Η ακραία ηθική της αλήθειας και ο Σωτήρης Τσιόδρας

Είναι δυνατόν στην πολιτική πρακτική να ισχύουν δύο ακριβώς αντίθετοι ισχυρισμοί; Και ο Α και ο -Α; Είναι δυνατόν στην πολιτική πρακτική να ισχύει ένας παντελώς αυθαίρετος ισχυρισμός; Βεβαίως, είναι η σωστή απάντηση, υπό την προϋπόθεση ότι «όλα στην πολιτική είναι ζητήματα συσχετισμού δυνάμεων», όπως δίδαξαν οι μαρξιστές θεωρητικοί, με μπόλικες δόσεις ιδιοτέλειας…

Εάν πιστέψουμε ότι οι ισχυρισμοί μας έχουν βάση εξαιτίας της θέσης μας στο πολιτικό σύστημα, συνεπώς εξαιτίας του συσχετισμού δυνάμεων, ο οποίος τυγχάνει προσωρινά να γέρνει προς το μέρος μας, μπορούμε κάλλιστα να αυθαιρετήσουμε, έστω και προσωρινά, μέχρι να αυθαιρετήσουμε εκ νέου αργότερα…

Τι έλεγε ο μεγάλος διανοητής των καιρών μας, ο αείμνηστος Τζορτζ Στάινερ; «(…) έχω διαρκώς την εντύπωση ότι εμείς, στις ανθρωπιστικές επιστήμες, ζούμε στον αιώνα της απατεωνιάς, σε μία φρικτή εποχή. Στα μαθηματικά δεν μπορείς να μπλοφάρεις. Το ίδιο και στις μεγάλες επιστήμες: ο ισχυρισμός σου ή στέκει ή δεν στέκει. Δεν μπορείς να κάνεις απατεωνιά. Όποιος τολμήσει να κάνει απατεωνιά σ΄ ένα πείραμα, σ΄ ένα αποτέλεσμα, σ΄ ένα θεώρημα, τελείωσε. Ακαριαία, ή σχεδόν ακαριαία, θα βρεθεί αποκλεισμένος από την κοινότητα των ομοτέχνων του. Υπάρχει εδώ μία ακραία ηθική αυστηρότητα. Είναι μία πολύ ιδιαίτερη ηθική, μία ηθική της αλήθειας (…)». (Τζωρτζ Σταϊνερ με την Λωρ Αντλέρ, Ένα μακρύ Σάββατο, συζητήσεις, Εκδόσεις Δώμα, Αθήνα, 2022, σελ. 23).

Έτσι ακριβώς ισχύει στην πολιτική πρακτική, αλλά, το πλέον οδυνηρό, έτσι ακριβώς ισχύει επίσης στην Πολιτική Επιστήμη. Αυτός είναι ο κίνδυνος στον οποίο έχει εμπλακεί η ίδια η Πολιτική Επιστήμη. Μη λαμβάνοντας αποστάσεις από την πολιτική πρακτική των καιρών μας, μετατρέπεται η ίδια σε διακύβευμα και αποτέλεσμα του συσχετισμού δυνάμεων. Πρόκειται ακριβώς για την συνθήκη, την οποία δεν άντεξε ένας λαμπρός Έλληνας επιστήμονας, ο καθηγητής Παθολογίας Λοιμώξεων της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Σωτήρης Τσιόδρας, όταν τον «ψέκαζαν» με αλλόκοτους ισχυρισμούς ενάντια στην ακραία επιστημονική ηθική της αλήθειας, προκειμένου να αμφισβητήσουν είτε την αξία των εμβολίων είτε την πραγματική υπόσταση της πανδημίας του νέου κορωνοϊού.

Το γεγονός ότι η απάντηση του επιστήμονα στον «ψεκασμό» του με αλλόκοτους ισχυρισμούς ήταν η έξοδός του από την δημοσιότητα και η άμεση σχέση με τους πολίτες αποτελεί πράγματι «απόδειξη» ότι «όλα στην πολιτική είναι ζητήματα συσχετισμού δυνάμεων»…

Ο Σωτήρης Τσιόδρας παρέμεινε, κι αυτό είναι μακροπρόθεσμα το κέρδος για όλους μας, ένας ακραία ηθικός επιστήμονας της αλήθειας, ο οποίος μας κάνει να γελάμε τρανταχτά όταν ακούμε –πολλάκις, είναι η αλήθεια– τσιτάτα του τύπου «δεν είμαστε καλύτεροι επιστήμονες επειδή διαβάζαμε περισσότερο, είμαστε καλύτεροι επιστήμονες επειδή είμαστε με τον λαό».