Αφαίρεση θυρεοειδούς (θυρεοειδεκτομή): Πώς γίνεται;

Αφαίρεση θυρεοειδούς μπορεί να χρειαστεί για μία ποικιλία παθήσεων του θυρεοειδούς, τόσο καλοήθων (όζοι θυρεοειδούς, βρογχοκήλη, υπερθυρεοειδισμός, θυρεοειδίτιδα) όσο και κακοήθων (καρκίνος). Η φροντίδα του ασθενούς περιλαμβάνει τρεις φάσεις.

(Α) Προεγχειρητική φάση

Περιλαμβάνει τον προσεκτικό διαγνωστικό έλεγχο, ώστε ο χειρουργός να έχει μία ολοκληρωμένη εικόνα για το πρόβλημα του ασθενούς. Σήμερα υπάρχει η δυνατότητα να ξεκινήσουμε το χειρουργείο γνωρίζοντας με ακρίβεια τι θα συναντήσουμε και τι πρέπει να κάνουμε στην επέμβαση. Αυτό επιτυγχάνεται με τον συνδυασμό δύο βασικών εξετάσεων, του απεικονιστικού ελέγχου και των εξετάσεων αίματος του ασθενούς.

Από τις σύγχρονες απεικονιστικές εξετάσεις αυτή που χρησιμοποιείται σήμερα περισσότερο στη διερεύνηση των παθήσεων του θυρεοειδούς είναι το υπερηχογράφημα του θυρεοειδούς. Στο υπερηχογράφημα ελέγχεται τόσο ο θυρεοειδής όσο και οι λεμφαδένες του τραχήλου. Στον θυρεοειδή ελέγχεται η υφή του, οι διαστάσεις του, η τυχόν κατάδυσή του στο μεσοθωράκιο, η τυχόν συνύπαρξη πάθησης των παραθυρεοειδών κλπ. Οι λεμφαδένες μπορεί σήμερα να ταξινομηθούν από τον έμπειρο ακτινολόγο σαν φυσιολογικοί/αντιδραστικοί και σαν ύποπτοι/παθολογικοί (στον καρκίνο).

Σπανιότερα μπορεί να χρειαστεί να γίνει περαιτέρω έλεγχος και με άλλες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία, σπινθηρογράφημα, τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων κ.λπ.

Οι εξετάσεις αίματος περιλαμβάνουν έλεγχο των θυρεοειδικών ορμονών (για τη διάγνωση τυχόν υπερθυρεοειδισμού ή υποθυρεοειδισμού). Συνήθως ελέγχονται και τα αντιθυρεοειδικά αντισώματα (αυξημένα επίπεδα είναι ενδεικτικά αυτοάνοσης θυρεοειδίτιδας) όπως επίσης και τα επίπεδα καλσιτονίνης (τα αυξημένα επίπεδα χαρακτηρίζουν το μυελοειδές καρκίνωμα θυρεοειδούς).

Όταν υπάρχει υπόνοια καρκίνου θυρεοειδούς απαραίτητη είναι η παρακέντηση της ύποπτης βλάβης (όζου θυρεοειδούς/λεμφαδένα) με λεπτή βελόνη (FNA)/κυτταρολογική εξέταση.

Επίσης αξιολογείται η γενική κατάσταση του ασθενούς και οι τυχόν συνυπάρχουσες παθήσεις. Λαμβάνεται υπόψη η τυχόν λήψη αντιπηκτικών για διάφορους λόγους. Κάθε συνυπάρχουσα πάθηση θα πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά και να γίνονται –αν χρειάζεται– ειδικές παρεμβάσεις πριν την επέμβαση για την καλύτερη δυνατή προετοιμασία του ασθενούς να ανεχθεί καλά την γενική αναισθησία και την θυρεοειδεκτομή.

(Β) Χειρουργική επέμβαση

Η θυρεοειδεκτομή είναι μία επέμβαση μιας ημέρας νοσηλείας. Ο ασθενής εισάγεται στην κλινική το πρωί της ημέρας της επέμβασης. Το ίδιο πρωί γίνεται η επέμβαση.

Η θυρεοειδεκτομή γίνεται υπό γενική αναισθησία και διαρκεί από 1 έως 1,5 ώρα.

Η τομή γίνεται χαμηλά στον τράχηλο. Επιδιώκεται να είναι η μικρότερη δυνατή σε μήκος, ώστε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αισθητικό αποτέλεσμα Το μήκος της τομής εξαρτάται βέβαια και από το μέγεθος του θυρεοειδούς (για παράδειγμα ένας όζος διαμέτρου 12 εκατοστών δεν μπορεί να αφαιρεθεί από τη συνήθη τομή των 2- 2.5 εκατοστών).

