Από την 5/12/2017, ημέρα διακανονισμού των νέων ομολόγων του swap, είχαμε μια συνεχή πτώση των αποδόσεων ελληνικών ομολόγων. Μέχρι και την Πέμπτη 8/2/2018 που ολοκληρώθηκε η έκδοση του πολυαναμενόμενου επταετούς ομολόγου. Σε τρεις μόνο συνεδριάσεις των αγορών, τα ομόλογα «γύρισαν» σε αποδόσεις των μέσων Δεκεμβρίου. Ο ΥΠΟΙΚ κ. Τσακαλώτος δεν ανησυχεί, «δεν έχει βάθος η κρίση» λέει. Το ότι βέβαια η κρίση είναι (ή ήταν) κρίση μετοχών με πολύ μικρή επίδραση στις αγορές χρέους δεν τον απασχολεί διόλου – μόνο τα ελληνικά ομόλογα τσακίστηκαν. Αντιθέτως, είναι υπερήφανος που κατόρθωσε να ολοκληρώσει την έκδοση του επταετούς ομολόγου σε «αντίξοες συνθήκες διεθνώς». Το ότι βέβαια κατά την ολιγοήμερη αναβολή (Πέμπτη αντί Δευτέρας) όλες οι εκδόσεις χρέους προχώρησαν απρόσκοπτα και χωρίς εξάρσεις αποδόσεων, το εξέλαβε κι αυτό στο διεθνές κλίμα που είναι γενικώς δυσμενές. Έχει και το πολύμηνο στόρυ (από τον Ιούλιο) του ενθουσιασμού των αγορών με την πολιτική του και της κυβέρνησής του να συντηρήσει. Μόνο με λόγια όμως. Ας δούμε τα πραγματικά στοιχεία.
Η ρηχή αγορά ελληνικών ομολόγων
Ελεύθερα προς διαπραγμάτευση στις αγορές χρέους είναι περίπου €36 δισ. ελληνικών ομολόγων – περίπου όσα ήταν και την άνοιξη 2014. Στην ΤτΕ τηρούνται στατιστικά στοιχεία όγκου συναλλαγών (εδώ). Το σύνολο των συναλλαγών του 2017 ήταν €555 εκατ. Απ’ αυτά ήταν συναλλαγές €120 εκατ τον Δεκέμβριο 2017 – που άρχισε το ράλλυ των ομολόγων. Το 2014 το σύνολο των συναλλαγών ήταν €10.4 δισ. – αμέσως δε μετά την έκδοση του πενταετούς ομολόγου Στουρνάρα οι μέσες μηνιαίες συναλλαγές ήταν €1.3 δισ.. Για να έχουμε αίσθηση των μεγεθών, οι ετήσιες συναλλαγές το 2005 ήταν €730 δισ. (με περίπου €140 δισ. ομολόγων στις αγορές). Το ράλλυ συνεχίστηκε τον Ιανουάριο, με μηνιαίες συναλλαγές στο αστρονομικό ύψος των €109 εκατ. Αν καταλαβαίνουμε καλά, το ράλλυ έγινε με μέση ημερήσια συναλλακτική δραστηριότητα €4.5-€5.0 εκατ ευρώ – όσο είναι ο τζίρος της Τράπεζας Πειραιώς (με κεφαλαιοποίηση €1.5 δισ.) μια κακή συναλλακτική μέρα. Το ράλλυ οδηγήθηκε από λίγους «παίκτες» – ένας απ’ αυτούς και ο ΟΔΔΗΧ ο οποίος από το 2011 έχει μετατραπεί και σε trader – με ελάχιστο κόστος. Ας θυμηθούμε τα «μαζεμένα χαρτιά» του 1999, λαναρόχαρτα, καρατζόχαρτα, αθανασουλόχαρτα.
Από την ημέρα της κρίσης μετοχών, 5/2/2018, ο ημερήσιος τζίρος τινάχτηκε από τα €4.5 εκατ στα €12.5 εκατ – η μεγάλη πλειονότης των συναλλαγών από εντολές πώλησης. Μέχρι την 8/2 το μίνι ξεφόρτωμα απορροφήθηκε από δυνάμεις φίλιες προς το στόρυ Τσακαλώτου. Μετά ήλθε η μίνι (για την ώρα και ελπίζουμε να μείνει έτσι) κατάρρευση του στόρυ.
