Τι πραγματικά σημαίνει η ένδειξη «χωρίς ζάχαρη» στις ετικέτες των προϊόντων;

Είτε θέλεις να χάσεις τα περιττά κιλά, είτε να υιοθετήσεις γενικότερα έναν πιο υγιεινό, αλλά εξίσου γευστικό, τρόπο ζωής, η ζάχαρη είναι το πρώτο που αποφασίζεις να κόψεις. Όμως, πώς θα την περιορίσεις, χωρίς να την… αποχωριστείς; Γυρνάς τους διαδρόμους του σούπερ μάρκετ επιλέγοντας εκείνα τα τρόφιμα και προϊόντα που ανταποκρίνονται στο στόχο: «Χωρίς ζάχαρη» ή, τουλάχιστον, έτσι λέει η ετικέτα. Αλλά είναι όντως έτσι; Και ποια η διαφορά του sugar free από το no added sugar;

Η αλήθεια είναι ότι όσο παρόμοιες κι αν φαίνονται οι ετικέτες, το νόημα και ο ρόλος των συγκεκριμένων ενδείξεων είναι διαφορετικός. Κάποιες μάλιστα δεν είναι εν τέλει, τόσο υγιεινές όσο νομίζεις…

Τι σημαίνουν οι ενδείξεις «χωρίς ζάχαρη» ή «χωρίς πρόσθετη ζάχαρη»;

• «Sugar-Free» , «Zero Sugar», «No Sugar»
  Όταν ένα προϊόν χαρακτηρίζεται με έναν από τους παραπάνω όρους, σημαίνει ότι έχει λιγότερο από 0.5 γρ. ζάχαρης ανά μερίδα.  
• “No added sugar”, «Χωρίς πρόσθετη ζάχαρη»
  Δεν έχει προστεθεί επιπλέον ζάχαρη κατά την παραγωγή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το προϊόν δεν περιέχει τα φυσικά σάκχαρα, αυτά δηλαδή που αποτελούν μέρος των συστατικών της πρώτης ύλης, όπως συμβαίνει, για παράδειγμα, με τα φρούτα ή το γάλα (λακτόζη).
• “Less sugar”, «Με λιγότερη ζάχαρη»
  Περιέχει τουλάχιστον 25% λιγότερη ζάχαρη σε σχέση με αντίστοιχη ή την «ορίτζιναλ» εκδοχή του προϊόντος.

Να προτιμήσω “sugar free”, δηλαδή;

Στην ερώτηση αν τα sugar-free προϊόντα είναι πιο υγιεινά και άρα καλύτερη επιλογή, η απάντηση (και η αλήθεια) είναι λίγο πιο σύνθετη.

Τα πλεονεκτήματα:

-Έχουν λιγότερες θερμίδες από τα αντίστοιχα με ζάχαρη προϊόντα, κάτι που θα βοηθήσει την προσπάθειά σου να χάσεις βάρος, αν αυτό θέλεις, ή να διατηρήσεις τα κιλά σου.

-Είναι κατάλληλα για διαβητικούς. Προϊόντα που (ναι μεν) δεν έχουν ζάχαρη, αλλά φυσικά γλυκαντικά υποκατάστατα όπως στέβια ή monk fruit δεν προκαλούν «δραματική» αύξηση του σακχάρου στο αίμα, καθώς έχουν χαμηλότερο ή μηδενικό γλυκαιμικό δείκτη, άρα είναι ιδανικά για τη διαχείριση του σακχάρου. 

-Μειώνουν τον κίνδυνο τερηδόνας. Οι σακχαροαλκοόλες όπως η ξυλιτόλη που περιέχουν τα φυσικά υποκατάστατα ζάχαρης, μπορούν να μειώσουν τα βακτήρια που απειλούν την υγεία των δοντιών.

Το “sugar-free” όμως δεν κάνει ένα προϊόν αυτομάτως… υγιεινό

Τα μειονεκτήματα:

-Κάποια sugar free προϊόντα περιέχουν τεχνητά γλυκαντικά ή υπερεπεξεργασμένα συστατικά που μάλλον κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό.

-Κάποια τεχνητά γλυκαντικά, όπως η ασπαρτάμη και η σουκραζόλη,  συνοδεύονται από διχαστικά και αμφιλεγόμενα αποτελέσματα ή ενδέχεται να προκαλέσουν πεπτικά προβλήματα όταν καταναλώνονται σε μεγάλες ποσότητες.

-Το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι «χωρίς ζάχαρη» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει και μικρότερο θερμιδικό φορτίο. Μπορεί δηλαδή, να μην έχει ζάχαρη, αλλά να έχει, για παράδειγμα, πολλά λιπαρά ή πρόσθετα ή επεξεργασμένα άμυλα...

Η επιστήμη έχει μιλήσει…

Παρόλο που τα περισσότερα τεχνητά γλυκαντικά έχουν εγκριθεί ως ασφαλή από αρμόδιους ρυθμιστικούς οργανισμούς, η έρευνα δεν είναι ενιαία. Κάποιες μελέτες δείχνουν ότι τα προϊόντα «χωρίς ζάχαρη» δεν βοηθούν πάντα στη μακροπρόθεσμη απώλεια βάρους ή στην καλύτερη υγεία. Οι καταναλωτές συχνά θεωρούν τα «χωρίς ζάχαρη» τρόφιμα πιο υγιεινά απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα, γεγονός που επηρεάζει τις επιλογές και την κατανάλωσή τους. Υπάρχουν, επίσης, στοιχεία που υποδεικνύουν πιθανές συνδέσεις μεταξύ υψηλής κατανάλωσης τεχνητών γλυκαντικών και μεταβολικών διαταραχών ή καρδιαγγειακών προβλημάτων, αν και δεν είναι καθοριστικές.

Σε κάθε περίπτωση, η ισορροπία είναι το παν. Και οι δύο επιλογές (κανονική ζάχαρη ή τεχνητά γλυκαντικά) πρέπει να χρησιμοποιούνται με μέτρο.

Γεμίζοντας (τελικά) «έξυπνα» το καλάθι

Μην εμπιστεύεσαι μόνο τις λέξεις στη συσκευασία. Οι όροι “sugar-free” και “no added sugar” μπορεί να είναι χρήσιμοι, αλλά δεν προσδιορίζουν απαραίτητα την ποιότητα του τροφίμου, αφού δεν μπορούν να αντικαταστήσουν ολόκληρη τη λίστα συστατικών, τις θερμίδες και τα θρεπτικά στοιχεία. Γι’ αυτό:  

• Διάβαζε πάντα την πλήρη λίστα συστατικών
• Βλέπε και τις θερμίδες, τα λιπαρά και τα άλατα
• Προτίμησε (περισσότερα) φυσικά τρόφιμα, όπως φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς
• Χρησιμοποίησε/προτίμησε τα φυσικά υποκατάστατα (π.χ. στέβια, monk fruit) αν θέλεις να αποφύγεις τα αμφιλεγόμενα -με περίεργα ονόματα- τεχνητά γλυκαντικά