Κυριακή των Αγίων Πάντων, μια γιορτή για όσους παραμελήθηκαν και για όσους έμειναν πίσω

Όπως ο Απόστολος Παύλος, όταν επισκέφθηκε την Αθήνα κατά την τρίτη αποστολική του διαδρομή, είδε ένα βωμό που έφερε την επιγραφή «Ἀγνώστῳ Θεῷ» και επικαλούμενος αυτήν κατάφερε να πείσει μερικούς από τους ακροατές του, όπως τον Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη και μια γυναίκα που λεγόταν Δάμαρις, ότι ο Θεός για τον οποίο τους μιλούσε υπήρχε πραγματικά (Πράξεις Αποστόλων 17), έτσι και ο Χριστιανισμός έχει αφιερώσει μία μέρα του έτους για να τιμήσει εκείνους τους Άγιους που είτε μαρτύρησαν είτε αγωνίστηκαν υπέρ της πίστεως, αλλά τα ονόματά τους έμειναν άγνωστα σε εμάς. Η ημέρα που τόσο η Ορθόδοξη (την πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή) όσο και η Δυτική Εκκλησία (1η Νοεμβρίου) τιμά αυτούς τους Αγίους είναι η γιορτή των Αγίων Πάντων.

Ανάμεσα στα ονόματα εκείνων που γιορτάζουν είναι οι: Απόστολος, Μελίτωνας, Αγαμέμνονας, Αγησίλαος, Αίολος, Άλκηστις, Αλκμήνη, Ανδρομέδα, Αριστομένης, Βελισάριος, Βενέτιος, Βενετία, Βιολέτα, Βρασίδας, Διαγόρας, Εβελίνα, Έκτορας, Ελβίρα, Εριφύλη, Ερρίκος, Ευαγόρας, Ευριπίδης, Ευρυδίκη, Φαίδωνας, Φειδίας, Φραγκίσκος, Φρατζέσκα, Γιολάντα, Ηλέκτρα, Ιοκάστη, Ισαβέλα, Καλομοίρα, Καλυψώ, Κανέλος, Κασσάνδρα, Κίμωνας, Κίρκη, Κλάρα, Κλεάνθης, Κλέαρχος, Κλεομένης, Κομνηνός, Κρίτωνας, Κυβέλη, Λογοθέτης, Λυκούργος, Λύσανδρος, Μάνθος, Μανθούλα, Μίνωας, Μιράντα, Μιρέλα, Μυρτώ, Ναυσικά, Νεοκλής, Νεοπτόλεμος, Νιόβη, Οφηλία, Ορφέας, Όθωνας, Παγώνα, Πανωραία, Ηρώ, Ιόλη, Ιπποκράτης, Περίανδρος, Πραξιτέλης, Πυθαγόρας, Ήρα, Ηρώ, Ιόλη, Οδέττη, Ηώ, Ήβη, Ινώ, Κλαίρη και η λίστα συνεχίζει για πολύ ακόμα. Όπως εύκολα μπορεί κανείς να παρατηρήσει, τα περισσότερα από τα ονόματα που συμπεριλαμβάνονται εδώ είναι αρχαία, γνωστά σε εμάς είτε ως τα ονόματα σημαινόντων προσωπικοτήτων (φιλόσοφων, νομοθετών, κλπ.) είτε χαρακτήρων από τις τραγωδίες και τα ομηρικά έπη.

Η γιορτή αυτή, που φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο για την Ανατολική όσο και για την Δυτική Εκκλησία, μοιάζει να έχει και μια δεύτερη ελάσσουσα σημασία. Είναι, στα δικά μου μάτια τουλάχιστον, ο ελάχιστος φόρος τιμής σε όσα υπήρξαν πριν τον εκχριστιανισμό των Ευρωπαίων, που ιδιαίτερα στην Ελλάδα ήταν πολλά και σπουδαία. Με παρόμοιο τρόπο, ο Δάντης, στην «Θεία Κωμωδία» του, επιλέγει να βάλει τους αρχαίους ποιητές στην limbo, δηλαδή τον πρώτο κύκλο της κόλασης, όπου οι ψυχές εκείνων που πέθαναν πριν τον ερχομό του Ιησού κατοικούν σε ένα κάστρο, στη μέση ενός καταπράσινου τοπίου, χωρίς βέβαια να έχουν τη δυνατότητα να φτάσουν στον Παράδεισο. Η γιορτή των Αγίων Πάντων είναι μια γιορτή για όσους παραμελήθηκαν και για όσους έμειναν πίσω.