Mπλακ άουτ στο FIR Αθηνών: «Ψηφιακός θόρυβος» πίσω από το χάος στα αεροδρόμια
Στον λεγόμενο «ψηφιακό θόρυβο» αποδίδει το πόρισμα της ειδικής επιτροπής το σοβαρό μπλακ άουτ στις επικοινωνίες των ελληνικών αεροδρομίωνπου σημειώθηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026 και οδήγησε στο προσωρινό «άδειασμα» του FIR Αθηνών, προκαλώντας μαζικές καθυστερήσεις και αναστάτωση στις πτήσεις.
Το πόρισμα για το χάος στα αεροδρόμια υποβλήθηκε στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας και συντάχθηκε από επιτροπή υπό τον διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας Χρήστος Τσίτουρας, με τη συμμετοχή στελεχών της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, της ΕΕΤΤ, του ΓΕΕΘΑ, καθώς και εκπροσώπων των ευρωπαϊκών οργανισμών EUROCONTROL και EASA.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα των εμπειρογνωμόνων, το περιστατικό προκλήθηκε από αποσυγχρονισμό σε πλήθος ετερογενών τηλεπικοινωνιακών διατάξεων και διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ. Ο αποσυγχρονισμός αυτός είχε ως αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση και τη συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών, οδηγώντας σε σοβαρή υποβάθμιση και, τελικά, διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων.
Για λόγους ασφάλειας πτήσεων, επιβλήθηκε πλήρης περιορισμός χωρητικότητας (zero rate) και ενεργοποιήθηκαν διαδικασίες έκτακτης ανάγκης. Η αποκατάσταση των υπηρεσιών έγινε σταδιακά, με την πλήρη επαναφορά να ολοκληρώνεται στις 16:53 τοπική ώρα, έπειτα από επανασυγχρονισμό και επανεκκινήσεις του συστήματος, καθώς και επαναδρομολόγηση της κίνησης στο δίκτυο κορμού από τον τηλεπικοινωνιακό πάροχο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, βάσει των αναφορών στην ευρωπαϊκή πλατφόρμα ECCAIRS και της αξιολόγησης της ΑΠΑ, το περιστατικό κατατάχθηκε ως χαμηλής διακινδύνευσης (Green Area), χωρίς καμία ένδειξη παραβίασης ελάχιστων διαχωρισμών μεταξύ αεροσκαφών. Παράλληλα, το πόρισμα ξεκαθαρίζει ότι δεν προέκυψαν ενδείξεις κυβερνοεπίθεσης ή εξωγενούς κακόβουλης παρεμβολής, ούτε διαπιστώθηκε ζήτημα αεροπορικής ασφάλειας υπό την έννοια έκθεσης αεροσκαφών σε άμεσο ή έμμεσο κίνδυνο.
Ωστόσο, η επιτροπή κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάσταση των υποδομών. Όπως επισημαίνεται, το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής της ΥΠΑ (VCS – Voice Communication System), καθώς και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που το υποστηρίζουν, βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία SDH (Synchronous Digital Hierarchy), η οποία βρίσκεται εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή και δεν παρέχει πλέον ουσιαστικές εγγυήσεις απρόσκοπτης λειτουργίας.
Στο σκέλος των εισηγήσεων, το πόρισμα προτείνει την επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP, με την ολοκλήρωση της προμήθειας και επιχειρησιακής λειτουργίας νέου συστήματος VCS/RCS και 495 νέων πομποδεκτών. Παράλληλα, εισηγείται τη θεσμοθέτηση σταθερού μηχανισμού άμεσης απόκρισης μεταξύ ΥΠΑ και ΟΤΕ, την ενίσχυση της τηλεμετρίας και των διαγνωστικών ελέγχων, την αυξημένη εποπτεία του ραδιοφάσματος από την ΕΕΤΤ και τη μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων των ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον.
Με απλά λόγια, το πόρισμα απομακρύνει τα σενάρια κυβερνοεπίθεσης, αλλά φωτίζει με σαφήνεια ένα χρόνιο πρόβλημα: τις γηρασμένες τηλεπικοινωνιακές υποδομές πάνω στις οποίες στηρίζεται ένα κρίσιμο κομμάτι της αεροναυτιλίας. Και το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: χωρίς γρήγορο εκσυγχρονισμό, ο «ψηφιακός θόρυβος» μπορεί να ξαναγίνει πραγματικός πονοκέφαλος για τα αεροδρόμια.
8°
