Ένας Σύριζα λάιτ;

Πριν από μερικά χρόνια θυμάμαι μια συζήτηση που είχα με φίλο πολιτικό επιστήμονα για το μέλλον του ΠΑΣΟΚ. Το θεωρούσε τελειωμένο. Ιστορικά, μου εξηγούσε, δεν έχει συμβεί να συνυπάρχουν δύο κόμματα στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας. Το μεγάλο θα ενσωματώσει το μικρό. Δεν ξέρω αν η θεωρία αυτή ισχύει, όπως πηγαίνουν τα πράγματα ωστόσο φαίνεται ότι είναι πιο πιθανό να ισχύσει το αντίστροφο. Ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει ακάθεκτος την πορεία προς τη διάλυση. Κι αν διαβάζουμε σωστά τα σημάδια, αρκετοί από την αριστερά και από τα στελέχη του, αντιμετωπίζουν σήμερα το ΠΑΣΟΚ περίπου ως σανίδα σωτηρίας.

Είναι το ΠΑΣΟΚ ένας ΣΥΡΙΖΑ λάιτ;

O ίδιος πολιτικός επιστήμονας για παράδειγμα, μετά το εκλογικό πατατράκ του 2023, θεωρούσε ότι η συνεργασία της αριστεράς με το ΠΑΣΟΚ ήταν η μόνη λύση. Την τοποθετούσε όμως μετά τις επόμενες εκλογές στο τέλος της τετραετίας, πιστεύοντας ότι καταλύτης θα ήταν μια ακόμα ήττα τόσο του ΣΥΡΙΖΑ όσο και του ΠΑΣΟΚ. Τελικά τα πράγματα πηγαίνουν πολύ πιο γρήγορα. Έχουν μετρήσει δύο παράγοντες. Ο πρώτος είναι βέβαια ο ίδιος ο Κασσελάκης ο οποίος καταστρέφει τον Σύριζα πιο γρήγορα από ότι περίμεναν και οι πιο απαισιόδοξοι, διώχνοντας συνεχώς κόσμο. Μετά τη διάσπαση με τη Νέα Αριστερά, η κίνηση των 87 φαίνεται ότι θα οδηγήσει στην επόμενη μεγάλη κρίση. Ο δεύτερος παράγοντας είναι η νίκη του Χάρη Δούκα στην Αθήνα που λειτουργεί ως υπόδειγμα αλλά και ως μαγνήτης για τα στελέχη του Σύριζα που είναι ή κινδυνεύουν να μείνουν άστεγα.

Στην πραγματικότητα αυτό είναι και το σχέδιο της πλευράς του Χάρη Δούκα. Ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος, ένας από τους βασικούς υποστηριχτές του, ήταν πολύ καθαρός σε πρόσφατη συνέντευξη του. Χρειαζόμαστε, είπε, έναν «κεντροαριστερό αρχηγό τον οποίο θα εμπιστευθούν οι κεντροαριστερές δυνάμεις». Ο ίδιος ο Χάρης Δούκας άλλωστε έχει υποστηρίξει ότι η «ανασύνθεση της ευρύτερης δημοκρατικής παράταξης είναι πλέον κοινός τόπος». Τι μορφή θα πάρει αυτή η ανασύνθεση δεν το εξήγησε. Για την ώρα οι αναφορές αυτές μάλλον λειτουργούν ως κράχτης σε απογοητευμένους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ να πάρουν μέρος στις εσωκομματικές εκλογές του ΠΑΣΟΚ ψηφίζοντας Δούκα. Δεν είναι σαφές αν έχουν γίνει και άλλες πιο συγκεκριμένες συζητήσεις, αν υπάρχει κάποιο σχέδιο ή έστω μια άρρητη κατανόηση για το τι θα ακολουθήσει. Έχει ενδιαφέρον ωστόσο ότι σχετικά πρόσφατα ο Νίκος Αλιβιζάτος παρουσίασε ένα σχέδιο για το πώς θα μπορούσε να πάρει σάρκα και οστά μια τέτοια συνεργασία στις επόμενες εκλογές ώστε να παρακαμφθούν τα εμπόδια του εκλογικού νόμου.

Μεγαλύτερο ενδιαφέρον ωστόσο έχουν δύο συνοδευτικές επισημάνσεις που έκανε. Η πρώτη ότι μια τέτοια συνεργασία δεν μπορεί να προχωρήσει όσο υπάρχει ο Κασσελάκης. Ήδη μοιάζει ορατή πιθανότητα να αφήσουν τον Κασσελάκη με το κέλυφος του ΣΥΡΙΖΑ, μοναχικό πρωταγωνιστή σε ένα περιθωριακό πολιτικό σόου. Η δεύτερη επισήμανση του Αλιβιζάτου ήταν με τη μορφή ερωτήματος: «Εκλογικά, το σχήμα αυτό μπορεί να λειτουργήσει. Διερωτώμαι, εν τούτοις, με ποιο πρόγραμμα και με ποια πολιτική προοπτική». Το οποίο με άλλα λόγια πάει να πει ότι για μια ακόμα φορά κάποιοι στην κεντροαριστερά θέλουν να βάλουν το κάρο μπροστά από το άλογο. Η ανασύνθεση της κεντροαριστεράς είναι μια προφανής αναγκαιότητα όπως και η συσπείρωση απογοητευμένων ψηφοφόρων, που πήγαν σπίτι τους τα τελευταία χρόνια. Αυτό όμως δεν θα επιτευχθεί ούτε από έναν κεντροαριστερό ούτε από έναν κεντροδεξιό πολιτικό αλλά από εκείνον που θα είναι σε θέση να ορίσει την πολιτική φυσιογνωμία του χώρου και να πείσει ότι μπορεί να φέρει αποτελέσματα. Ένα στιβαρό ιδεολογικά και πολιτικά ΠΑΣΟΚ, το οποίο θα αποτελεί αξιόπιστη κυβερνητική δύναμη, είναι και αυτό που μπορεί να πετύχει στην πράξη και την «ανασύνθεση» του χώρου. Όλα τα υπόλοιπα θα αποδειχθούν ασκήσεις επί χάρτου. Το πολύ να οδηγήσουν στη δημιουργία ενός ΣΥΡΙΖΑ λάιτ, ενός φορέα δηλαδή ο οποίος στο όνομα της ενότητας ή της ανασύνθεσης, θα αναπαράγει όλα τα αντιπολιτευτικά στερεότυπα που οδήγησαν στη σημερινή ανυποληψία του χώρου.