...και μερικοί λόγοι για τους οποίους δεν δημοσιεύονται οι φωτογραφίες των δραστών
Από τη γυναικοκτονία της Ελευθερίας Γιακουμάκη στην Κρήτη τον προηγούμενο μήνα, περάσαμε σε αυτήν της Βασιλικής, με το έμπα του Ιούνη, την πρωτομηνιά.
Κι όπως σε όλες τις γυναικοκτονίες στη χώρα μας, εδώ και χρόνια, σε κάποια σημεία του Τύπου βλέπετε κανονικά το πρόσωπο της κοπέλας που δεν είναι πια μαζί μας, σε άλλα βλέπετε τη φωτογραφία ενός περιπολικού ή της εξώπορτας του σπιτιού της και σε άλλα –σάιτ και εφημερίδες βλέπετε την ίδια φωτογραφία με «θολό», με pixel, να μην αναγνωρίζεται το πρόσωπο του θύματος.
Πολύ συχνά μας βρίζετε γι’ αυτή την διάκριση μεταξύ θύματος και θύτη, προφανώς επειδή αγνοείτε τον Νόμο και δεν πειράζει. Ας το ξεκαθαρίσουμε τώρα κάπως για να συνεννοούμαστε. Όμως, ας μιλήσουμε πρώτα για τα θύματα. Προσωπικά θα ήθελα να δημοσιεύονται οι φωτογραφίες κοριτσιών και γυναικών, θηλυκοτήτων και ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων που δολοφονήθηκαν από κάποιον μισογύνη, ομοφοβικό τύπο.
Θα ήθελα όλοι εσείς που αποτελείτε την «κοινή γνώμη» να μπορείτε να έχετε οπτική επαφή με αυτές τις γυναίκες (και τις θηλυκότητες). Να τις βλέπετε με τα παιδιά τους που άφησαν πίσω τους, στα γραφεία ή τις δουλειές τους, στις εκδρομές τους, να ταυτίζεστε, να συμπάσχετε, να θυμάστε πώς ο κόσμος αδειάζει, όταν γινόμαστε απλώς «ακόμα μία». Είναι η άποψή μου –την υπογράφω κιόλας- αλλά θα ήθελα να βλέπουν όλοι τη μάνα που χάθηκε, την κόρη, την αδελφή, τη φίλη, τη φροντίστρια, την τροφό, έναν άνθρωπο που κρατούσε σε συνοχή τη μικροκοινωνία γύρω της, δουλεύοντας και θηλάζοντας, προσφέροντας και ξαγρυπνώντας, κάνοντας υπομονή και αναζητώντας βοήθεια στα κρυφά, μήπως και καταφέρει να ξεφύγει από το τέλος που όλοι είδαμε.
Θα ήθελα να βλέπετε τις φωτογραφίες αυτών των κοριτσιών, όπως η Τοπαλούδη και η Κούσογλου, η Κυριακή Γρίβα και η Δώρα και τόσα άλλα. Θα ήθελα να μην ξεχνάτε τα πρόσωπα της Ανκελέιντα και της Έφης Τσιχλάκη, της Καρολάιν Κράουτς και της Ελευθερίας Γιακουμάκη, κάθε γυναίκας που χάθηκε από το χέρι του συντρόφου, του συζύγου, του πατέρα ή του γιου, κάποιου άντρα της οικογένειας. Θα το ήθελα μέχρι να γίνει σαφές γιατί η νομική αναγνώριση του όρου «γυναικοκτονία» αργεί και η έμφυλη βία τρέχει κάθε μέρα, με ρυθμούς που ξεπερνούν ακόμα και τους μεγαλύτερους πολέμιους του όρου. Αυτά αναφορικά με τα θύματα.
Η φωτογραφία ενός ανθρώπου, ακόμα και ενός γυναικοκτόνου, θεωρείται προσωπικό δεδομένο που ταυτοποιεί άμεσα το πρόσωπο. Η δημοσίευσή της χωρίς συναίνεση μπορεί να είναι παράνομη, σύμφωνα με τον GDPR και τον Ν. 4624/2019 .
Ακόμα και αν κάποιος έχει συλληφθεί, δεν έχει καταδικαστεί. Η δημοσίευση φωτογραφίας μπορεί να θεωρηθεί προσβολή της προσωπικότητας και να οδηγήσει σε αποζημιώσεις ή ποινικές ευθύνες.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων έχει πολλάκις επισημάνει ότι «η δημοσίευση φωτογραφιών χωρίς επαρκές δημόσιο συμφέρον είναι παράνομη». Σε αποφάσεις της έχει επιβάλει κυρώσεις σε εφημερίδες και σάιτ που δημοσίευσαν φωτογραφίες προσώπων χωρίς νόμιμη βάση.
Ναι, αλλά πότε –που να πάρει- επιτρέπεται η δημοσίευση φωτογραφίας δράστη;
Μόνο όταν υπάρχει ρητή εισαγγελική διάταξη ή απόφαση δικαστηρίου που επιτρέπει τη δημοσιοποίηση για λόγους α) προστασίας του κοινωνικού συνόλου, β) αναζήτησης θυμάτων, Γ)ενημέρωσης πολιτών για επικίνδυνα άτομα
Χωρίς τέτοια διάταξη, τα ΜΜΕ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ να δημοσιεύσουν τη φωτογραφία, παρά μόνο με blur ή με pixels. Ο Νομοθέτης θεώρησε ότι η δημοσίευση της φωτογραφίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαπόμπευση και απόπειρα λιντσαρίσματος πριν υπάρξει καταδίκη, σε αστικές αγωγές για ηθική βλάβη (βλ. άρθρα 57–59 ΑΚ), ποινικές ευθύνες για παράνομη επεξεργασία δεδομένων (Ν. 4624/2019)
Ωστόσο, εκείνο που αξίζει να θυμόμαστε είναι αυτό που συνέβη στη Χάνα Άρεντ, όταν κάλυπτε τη δίκη του Άιχμαν. Η κορυφαία φιλόσοφος πίστευε ότι θα βρεθεί απέναντι σε ένα τέρας, υπεύθυνο για την εργοστασιακή, μαζική εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων και βρέθηκε απέναντι σε έναν υπαλληλάκο, έναν «λογιστή». Εμείς, που χρόνια τώρα ζούμε μέσα στην Κοινοτοπία του Κακού, όχι της Άρεντ, αλλά τη homemade δική μας, εκεί όπου κανονικοί, καθημερινοί άντρες, άνθρωποι της διπλανής πόρτας σφάζουν και τεμαχίζουν όλως τυχαίως γυναίκες –μία με δύο κάθε μήνα πια, σύμφωνα με τις στατιστικές- ας το θυμόμαστε κι αυτό.
17°
