Η συγγραφή του βιβλίου αλλά και η παρουσίασή του σε Αθήνα, Πάτρα και Θεσσαλονίκη, αναδεικνύει για μια ακόμη φορά ότι ο καιροσκοπισμός είναι το κυρίαρχο στοιχείο της πολιτικής του σκέψης και της πολιτικής του διαδρομής
Η «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα, η «Οδύσσεια» του Ομήρου, η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και τα όρια της πολιτικής ηγεσίας.
«Αλίμονο, είναι αλήθεια ν’ απορείς που θέλουν οι θνητοί να ρίχνουν
στους θεούς τα βάρη τους, έρχεται λένε το κακό από μας-
κι όμως οι ίδιοι, κι από φταίξιμο δικό τους, πάσχουν και βασανίζονται,
κι πάνω απ’ το γραφτό τους.»
-Ομήρου Οδύσσεια
Αντίθετα από την δημοφιλή Καβάφεια Ιθάκη, που φαίνεται ότι έχει διαβάσει ο Αλέξης Τσίπρας, στην «Οδύσσεια» του Ομήρου ο πρωταγωνιστής της σηματοδοτεί την πλήρη αποτυχία ηγετικών ικανοτήτων. Γιατί πέραν από τα αναρίθμητα δεινά που υπέστησαν οι σύντροφοί του, ουδείς κατόρθωσε να επιβιώσει στο ταξίδι της επιστροφής στην Ιθάκη.
Το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα «Ιθάκη», είναι μια λογοτεχνίζουσα αυτοβιογραφία. Είναι προφανές, ότι ο σκοπός της συγγραφής του, δεν είναι η αποκάλυψη της «αλήθειας» των γεγονότων της διακυβέρνησής του, αλλά αντίθετα ο εξωραϊσμός των δικών του «αυταπατών», ώστε να επιστρέψει τροπαιοφόρος στον διακαή του πόθο της πρωθυπουργικής εξουσίας. Σ’ αυτήν την θεμιτή, καταρχήν, προσωπική επιθυμία, δυστυχώς η ανάγνωση του βιβλίου δεν πείθει ότι οι ηγετικές του ικανότητες έχουν βελτιωθεί μετά την πρωθυπουργική του εμπειρία και το «ταξίδι» της διαπραγμάτευσης. Όμως, όχι μόνο η ιστορική αλήθεια αλλά τα βιωμένα γεγονότα από κάθε πολίτη χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες είναι ακόμη επώδυνα και παρόντα.
Η συγγραφή του βιβλίου αλλά και η παρουσίασή του στην Αθήνα, στην Πάτρα και πρόσφατα στην Θεσσαλονίκη, αναδεικνύει για μια ακόμη φορά ότι ο καιροσκοπισμός είναι το κυρίαρχο στοιχείο της πολιτικής του σκέψης και της πολιτικής του διαδρομής. Όμως ο καιροσκοπισμός, ενώ πρόσκαιρα είναι χρήσιμος, μακροπρόθεσμα αποδεικνύεται ατελέσφορος. Και σίγουρα δεν μπορεί να είναι συστατικό στοιχείο επιστροφής σε κεντρικό πρωταγωνιστικό ρόλο. Εφόσον, μάλιστα, οι ουτοπικές ελπίδες των πολιτών έχουν συντριβεί στο έδαφος της σκληρής πραγματικότητας κατά την διακυβέρνηση της χώρας από τον ΣΥΡΙΖΑ και τους ΑΝΕΛ με εκείνον πρωθυπουργό.
Εντύπωση προκαλεί ότι το βιβλίο, παρά την προσπάθεια εξωραϊσμού των αρνητικών συμβάντων της κυβερνητικής θητείας, αναδεικνύει -παρά την επιθυμία του- βαθύτερες αλήθειες της λογικοβιοψυχοκοινωνικής συγκρότησης του συγγραφέα, μη συμβατές για αρχηγό κράτους δυτικής δημοκρατίας. Ας αναφερθούμε σε τρία παραδείγματα:
Οι προσπάθειες ελέγχου των Μ.Μ.Ε. και του Τύπου γενικότερα – με ποικίλους τρόπους- είναι συστατικό στοιχείο της ιδεολογίας των νέο-ολοκληρωτικών καθεστώτων. Το νομοσχέδιο ελέγχου των τηλεοπτικών σταθμών, είναι η κορωνίδα των μεθοδεύσεων των κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ, ενάντια στην Ελευθερία Λόγου και Έκφρασης. Ο ίδιος γράφει χαρακτηριστικά : « Η ευθύνη προφανώς για την διαδικασία και την κατάληξή της δεν ανήκει στον Παππά και όσα μου εισηγήθηκε, ούτε σε οποιονδήποτε άλλο, αλλά σε μένα που πήρα τις τελικές αποφάσεις.» Επίσης, «στο ραδιοτηλεοπτικό πεδίο ήταν μια απόφαση ηθικά και πολιτικά απολύτως δικαιολογημένη.» (σελίς 402-406). Τι να πει κανείς; O tempora o mores!
