ των UPF και του πρόωρου θανάτου, αλλά δεν αποδεικνύουν μια απόλυτα αιτιακή σχέση.

Οι συντάκτες της μελέτης προέτρεψαν τις κυβερνήσεις ανά την υφήλιο να θεσπίσουν τολμηρά μέτρα για την αντιμετώπιση της διάδοσης των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, συμπεριλαμβανομένης της αυστηρότερης ρύθμισης του μάρκετινγκ τροφίμων και της πώλησης τροφίμων σε σχολεία και χώρους εργασίας, καθώς και φόρων στα προϊόντα UPF με στόχο τη μείωση των πωλήσεών τους.

«Απαιτούνται επειγόντως πολιτικές που αποθαρρύνουν την κατανάλωση UPF σε παγκόσμιο επίπεδο, προωθώντας τα παραδοσιακά διατροφικά πρότυπα που βασίζονται σε τοπικά φρέσκα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα», σημειώνει ο δρ Νίλσον.