Σιέστα, μια ωραία ανάμνηση

Ο πατέρας γερμένος στην πολυθρόνα ήθελε μόνο είκοσι λεπτά ύπνου για να νιώσει πάλι άνθρωπος. Ο θείος αντιθέτως μετά το μεσημεριανό φαγητό χρειαζόταν δυο ωρίτσες ύπνου για να ανακάμψει. Εμείς σαν παιδιά και ιδίως τους ζεστούς μήνες του καλοκαιριού αντιμέτωποι με μια μεγάλη σιωπή, δεν έπρεπε να παίζουμε, να φωνάζουμε, να γελάμε, μα μόνο, να σεβόμαστε αυτή την «ιερή ώρα», το μεσημεριανό ύπνο των μεγάλων. Sexta hora στα αρχαία λατινικά η έκτη ώρα, το μέσον της ημέρας. Για τον λεξικογράφο «σιεστέ», παίρνω ένα μεσημεριανό ύπνο.

Χτίστηκε μια ολόκληρη κουλτούρα πάνω σε αυτόν τον ύπνο, από τα μεσημέρια στην ύπαιθρο που η σκληρή χειρωνακτική εργασία των χωραφιών χρειαζόταν ανάπαυλα, λίγο ψωμί, ελιές με ντομάτα κρασί από τον ασκό και μετά ύπνος κάτω από το δέντρο. Στην μεγάλη πόλη που η μεσημβρινή παύση βρήκε το νομοθέτη της και ονομάστηκε «ώρες κοινής ησυχίας». Από τα χρόνια που οι οικογένειες είχαν μεσημέρια είτε στην ύπαιθρο είτε στην πόλη, πέρασε καιρός. Έχουν αλλάξει τόσο πολύ οι ζωές μας, οι ώρες πως δουλεύουμε, πως τρώμε, πως κοιμόμαστε πως ονειρευόμαστε. Μοιάζει αλαζονικό πλέον να μιλάς για ώρες ύπνου -σχεδόν ύβρις- σε ένα σημερινό άνθρωπο που πρέπει να εργαστεί αρκετές ώρες για να ανταπεξέλθει στις αυξημένες του προσδοκίες, να αντιμετωπίσει με αγωνία την αδιάκοπη επαγρύπνηση «να μην χάσω τίποτα από αυτά που συμβαίνουν γύρω μου».

Ερευνητές όμως που ασχολούνται με τον ύπνο μας, έχουν επισημάνει εδώ και χρόνια το μόνο που καταφέρνουμε χωρίς επάρκεια ύπνου είναι να βρισκόμαστε σε μόνιμο στρες, με αποτέλεσμα να δημιουργούμε μακροπρόθεσμα προβλήματα σε όργανα του σώματος όπως η καρδιά. Όταν δεν δίνεις στον οργανισμό σου τη δυνατότητα να μπορέσει να ξεκουραστεί, όπως λέγεται να διορθώσει ό,τι χάλασε τις προηγούμενες ώρες, ή ακόμα να αποθηκεύσει στην μνήμη του προηγούμενες πληροφορίες, μόνο δυσλειτουργίες μπορείς να περιμένεις.

Συμβαίνουν τόσα πολλά όταν κοιμόμαστε που ακόμα και λίγα λεπτά μεσημεριανής ανάπαυσης είναι ευεργετικά, σε καρδιοπαθείς μπορεί να μειώσει έως και 40% τις πιθανότητες να πάθουν έμφραγμα. Μια ύπτια στάση λίγα λεπτά ρυθμίζει τα υγρά του σώματος ξεκουράζει την καρδιά, ξεκουράζει τον εγκέφαλο και της σπονδυλική στήλη. Ίσως έφθασε πάλι ο καιρός να αποενεχοποιήσουμε τον ύπνο μας από την τεμπελιά και ότι μας στερεί τις ευκαιρίες για τα πολυπόθητα χρήματα. Η παραγωγικότητα εδώ και χρόνια έτσι κι αλλιώς δεν σχετίζεται με αρκετές ώρες εργασίας μα μόνο με επαρκής ενέργεια και διάθεση.

Ο ύπνος παραμένει ο μοναδικός χρόνος που είμαστε ο καλύτερος μας εαυτός, καταφέρνοντας να μην μπορούμε να κάνουμε κακό σε κανένα και προπάντων ούτε και στον ίδιο μας τον εαυτό.  Η μεσημβρινή ανάπαυση παραμένει ένα μικρό πολύτιμο δώρο μιας άλλης εποχής που πρέπει να χωρέσει και στη δική μας.