Μηνιγγίτιδα: Τα ύποπτα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς

Η είδηση για το βρέφος στη Ζάκυνθο που διαγνώστηκε με μηνιγγίτιδα και ευτυχώς φαίνεται πως έχει πια διαφύγει τον κίνδυνο επαναφέρει στο προσκήνιο μια ιδιαίτερα σοβαρή και επικίνδυνη λοίμωξη, η οποία μπορεί να απειλήσει τη ζωή, ειδικά όταν αφορά νεογνά και μικρά παιδιά.

H εξέλιξη της μηνιγγίτιδας είναι ραγδαία και αφήνει μικρό «παράθυρο» παρέμβασης, καθώς μέσα σε 24 ώρες ή και μικρότερο χρονικό διάστημα ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει σοβαρή επιδείνωση και να χρειαστεί να εισαχθεί σε νοσοκομείο ή ακόμα και στη ΜΕΘ.

Ετησίως η μηνιγγίτιδα καταγράφει περίπου 30 κρούσματα στην Ελλάδα και συχνά έχουν καταγραφεί μικροεπιδημίες σε Πανεπιστήμια.

Τι είναι η μηνιγγίτιδα

Η μηνιγγίτιδα είναι η φλεγμονή (πρήξιμο/οίδημα, ερεθισμός) των μεμβρανών που καλύπτουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό (μήνιγγες). Αυτή η φλεγμονή προκαλεί αλλαγές στο υγρό (εγκεφαλονωτιαίο υγρό) που περιβάλλει τα όργανα αυτά.

Η μηνιγγίτιδα οφείλεται σε μικρόβια (συνηθέστερα βακτήρια και ιούς). Το πιο συχνό αίτιο είναι οι ιοί και σε αυτή την περίπτωση (ιογενής μηνιγγίτιδα) συχνά οι ασθενείς γίνονται καλά χωρίς κάποια θεραπεία. Αντίθετα, στην περίπτωση που η μηνιγγίτιδα οφείλεται σε βακτήριο (βακτηριακή μηνιγγίτιδα) είναι αρκετά σοβαρή και χωρίς θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλική βλάβη ή και θάνατο.

Ανάλογα με το μικρόβιο που τις προκαλεί, οι μηνιγγίτιδες έχουν και το αντίστοιχο όνομα: π.χ. μηνιγγιτιδοκοκκική μηνιγγίτιδα (αυτή που οφείλεται στο μηνιγγιτιδόκοκκο), πνευμονιοκοκκική μηνιγγίτιδα (αυτή που οφείλεται στον πνευμονιόκοκκο), κ.ο.κ.

Άλλα αίτια της μηνιγγίτιδας είναι οι μύκητες (κρυπτόκοκκος, συνήθως σε ασθενείς με AIDS), ο χημικός ερεθισμός, οι αλλεργίες σε φάρμακα, οι τραυματισμοί, οι όγκοι/μεταστάσεις, κλπ.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα σχεδόν όλων των μορφών περιλαμβάνουν τα παρακάτω:

• Πυρετό με ρίγος
• Αλλαγές του νοητικού επιπέδου
• Ναυτία και έμετο
• Φωτοφοβία (ευαισθησία στο φως)
• Δυνατό πονοκέφαλο
• Δυσκαμψία στον αυχένα (μηνιγγισμός)

Άλλα συμπτώματα που μπορεί να συνυπάρχουν είναι:

• Εκνευρισμός / ταραχή / σύγχυση
• Διόγκωση λεμφαδένων
• Αλλαγές του επιπέδου συνείδησης
• Κακή διατροφή και ευερεθιστότητα /νευρικότητα στα παιδιά
• Γρήγορη αναπνοή

Θεραπεία μηνιγγίτιδας

Η θεραπεία της μηνιγγίτιδας διαφοροποιείται ανάλογα με το αίτιο.

Η βακτηριακή μηνιγγίτιδα αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με αντιμικροβιακά φάρμακα. Είναι σημαντικό η θεραπεία της μηνιγγίτιδας να ξεκινήσει άμεσα.

Παρ' όλο που η αντιμικροβιακή θεραπεία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο θανάτου, μερικές φορές η λοίμωξη είναι δυνατόν να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για τον οργανισμό.

Η πρόγνωση της νόσου ποικίλει, με κάποιους ασθενείς να αναρρώνουν μέσα σε λίγες ημέρες και με κάποιους άλλους να χρειάζονται μεγαλύτερο διάστημα παραμονής στο νοσοκομείο ή ακόμα και στη μονάδα εντατικής θεραπείας.

Η ιογενής μηνιγγίτιδα, δε θεραπεύεται. Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν μετά από 7-10 ημέρες. Η νοσηλεία κρίνεται απαραίτητη ειδικά σε σοβαρές περιπτώσεις μηνιγγίτιδας ή σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα.

Επιπλοκές μηνιγγίτιδας

Η συχνότερη επιπλοκή τόσο της ιογενούς όσο και της μικροβιακής μηνιγγίτιδας είναι η κώφωση. Επίσης, στις επιπλοκές περιλαμβάνονται οι εξής:

• Επιληψία,
• Μαθησιακές δυσκολίες,
• Προβλήματα οράσεως,
• Αλλαγές συμπεριφοράς,
• Κεφαλαλγία,
• Κόπωση,
• Απώλεια μνήμης,
• Δυσκολίες συγκέντρωσης.

Πρόληψη μηνιγγίτιδας

Ο εμβολιασμός αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης για την μηνιγγίτιδα. Τα εμβόλια που κυκλοφορούν δεν καλύπτουν όλα τα βακτήρια που προκαλούν βακτηριακή μηνιγγίτιδα. Αποτελεσματικά εμβόλια (κατά της μηνιγγίτιδας) κυκλοφορούν για το μηνιγγιτιδόκοκκο (στελέχη A, C, Υ και W135), τον πνευμονιόκοκκο και τον αιμόφιλο τύπου b.

Τα άτομα που διαμένουν στο ίδιο σπίτι ή έρχονται σε επαφή με πάσχοντα από μηνιγγιτιδόκοκκο θα πρέπει να λαμβάνουν αντιμικροβιακή αγωγή ως προφύλαξη.

Όσον αφορά στην ιογενή μηνιγγίτιδα, διαθέσιμα εμβόλια υπάρχουν για την πρόληψη της πολιομυελίτιδας, ιλαράς, παρωτίτιδας, ανεμοβλογιάς, γρίπης, λύσσας, και ορισμένων αρμποϊών.