Θέλω το αυτοκίνητο να είναι δικό μου

Εν έτη 2023 αιωρείται ακόμα ένας μύθος ο οποίος πρέπει ευθύς αμέσως να καταρριφθεί, και αυτός έχει να κάνει με τους Αμερικάνους, την αγάπη τους για τα αυτοκίνητα, αλλά πιο συγκεκριμένα με το γεγονός ότι εκεί τα αγοράζουν περισσότερο. Μια έρευνα του 2012, 11 χρόνια πριν, αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ κατατάσσονται στην 25η θέση παγκοσμίως ως προς τον αριθμό των επιβατικών αυτοκινήτων ανά άτομο με 439 αυτοκίνητα για κάθε 1.000 Αμερικανούς. Ο αριθμός ήταν τότε χαμηλότερος από όλη σχεδόν τη δυτική Ευρώπη, την Ιαπωνία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία. Χαμηλότερη ακόμα και από την Ελλάδα και την Ισλανδία. Το υψηλότερο δε ποσοστό στον κόσμο ήταν τότε το Μονακό με 771 αυτοκίνητα για κάθε 1.000 πολίτες (σχεδόν 8/10).

Η εφημερίδα Cornegie είχε τότε εξηγήσει ότι τα ποσοστά ιδιοκτησίας αυτοκινήτου είναι στενά συνδεδεμένα με το μέγεθος της μεσαίας τάξης, αλλά η σύγκριση της μεσαίας τάξης μεταξύ χωρών μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολη. Ο μύθος λοιπόν καταρρίφθηκε, αν και περαιτέρω έρευνες δείχνουν ότι το θέμα ιδιοκτησίας στην Αμερική δεν είναι απαραίτητα συνδεδεμένο με την ευελιξία ή την πρακτικότητα, αλλά με το κοινωνικό στάτους ή την περηφάνια των ιδιοκτητών για το γεγονός ότι έχουν αυτοκίνητο (γενικά) ή έχουν το συγκεκριμένο αυτοκίνητο. Επίσης παράξενο είναι το γεγονός ότι η κατά κεφαλή χρήση πετρελαίου στην Αμερική είναι περίπου διπλάσια από αυτή στη δυτική Ευρώπη, αυτό όμως μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι οι αποστάσεις είναι σαφώς μεγαλύτερες.

Εάν τώρα κάνουμε ένα fast-forward 8 χρόνια μπροστά, στο 2020, και επικεντρωθούμε στην Ευρώπη, θα δούμε ότι η έκθεση της Eurostat δείχνει ότι κατά μέσο όρο υπάρχει ένα αυτοκίνητο για κάθε δύο άτομα στην Ε.Ε. Επιπλέον, η έκθεση έδειξε έντονες περιφερειακές διαφορές σε τουλάχιστον δύο επίπεδα. Από τη μία πλευρά, υπάρχει το χάσμα Δύσης-Ανατολής, με πολύ υψηλότερα ποσοστά ιδιοκτησίας στις δυτικές χώρες – η αξιοσημείωτη εξαίρεση στον κανόνα είναι η Πολωνία, η οποία είναι πολύ δυτική από αυτή την άποψη.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν επίσης ενδιαφέρουσες εσωτερικές ανισότητες μεταξύ περιοχών εντός των χωρών, και αυτές οι ίδιες οι ανισότητες δείχνουν μια διαίρεση Δύσης-Ανατολής ως προς τον χαρακτήρα. Μιλάμε για τη διαφορά στα ποσοστά αυτοκίνησης μεταξύ των πρωτευουσών και της υπόλοιπης χώρας. Τα ποσοστά ιδιοκτησίας αυτοκινήτου είναι υψηλότερα στις ανατολικές πρωτεύουσες σε σύγκριση με τα μικρότερα κατοικημένα μέρη. Στη Δύση, όμως, συνήθως συμβαίνει το αντίθετο και η ύπαιθρος κερδίζει.

Και ερχόμαστε στο 2022, όπου η Europe Assistance διεξήγαγε μια έρευνα μεταξύ 29 Νοεμβρίου και 9 Δεκεμβρίου του 2022, για το πώς άλλαξαν οι συνήθειες μετακίνησης των Ευρωπαίων. Η έρευνα έδειξε ότι ναι μεν κάποιοι τρόποι μεταφοράς, χρησιμοποιούνται πιο συχνά, όπως το περπάτημα (31%), τα ποδήλατα (ηλεκτρικά 30%, και συμβατικά 25%), και το stand-scooter (28%), αλλά κάποιοι άλλοι μειώθηκαν, όπως το car-pooling (κατά 27%), τα μέσα μαζικής μεταφοράς (κατά 25%) και τα ταξί ή car-sharing (κατά 25% επίσης).

Από τη μία, τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων (64%) δήλωσαν ότι έπρεπε να αναθεωρήσουν τις κινητικές τους συνήθειες λόγω του πληθωρισμού και του κόστους των καυσίμων, και το ίδιο ποσοστό είπε ότι έχουν ήδη αλλάξει τις καθημερινές κινητικές τους συνήθειες για να είναι πιο πράσινες. Από την άλλη όμως, η χρήση του αυτοκινήτου παρέμεινε αρκετά σταθερή με το ίδιο ποσοστό χρηστών να το χρησιμοποιούν πιο συχνά παρά λιγότερο συχνά. Η έρευνα έδειξε ότι, συνολικά, τα αυτοκίνητα παραμένουν ευρέως διαδεδομένα στην Ευρώπη: σχεδόν εννέα στους δέκα Ευρωπαίους (88%) εξακολουθούν να διαθέτουν αυτοκίνητο.

Δεν εκπλήσσει το γεγονός ότι τόσο οι νεότεροι Ευρωπαίοι όσο και οι άνθρωποι που ζουν στις μεγάλες πόλεις είναι πιο πρόθυμοι να εγκαταλείψουν (;) τα Ι.Χ. σε σύγκριση με αυτούς που ζουν σε αγροτικές περιοχές. Ας πάμε όμως στην ουσία… και αυτή είναι ότι ένας στους τρεις (32%) Ευρωπαίους ιδιοκτήτες αυτοκινήτου θα μπορούσε να σκεφτεί να μην έχει προσωπικό αυτοκίνητο στο μέλλον – αλλά, μόνο το 8% θα μπορούσε «σίγουρα» να το κάνει.

Τι αυτοκίνητα όμως είναι αυτά για τα οποία μιλάμε; Το 89% των αυτοκινήτων σήμερα στην Ευρώπη είναι αυτοκίνητα με κινητήρα εσωτερικής καύσης, τα υβριδικά αποτελούν το 5% και τα αμιγώς ηλεκτρικά μονάχα το 1%. Όσον αφορά δε τις μελλοντικές προθέσεις όλων αυτών των Ευρωπαίων που έχουν πια μια καλά εμποτισμένη οικολογική συνείδηση, το ένα τρίτο (31%) των Ευρωπαίων θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο αγοράς και EV/Hybrid αυτοκινήτου και το 9% «σίγουρα».