Εν ολίγοις, οι αγορές ούτε φρύδι, που λέει ο λόγος, δεν σήκωσαν για το φοβερό success story της τσιπροκαμμένης Ελλάδας. Αυτό που έγινε ήταν αφ’ ενός η παροχή υψηλών κινήτρων για την συμμετοχή στις «εξόδους» στις αγορές χρέους και κινητοποίηση φιλικών δυνάμεων για το ράλλυ.
Την Παρασκευή 2/2 (η κρίση έσκασε Δευτέρα 5/2) το spread του ελληνικού 10ετούς ομολόγου έναντι του γερμανικού ήταν 290 μονάδες βάσης (το μακροπρόθεσμο ελληνικό επιτόκιο ήταν κατά 2.9% υψηλότερο του γερμανικού). Σήμερα (13/2, ενδοσυνεδριακά) είναι 360 μονάδες βάσης, όσο ήταν την 2/1. Στο γράφημα που παρατίθεται, παρουσιάζεται η εξέλιξη των αποδόσεων των 10ετών ομολόγων Ελλάδας, Πορτογαλίας, Γερμανίας από την αρχή του έτους. Είναι εμφανές πως η διεθνής κρίση επηρέασε ελάχιστα ή καθόλου τόσο την καρδιά (Γερμανία) όσο και την περιφέρεια (Πορτογαλία) της Ευρωζώνης. Κατά τον κ. Τσακαλώτο, η επιστροφή των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων στα επίπεδα των μέσων Δεκεμβρίου 2017 μέσα σε δύο μέρες, είναι παροδικό αποτέλεσμα της κρίσης. Η κρίση θα είναι καμιά εβραιομασονική συνωμοσία κατά της τσιπροκαμμένης πολιτικής για να επηρεάζει μόνο τα ελληνικά ομόλογα.
Μια εναλλακτική θεώρηση
Την Παρασκευή 9/11, με το φρέσκο επταετές ομόλογο να έχει καταβαραθρωθεί με μισής μέρας διαπραγμάτευση, το Reuters φιλοξενεί σχόλια της αγοράς (εδώ). Γίνεται ευθύς παραλληλισμός με την ελάχιστα γνωστή και παταγωδώς αποτυχημένη έκδοση τριετούς ομολόγου τον Ιούλιο 2014. Το σχόλιο καταλήγει: «Δεν έμαθαν το μάθημά τους: Είναι το ίδιο τσίρκο, μόνο οι κλόουν διαφέρουν.» Η τιμολόγηση του ομολόγου, το τάισμα των traders με το απίθανο κίνητρο του 0.77% (τριπλάσιο του Ιουλίου, τετραπλάσιο του 2014), κατέγραψε μεν χαμηλό επιτόκιο έκδοσης, πλην όμως διέλυσε τις προοπτικές του ίδιου του ομολόγου και παρέσυρε όλα τα ελληνικά ομόλογα. Καμιά κρίση μετοχών δεν φταίει. Η παράσταση του κλόουν ήταν απογοητευτική.
Μπορεί ο κ. Τσακαλώτος να το διασκεδάζει. Μπορεί, όπως και άλλοι αριστεράντζες πριν απ’ αυτόν, να νομίζει πως μπορεί να χρησιμοποιεί τις αγορές και τα χρηματοοικονομικά εργαλεία σαν να κάνει πλάκα για φυματικές σαρανταποδαρούσες. Πλην όμως, οι επιπτώσεις έρχονται στο κεφάλι των πολιτών. Ας μάθει το μάθημά του, τα αυγά βάφονται μόνον με παραδοσιακό τρόπο. Το επικοινωνιακό παιγνίδι δεν θα τον πάει μακριά. Τρίτη μέρα που οι αγορές ανακάμπτουν, τρίτη μέρα που τα ελληνικά ομόλογα, ενάντια στο ρεύμα που έλεγε κι ο κολλητός του ο Λένιν, υποφέρουν. Πιθανότατα θα συνεχίσει την επώδυνη για τους πολίτες πολιτική της «καθαρής εξόδου» με το πανάκριβο μαξιλάρι. Μόνο που οι παντομίμες του κλόουν το κάνουν ακόμη πιο ακριβό.
Ο καθηγητής του ΟΠΑ και μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της ΤτΕ μιλάει για ανθρώπινο κεφάλαιο, αξιολόγηση στην εκπαίδευση, αγορά εργασίας και το στοίχημα της επιστροφής των νέων στην Ελλάδα
