Από την εντιμότητα στην αποτελεσματικότητα. Γιατί οι εκλογές κρίνονται τελικά στην ικανότητα διακυβέρνησης και όχι μόνο στις προθέσεις
Στον τίτλο διασκευάζω μία από τις πιο αναγνωρίσιμες ατάκες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Προέρχεται από την ταινία «Η νεράιδα και το παλικάρι», με τη θρυλική σκηνή όπου η ευτραφής Ευαγγελία Σαμιωτάκη ως Λενιώ προσπαθεί να πείσει τον πατέρα της στη διαπραγμάτευση της προίκας για τα προσόντα του υποψήφιου γαμπρού, τον οποίο υποδύεται ο ζεν πρεμιέ Δημήτρης Παπαμιχαήλ.
Ουδεμία σχέση η πολιτική με τα συνοικέσια και τον γάμο. Η εξουσία στη δημοκρατία ευτυχώς είναι πιο κοντά σε έναν αρραβώνα σύντομης θητείας. Αλλά όπως στις ανθρώπινες σχέσεις, έτσι και στην πολιτική, η δοκιμή μπορεί να δώσει τα δείγματα του πώς μπορεί να κυλήσει ένας γάμος, σε περίπτωση που πεις το «ναι».
Βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο. Αυτό φαίνεται από τις κινήσεις των τελευταίων εβδομάδων, από τις περιοδείες των πολιτικών στην επαρχία, από τις μεταγραφές που ξεπερνούν αυτές των ποδοσφαιρικών ομάδων και από την περιρρέουσα ένταση της πολιτικής αντιπαράθεσης. Ακόμη κι αν ο πρωθυπουργός επιμένει ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027, ο πολιτικός χρόνος κυλά πολύ πιο γρήγορα από τον ημερολογιακό.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο βασικός αντίπαλος του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι ο Αλέξης Τσίπρας. Αυτό που έχουν κοινό οι δύο δημοσκοπικά ισχυρότεροι διεκδικητές της πρωθυπουργίας είναι ότι έχουν ήδη κυβερνήσει τη χώρα. Και η επικοινωνιακή ομάδα του κ. Αλέξη Τσίπρα έχει επιλέξει το αφήγημα από νωρίς: ο νιος είν’ έντιμος!
Κάθε υποψήφιος πρωθυπουργός επιχειρεί να αναδείξει εκείνα τα χαρακτηριστικά που πιστεύει ότι θα του δώσουν προβάδισμα στο θυμικό και στη λογική των ψηφοφόρων.
Είναι όμως η εντιμότητα, από μόνη της, αρκετή για να οδηγήσει έναν πολίτη στην κάλπη;
Ο Ουίλιαμ Σαίξπηρ έγραφε πως καμία κληρονομιά δεν είναι τόσο πολύτιμη όσο η εντιμότητα. Ένας συμπατριώτης του, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, δυόμισι αιώνες αργότερα διαπίστωνε πως «Οι άνθρωποι σκοντάφτουν πού και πού πάνω στην αλήθεια, αλλά οι περισσότεροι σηκώνονται και συνεχίζουν σαν να μη συνέβη τίποτα», ερμηνεύοντας με τη λεπτή του ειρωνεία την ανθρώπινη φύση.
Επικοινωνιακά είναι λογικό να προβάλλεται η εντιμότητα ως βασικό πλεονέκτημα, ιδιαίτερα μετά τις υποθέσεις που τραυμάτισαν την εικόνα της κυβέρνησης τα τελευταία χρόνια. Μπορεί όμως από μόνη της να δημιουργήσει την πεποίθηση ότι ένας πολιτικός μπορεί να εξασφαλίσει αποτελεσματική διακυβέρνηση σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον; Οι εντυπώσεις και οι εικασίες που κυκλοφορούν σε παρέες για το αντίπαλο κόμμα δεν ταυτίζονται πάντα με τη δικαστική πραγματικότητα. Σήμερα η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές καταγγελίες και υποθέσεις που ερευνώνται από τις ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές, γεγονός που έχει επηρεάσει την εικόνα της στην κοινή γνώμη. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αμετάκλητες δικαστικές αποφάσεις που να τεκμηριώνουν προσωπικό χρηματισμό του πρωθυπουργού ή οργανωμένο προσωπικό πλουτισμό της κυβέρνησης. Αντίστοιχα, ούτε κατά την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε τέτοια δικαστική διαπίστωση για τον Αλέξη Τσίπρα. Αυτό όμως δεν απαλλάσσει καμία κυβέρνηση από την πολιτική ευθύνη ούτε αναιρεί το δικαίωμα των πολιτών να αξιολογούν τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η εξουσία. Αφήνουμε τους δημοσιογράφους και τη Δικαιοσύνη να κάνουν τη δουλειά τους. Αυτό που έχει ενδιαφέρον πριν μπούμε στην κάλπη είναι να σκεφτούμε αν αρκεί η εντιμότητα για να παραδώσουμε σε κάποιον τα κλειδιά της χώρας.
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν είναι ένας νέος πολιτικός που ζητά να κριθεί για τις προθέσεις του. Έχει ήδη κυβερνήσει. Οι πολίτες θυμούνται τη διαπραγμάτευση του 2015, τις σχέσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους, τη Συμφωνία των Πρεσπών, την υψηλή φορολογική επιβάρυνση της μεσαίας τάξης που αποτέλεσε βασικό σημείο κριτικής της αντιπολίτευσης, τις επιλογές στην εκπαίδευση και συνολικά τις προτεραιότητες της κυβέρνησής του. Όπως θυμούνται και τις επιλογές της σημερινής κυβέρνησης, τα θετικά της αλλά και τις υποθέσεις που έχουν τραυματίσει την αξιοπιστία της.
Γι’ αυτό και στις δημοσκοπήσεις δεν αναζητείται ο «εντιμότερος» πολιτικός. Αναζητείται ο καταλληλότερος πρωθυπουργός.
Η εντιμότητα είναι απαραίτητη προϋπόθεση. Δεν είναι όμως κυβερνητικό πρόγραμμα. Οι πολίτες δεν ψηφίζουν μόνο χαρακτήρα. Ψηφίζουν κρίση, αποτελεσματικότητα, σχέδιο, πρόσωπα και την ικανότητα να παίρνονται δύσκολες αποφάσεις σε δύσκολες εποχές.
17°
