Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ: Η ιλαρά σβήνει την ανοσοποιητική μνήμη μας

Οι επιπτώσεις της ιλαράς στην υγεία μας μπορεί να είναι αρκετά σημαντικότερες και μεγαλύτερης διάρκεια από όσο τείνουμε να πιστεύουμε. Είναι γνωστό ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθεί σε μία αρκετά πιο σοβαρή ασθένεια, όπως πνευμονία, φλεγμονή του μέσου ωτός και εγκεφαλίτιδα.

Παράλληλα, για χρόνια οι επιστήμονες είχαν την υποψία ότι η ιλαρά είναι υπεύθυνη για την αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος, χωρίς ωστόσο να μπορούν να εξηγήσουν με ποιον τρόπο ή να είναι έστω σίγουροι για αυτή τη σύνδεση. Αυτό τώρα άλλαξε χάρη σε μία έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ, σε συνεργασία με το Μπρίγκχαμ και Νοσοκομείο Γυναικών. Τα αποτελέσματά της, μάλιστα, ήρθαν να ενισχυθούν μερικές μέρες μετά από αντίστοιχη έρευνα του Πανεπιστημίου Βάντερμπιτ πάνω στο ίδιο δείγμα.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές είχαν πάρει αίμα από 77 παιδιά που πήγαιναν σε Ορθόδοξα Προτεσταντικά σχολεία της Ολλανδίας. Κανένα δεν είχε εμβολιαστεί λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων των γονιών τους, γεγονός που έδωσε την ευκαιρία στους εμπλεκόμενους επιστήμονες να μελετήσουν το αίμα τους πριν και δύο μήνες αφότου προσβληθούν από τον ιό της ιλαράς.

Τα αποτελέσματα ήταν σοκαριστικά ακόμα και για τους ερευνητές, όπως αναφέρει ένας από αυτούς, ο Δρ. Stephen J. Elledge, στη New York Times. Η ιλαρά είχε «καθαρίσει» σημαντικό μέρος της ανοσοποιητικής μνήμης των παιδιών, εξαφανίζοντας από το 11% έως και το 73% των αντισωμάτων – των μικρών πρωτεϊνών που εμποδίζουν ένα παθογόνο, από το οποίο έχουμε προσβληθεί στο παρελθόν, να εισβάλει ξανά στον οργανισμό μας - που είχαν πριν νοσήσουν, είτε αυτά είχαν αποκτηθεί από προηγούμενα παθογόνα και ιούς που τα είχαν αρρωστήσει, είτε από εμβόλια. Την ίδια στιγμή, μελέτησαν και το αίμα μωρών που είχαν λάβει αποδυναμωμένο τον ιό της ιλαράς μέσω εμβολίου, ώστε να επιβεβαιώσουν ότι δεν προκαλεί «ανοσοποιητική αμνησία» στον οργανισμό.

Ο Δρ. Michael Joseph Mina, βοηθός καθηγητή επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, εξηγεί γιατί αποφάσισαν να κάνουν αυτή την έρευνα: «Η ιδέα βασίστηκε σε προηγούμενα ευρήματα που παρείχαν ισχυρές αποδείξεις πως παιδιά που έχουν προσβληθεί από ιλαρά εμφανίζουν αυξημένη θνησιμότητα και είναι ευάλωτα σε άλλες μολυσματικές ασθένειες». Πάνω σε αυτό ο Δρ. Elledge προσθέτει: «Αυτό που ανακάλυψαν ήταν ότι υπήρχαν πολλά παιδιά, τα οποία θεωρούσαν πως πέθαιναν εξαιτίας της ιλαράς – ένας αριθμός κοντά στα 400 -, αλλά όταν ξεκίνησαν να εμβολιάζονται η θνησιμότητα μειώθηκε κατά πέντε φορές περισσότερο από αυτόν τον αριθμό».

Συγχρόνως, η έρευνα συμπίπτει με μία παγκόσμια αύξηση των κρουσμάτων ιλαράς. Σε αναπτυσσόμενα κράτη όπως η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, σύμφωνα με τη Unicef, η ιλαρά έχει σκοτώσει τον τελευταίο χρόνο περισσότερους ανθρώπους από τον ιό Έμπολα. Συγκεκριμένα στο Κονγκό, έχουν καταγραφεί περισσότερα από 203.000 κρούσματα της ασθένειας και περίπου 4.100 θάνατοι που σχετίζονται με αυτήν, με βασικά θύματά της τα μικρά παιδιά, ενώ στο σύνολο των αναπτυσσόμενων χωρών, όπου υπάρχει περιορισμένη πρόσβαση στο εμβόλιο, τα περιστατικά ξεπερνάνε τα 7 εκατομμύρια και οι θάνατοι τους 100.000 ετησίως.

Είναι, βέβαια, χαρακτηριστικό ότι σε αναπτυγμένες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, όπου η ασθένεια είχε σχεδόν εξαλειφτεί, τα τελευταία χρόνια έχει επίσης παρατηρηθεί αύξηση των κρουσμάτων ιλαράς. Ο λόγος; Η άρνηση όλο και περισσότερων γονέων να εμβολιάσουν τα παιδιά τους είτε λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων, είτε λόγω της – αποδεδειγμένα εσφαλμένης – αντίληψης ότι ο εμβολιασμός μπορεί να προκαλέσει αυτισμό.

Ο Δρ. Mina σχολιάζει πάνω σε αυτό, μιλώντας στη New York Times: «Όταν οι γονείς αρνούνται το εμβόλιο της ιλαράς, δεν διακινδυνεύουν μόνο το παιδί τους να νοσήσει από ιλαρά, αλλά γίνονται και η αιτία το παιδί τους να χάσει μία καταπληκτική πηγή άμυνας που έχει χτίσει όλα τα χρόνια πριν την ιλαρά, γεγονός που οδηγεί στον κίνδυνο να πάθουν άλλες λοιμώξεις».