Οι Έλληνες Εβραίοι στο Έπος του ’40

Άλλη μια επέτειος της 28ης Οκτωβρίου έρχεται για να μας θυμίσει την ηρωική απάντηση των προγόνων μας στο φασιστικό καθεστώς του Μπενίτο Μουσσολίνι. Όλοι σε γενικές γραμμές γνωρίζουμε τα γεγονότα της εποχής εκείνης. Αυτή τη φορά θα προσπαθήσω να αποτυπώσω το ρόλο των Εβραίων της Ελλάδας εκείνες τις μέρες.

Οι Εβραίοι της Ελλάδας, ως αναπόσπαστο κομμάτι του ελληνικού λαού, πήραν μέρος στο έπος του 1940. Χωρίς κανέναν δισταγμό και σαν γνήσιοι και αυθεντικοί άνθρωποι, και τηρώντας τον Ιουδαϊκό Νόμο, ο οποίος λέει ότι κάθε Εβραίος που ζει σε μια χώρα που τον φιλοξενεί είναι υποχρεωμένος να τηρεί τους νόμους της χώρας αυτής και να συντάσσετε με τη χώρα αυτή.

Έτσι, λοιπόν, χωρίς κανέναν δισταγμό οι Εβραίοι της Ελλάδας ξεκινούν για το μέτωπο. Στον πόλεμο του 1940, 71 Εβραίοι από τον Βόλο κλήθηκαν να υπηρετήσουν την πατρίδα τους. Ένας εκ των οποίων ήταν ο Άνσελμος Μουρτζούκος, ο οποίος πέθανε στις 13/12/1940 ύστερα από θραύσμα βλήματος που είχε δεχθεί στο κεφάλι. Ο Άνσελμος Μουρτζούκος πέθανε ενώ ήταν με τη μονάδα του σε επιχείρηση κατάληψης του υψώματος 1900.

Όπως είναι γνωστό, ένας σημαντικός παράγοντας θανάτων εκτός από τις σφαίρες και τα βλήματα των Ιταλών ήταν και τα κρυοπαγήματα. Ο Αβραάμ Κοέν του Γεουντά από τον Βόλο ήταν θύμα της άνωθεν αιτίας. Επίσης πολλοί Εβραίοι από τον Βόλο τραυματίστηκαν σε μάχες του Αλβανικού μετώπου. Ένας από τους πρώτους Έλληνες αξιωματικούς που έπεσε υπέρ πατρίδος ήταν ο Μαρδοχαίος Φριζής, από τη Χαλκίδα, Συνταγματάρχης στο βαθμό και Εβραίος στο θρήσκευμα. Ο Συνταγματάρχης Φριζής υπήρξε παραδοσιακός Εβραίος και άριστος πολεμιστής. Παρόλο που δεν ήταν Χριστιανός, για να εμψυχώσει τους Έλληνες φαντάρους σε κάθε επίθεση φώναζε: «Ο Θεός και η Παναγία μαζί μας». Ο Συνταγματάρχης Φριζής υπήρξε ήρωας της Μικρασιατικής εκστρατείας, όπου όταν συνελήφθη μαζί με άλλους Έλληνες συμπολεμιστές του, ενώ είχε τη δυνατότητα να ελευθερωθεί, λόγω του ότι οι Εβραίοι της Σμύρνης προσέφεραν ένα μεγάλο ποσό χρυσών λιρών στους Τούρκους, εκείνος με σθένος ψυχής είπε: «Ή όλοι ή κανείς». Ο ίδιος ο Μεταξάς έστειλε επιστολή στη χήρα του Συνταγματάρχη Φριζή που της εξέφραζε τα συλλυπητήριά του. Ο Ιωάννης Μεταξάς δεν υπήρξε ποτέ αντισημίτης, αλλά οι σχέσεις του με τις εβραϊκές κοινότητες ήταν άριστες.

Από τους 77.000 Εβραίους που είχε η Ελλάδα υπηρέτησαν στον ελληνικό στρατό 12.898 Εβραίοι εκ των οποίων 343 ήταν αξιωματικοί. Σκοτώθηκαν 513 και τραυματίστηκαν 3.743. Θα μπορούσα να επεκταθώ σε περισσότερες λεπτομέρειες για πιο πολλούς Εβραίους και τη συμμετοχή τους στον αγώνα, αλλά σκοπός μας δεν είναι αυτός. Σκοπός είναι να αντιληφθεί το μεγαλύτερο κομμάτι των Ελλήνων, οι οποίοι διακατέχονται από υψηλά ποσοστά αντισημιτισμού, πως ο Εβραίος της Ελλάδας έκανε το καθήκον προς την Ελλάδα όποτε του ζητήθηκε.

Είναι κρίμα να υπάρχουν φωνές που προσπαθούν να αμαυρώσουν τη συνεισφορά στον εθνικό αγώνα κατά της φασιστικής Ιταλίας των Εβραίων της Ελλάδας. Προσωπικά πιστεύω πως η ελληνική κοινωνία παρόλο που συνεχίζει να διακατέχεται από στερεότυπα αντισημιτικής φύσης, έχει κάνει βήματα μπροστά ώστε να ξεριζώσει από το μέσα της μύθους που μόνο κακό κάνουν σε ένα κράτος. Ό,τι κάνει κανείς για την πατρίδα είναι καθήκον, δεν είναι ρουσφέτι. Η πατρίδα δεν χρωστάει σε κανέναν. Άρα, λοιπόν, ας σταματήσουν να προσπαθούν μερικοί να βάζουν την προσφορά κάθε αγωνιζόμενου υπέρ πατρίδος στην εθνική ζυγαριά.