Στην επέμβαση πρακτικά γίνεται αποκόλληση του θυρεοειδούς από την τραχεία και τους γύρω ιστούς και απολίνωση/διατομή των αγγείων. Ειδικά στον καρκίνο του θυρεοειδούς μπορεί να χρειαστεί να γίνει –ταυτόχρονα με την αφαίρεση του θυρεοειδούς– και συναφαίρεση των ύποπτων ή παθολογικών λεμφαδένων (λεμφαδενικός καθαρισμός). Αυτό ο χειρουργός θα πρέπει να το γνωρίζει πριν την επέμβαση, με βάση τα ευρήματα του προεγχειρητικού ελέγχου.

Στη διάρκεια του χειρουργείου αναγνωρίζονται τα λαρυγγικά νεύρα που ελέγχουν τη φωνή και προστατεύονται από κακώσεις στην εξέλιξη της επέμβασης. Η αναγνώριση των λαρυγγικών νεύρων γίνεται είτε οπτικά είτε με νευροδιεγέρτη είτε με συνδυασμό των δύο μεθόδων. Παράλληλα, αναγνωρίζονται και προστατεύονται οι παραθυρεοειδείς αδένες (ελέγχουν το ασβέστιο).

Η χειρουργική τεχνική θα πρέπει να εξελίσσεται με λεπτούς χειρισμούς και σεβασμό στους ιστούς, με τεχνική αρτιότητα, ώστε να προληφθεί η εμφάνιση επιπλοκών (όπως αιμορραγία, κακώσεις παρακειμένων οργάνων και ανατομικών στοιχείων κλπ.)

Σήμερα –χάρη στις προόδους της ιατρικής τεχνολογίας– η θυρεοειδεκτομή μπορεί να εξελιχθεί και να ολοκληρωθεί γρήγορα και με ασφάλεια. Οι σύγχρονες συσκευές αιμόστασης (π.χ. ψαλίδι υπερήχων) επιτρέπουν την ασφαλή και ταχεία απολίνωση των αγγείων του θυρεοειδούς, ενώ ο νευροδιεγέρτης μπορεί να διευκολύνει την αναγνώριση των λαρυγγικών νεύρων.

(Γ) Μετεγχειρητική φάση

Ο ασθενής εξέρχεται την επομένη της επέμβασης. Ο πόνος μετεγχειρητικά είναι ελάχιστος (με Depon, αν χρειαστεί). Ο ασθενής επανέρχεται άμεσα στις καθημερινές του δραστηριότητες. Η τομή δεν χρειάζεται καμία φροντίδα και μετά από 4 ημέρες παραμένει ανοικτή. Ράμμα δεν χρειάζεται να κοπεί (είναι εσωτερικό και απορροφήσιμο). Η πλαστική ενδοδερμική ραφή εξασφαλίζει το βέλτιστο αισθητικό αποτέλεσμα. Συνιστούμε τη χρήση επουλωτικής κρέμας στην τομή ειδικά για αισθητικούς λόγους. Οδηγίες δίδονται από εμάς μέχρι την παραλαβή της ιστολογικής και στη συνέχεια η ρύθμιση και η παρακολούθηση γίνεται από τον ενδοκρινολόγο. Σε επιλεγμένους ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς μπορεί να χρειαστεί μετά την επέμβαση θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο.

Γεώργιος Σακοράφας, MD, PhD, Χειρουργός Θυρεοειδούς - Παραθυρεοειδών

Η χειρουργική θυρεοειδούς-παραθυρεοειδών αποτελεί την εξειδίκευσή μας.

Η εμπειρία μας στις επεμβάσεις θυρεοειδούς - παραθυρεοειδών (θυρεοειδεκτομή με ή χωρίς λεμφαδενικό καθαρισμό, παραθυρεοειδεκτομή) αποτυπώνεται τόσο σε κλινικό, όσο και σε ακαδημαϊκό/ερευνητικό επίπεδο. Η ενασχόλησή μας με τη χειρουργική θυρεοειδούς και παραθυρεοειδών είναι συστηματική, μακρά και σε βάθος. Η ενασχόληση αυτή αποτυπώνεται στο μεγάλο αριθμό των επεμβάσεων για παθήσεις θυρεοειδούς-παραθυρεοειδών, όπως και στις αρκετές εργασίες που έχουν δημοσιευθεί σε ιατρικά περιοδικά υψηλού κύρους, ελληνικά και διεθνή.

Info
Παπαδιαμαντοπούλου 20 (Ευγενίδειο) και Ερυθρού Σταυρού 6 (Μητέρα), 2107487318, 6977068223, georgesakorafas@yahoo.com