Σημαντική αύξηση του προσδόκιμου ζωής την τελευταία δεκαετία για τους ασθενείς με κακοήθη όγκο στον εγκέφαλο
Νέα μελέτη, υπό την αιγίδα της Παγκόσμιας Νευροχειρουργικής Εταιρείας,με επικεφαλής τον Άγγελο Κόλια, Διευθυντή Νευροχειρουργό στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Κέιμπριτζ, κατέδειξε ότι κατά το πρώτο κύμα της πανδημίας COVID-19 το 15% των ασθενών που χειρουργήθηκαν για όγκο εγκεφάλου αντιμετώπισαν καθυστερήσεις όσον αφορά στη διενέργεια της επέμβασης.
Οι όγκοι εγκεφάλου είναι ένα σύνολο κυττάρων που αναπτύσσονται εκτός ελέγχου μέσα στο κρανίο. Ανάλογα με τα κύτταρα προέλευσης, οι όγκοι εγκεφάλου διακρίνονται σε:
Πρωτοπαθείς, όταν προέρχονται από κύτταρα του ιδίου του εγκεφάλου/κρανιακών νεύρων (π.χ. αστροκύτωμα, γλοιοβλάστωμα, επενδύμωμα, νευρίνωμα, oλιγοδενδρογλοίωμα, κ.ά.) ή των μηνίγγων του (π.χ. μηνιγγίωμα)
Τα συμπτώματα των όγκων εγκεφάλου προκαλούνται λόγω:
αυξημένης πίεσης εντός του κρανίου (π.χ. έντονοι πονοκέφαλοι, έμετοι, θόλωση της όρασης, διπλή όραση, υπνηλία κ.ά.) ή
δυσλειτουργίας συγκεκριμένης περιοχής του εγκεφάλου ή εγκεφαλικού νεύρου (π.χ. αδυναμία ή παράλυση άνω ή κάτω άκρων, μούδιασμα άνω ή κάτω άκρων, αστάθεια βάδισης, διαταραχές λόγου και ομιλίας, διαταραχές μνήμης, σύγχυση, αλλαγές στην προσωπικότητα ή τη συμπεριφορα, επιληπτικές κρίσεις, μείωση όρασης ή ακοής, ίλιγγοι κ.ά.).
Η διάγνωση τίθεται με μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου με σκιαγραφικό.
Συνήθως δεν είναι άμεσα απειλητικοί για τη ζωή, αλλά μπορούν να επηρέασουν τις νευρολογικές λειτουργίες και συνεπώς την ποιότητα ζωής των ασθενών. Σε γενικές γραμμές, η ριζική εξαίρεση (δηλαδή συνολική αφαίρεση) ενός καλοήθους όγκου ισοδυναμεί με ίαση. Όπως αναφέρει ο κ. Κόλιας, «υπάρχουν όγκοι εγκεφάλου που υπάρχει ένδειξη για απλή παρακολούθηση (π.χ. μικρού μεγέθους καλοήθεις όγκοι χωρίς συμπτώματα). Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις που υπάρχει ένδειξη για επείγουσα χειρουργική επέμβαση (π.χ. μεγάλου μεγέθους όγκοι με σοβαρά νευρολογικά συμπτώματα).
Σημαντικές λεπτομέρειες που καλό είναι να γνωρίζουν οι ασθενείς με όγκους εγκεφάλου
Η μελέτη, η οποία μάλιστα δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο περιοδικό που εξειδικεύεται στη Νευρο-ογκολογία ("Neuro-Oncology", επίσημο περιοδικό της Αμερικάνικης Εταιρείας Νευρο-ογκολογίας), συμπεριέλαβε 1.016 ασθενείς που χειρουργήθηκαν για όγκο εγκεφάλου σε 26 χώρες μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου 2020. Η πλειοψηφία των ασθενών (85%) χειρουργήθηκαν σε νοσοκομεία που δεν υπήρχε COVID-19-free πρωτόκολλο για χειρουργικούς ασθενείς. Οι πιο συχνοί όγκοι, στη συγκεκριμένη μελέτη, ήταν τα γλοιώματα (43%), μηνιγγιώματα (18%), εγκεφαλικές μεταστάσεις (15%), αδενώματα της υπόφυσης (7%), ακουστικά νευρινώματα (3%) κ.ά. Εντός 30 ημερών μετεγχειρητικά, 4% των ασθενών ανέπτυξαν αναπνευστικές επιπλοκές και 1,4% διαγνώστηκαν με COVID-19».
Σύμφωνα με τον κ. Κόλια, οι μελέτες που διεξήχθησαν κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος της πανδημίας COVID-19, οδήγησαν στη διαμόρφωση πρωτοκόλλων που εφαρμόστηκαν κατά τα ύστερα κύματα της πανδημίας και θα μπορούν να εφαρμοστούν μελλοντικά εφόσον προκύψει η ανάγκη:
Η φροντίδα χειρουργικών ασθενών σε COVID-19-free μονάδες (δηλαδή, πλήρης διαχωρισμός των χώρων χειρουργείου, μονάδας εντατικής θεραπείας και θαλάμων νοσηλείας χειρουργικών ασθενών από ασθενείς με COVID-19).
Η πραγματοποίηση προεγχειρητικών τεστ για το ιό SARS-CoV-2 (ρινοφαρυγγικό επιχρίσμα) όταν υπάρχει αυξημένο ποσοστό ενεργών περιπτώσεων COVID-19 στο γενικό πληθυσμό.
Η αναβολή της χειρουργικής επέμβασης για 7 εβδομάδες σε ασθενείς με προεγχειρητική λοίμωξη από τον ιό SARS-CoV-2. Ωστόσο, αυτή η αναβολή μπορεί να μην είναι δυνατή για ασθενείς με κακοήθεις όγκους εγκεφάλου ή/και αυξημένη ενδοκρανιακή πίεση.
5°