Το δημοψήφισμα του 2015, που αποφασίστηκε από τον Τσίπρα, είχε στην ουσία το διακύβευμα της παραμονής ή όχι της Ελλάδος, στο ευρώ και την επιστροφή στη δραχμή. Στην ακολουθηθείσα σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών για την τύχη της Ελλάδος , ο ίδιος επιβεβαιώνει – παρά τα αντίθετα υποστηριζόμενα- ότι η έξοδος από το ευρώ ήταν η πιθανότερη κατάληξη. Γράφει ο ίδιος: «Θυμάμαι ακόμη καθαρά, σαν να ήταν χθες, τη σκηνή μέσα στο ασανσέρ. Ήμασταν αμίλητοι, εγώ, οι αστυνομικοί και η Ελένη η γραμματέας μου, με ένα βλέμμα γεμάτο αγωνία. Έσπασα τη σιωπή: «αυτή τη στιγμή είμαστε στην δραχμή, παιδιά, έχουν τελειώσει όλα». Εκείνο το «έχουν τελειώσει όλα» δεν ήταν απόγνωση. Ήταν πικρή συνείδηση. Ήξερα τι σήμαινε. Όμως, δεν είχα άλλη επιλογή, αν τα πράγματα παρέμεναν έτσι» (σελίς 316)
Μετά την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2019, η δύναμή του μειώθηκε σημαντικά. Φαίνεται ότι η εμπειρία από το ταξίδι της διακυβέρνησης δεν τον βοήθησε επαρκώς! Γιατί, επομένως, να τον βοηθήσει στο μέλλον όταν οι εμπειρίες του θα είναι πιο απόμακρες; Ο ίδιος αποδίδει την μείωση της πολιτικής του δύναμης στον κορωνοϊό. Επειδή, η κοινωνία έπαψε να ζητά πολιτικές λύσεις σε μια παγκόσμια θανατηφόρα επιδημία και είχε το θράσος να θεωρεί ότι η αντιμετώπιση της πανδημίας, όπως γράφει δεν ήταν «υπόθεση ειδικών» και «αυτό σχεδόν εκμηδένισε τους παραδοσιακούς μηχανισμούς κοινωνικής συμμετοχής και συλλογικής έκφρασης, τα σωματεία, τους συλλόγους, τις μαζικές συγκεντρώσεις» (σελίς 484). Με σαφήνεια, δηλαδή, ο έμπειρος ηγέτης Τσίπρας με ευρωπαϊκή εμπειρία, δηλώνει ότι η επιστήμη είναι αυταρχική και εχθρική προς την δημοκρατία και ότι οι μαζικές εκδηλώσεις παράγουν επιστημονικές οδηγίες!
Ενώ, όμως, η πρωθυπουργία για τον Τσίπρα θα παραμείνει ένα μακρινό όνειρο, η κατάκτηση της θέσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης στις επόμενες εκλογές είναι ένα πιθανό ενδεχόμενο. Γι’ αυτό απαιτούνται αλλαγές στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Είναι απαραίτητο, όπως στο ΠΑΣΟΚ εκλεγεί μια νέα «Τρόικα», στην οποία θα συμμετέχουν ο Ανδρουλάκης, ο Γερουλάνος και η Διαμανατοπούλου.
Εάν υποθέσουμε, ότι, πράγματι, το ταξίδι του Οδυσσέα στην Ιθάκη έχει αντιστοιχία με την πρωθυπουργική εμπειρία του Τσίπρα, τότε φαίνεται ότι αυτή έχει κοινά σημεία με τον παράδεισο τον οποίο έζησε και ο Οδυσσέας στο νησί της Κίρκης. Είναι περίεργο, αλλά φαίνεται ότι το ραβδί της εξουσίας της Κίρκης μπορεί να επηρεάζει συνειδήσεις και αποφάσεις και στον 21ο αιώνα.
Ο κύριος Τσίπρας κλείνει το βιβλίο 759 σελίδων, με ένα απόσπασμα απ’ το ποίημα του Κ.Π. Καβάφη «Ιθάκη». Ας μας επιτραπεί, όμως, να κλείσουμε το άρθρο με τα λόγια του μάντη Τειρεσία προς τον Οδυσσέα, της Ομηρικής Οδύσσειας:
« …στόν νόστο σου προσηλωμένος,
μπορεί, έστω μέ βάσανα καί πάθη, νά φτάσετε καί στην Ιθάκη,
εάν όμως τά πειράξεις, τότε προβλέπω όλεθρο
για το καράβι σου καί τούς συντρόφους, αλλά καί σύ, που ίσως γλιτώσεις,
λέω πως αργά καί άσχημα θα γυρίσεις πίσω,
θα χάσεις όλους τους συντρόφους,
θα ταξιδέψεις σε καράβι ξένο, όμως κι εκεί, στο σπίτι σου, σε περιμένουν
άλλες συμφορές…»
Μετάφραση Δ. Ν, Μαρωνίτης
Η συγγραφή του βιβλίου αλλά και η παρουσίασή του σε Αθήνα, Πάτρα και Θεσσαλονίκη, αναδεικνύει για μια ακόμη φορά ότι ο καιροσκοπισμός είναι το κυρίαρχο στοιχείο της πολιτικής του σκέψης και της πολιτικής του διαδρομής
14°
