Μια απλή ιατρική πράξη

Πριν από κάποια χρόνια ένας συγγενής μου εγχειρίστηκε σε μεγάλο δημόσιο νοσοκομείο. Μετά την επέμβαση χρειάστηκε την έκθεση του χειρουργού. Ήταν μια φωτοτυπία από ένα χαρτί όπου πάνω, με στυλό και κάποια σβησίματα, αναγραφόταν στην πραγματικότητα ο τίτλος της επέμβασης, τίποτα παραπάνω. Το θυμήθηκα με αφορμή φίλο μου ο οποίος έκανε πρόσφατα μια σχετικά δύσκολη επέμβαση σε ιδιωτική κλινική. Ο ίδιος «πλούτος» πληροφοριών. Ο τίτλος της επέμβασης και μαζί ένα δεύτερο φύλλο όπου αναφερόταν και ο τίτλος της πλαστικής που ακολούθησε. Σύνολο λέξεων 18. Η μόνη διαφορά ήταν ότι αυτή τη φορά πήρε μια εκτύπωση από υπολογιστή. Υπήρχε μάλιστα και ένας σύνδεσμος, αν ενδιαφερόταν για «λεπτομέρειες». Όταν μπήκε η μόνη πρόσθετη πληροφορία ήταν ο αριθμός του δωματίου του!

Ο φίλος μου είχε κάνει ξανά ανάλογη επέμβαση στο εξωτερικό κι έτσι η έκθεση που πήρε από την ελληνική κλινική του προκάλεσε ένα μικρό σοκ. Μου έδειξε τα αντίστοιχα φύλλα από την κλινική του εξωτερικού. Δύο πυκνογραμμένες σελίδες όπου με περισσότερες από 1000 λέξεις, οι δύο χειρουργοί, ο γενικός και ο πλαστικός, περιέγραφαν με κάθε λεπτομέρεια την επέμβαση και τις διαδικασίες που ακολούθησαν. Μου έκανε εντύπωση το τέλος, όπου αναγραφόταν ότι μετρήθηκαν οι γάζες που αφαιρέθηκαν και ο αριθμός τους ήταν ο ίδιος με όσες είχαν τοποθετηθεί στην αρχή. Γιατί βέβαια η αποτύπωση των διαδικασιών έχει κατ' αρχήν αυτή την λειτουργία: να διασφαλίσει ότι όλα γίνονται σωστά. Αυτό προστατεύει τον ασθενή, προστατεύει και τον χειρουργό στην περίπτωση που κάτι πάει στραβά. Θυμάμαι μια έρευνα που είχε γίνει σε νοσοκομείο στις ΗΠΑ όπου κατάφεραν να μειώσουν τις ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις απλώς καταγράφοντας με κάθε λεπτομέρεια όλες τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούν οι νοσηλευτές. Αυτοί είχαν την υποχρέωση να τσεκάρουν ότι τις έκαναν. Και μιλάμε από τα πιο αυτονόητα πράγματα, όπως ότι απολύμαναν τα χέρια τους, μέχρι ό,τι άλλο προβλέπεται.

Τις επιπτώσεις της ελληνικής τσαπατσουλιάς- αν αυτός είναι ο σωστός όρος, όχι κάτι βαρύτερο- τις υπέστη λίγες εβδομάδες αργότερα. Επισκέφθηκε τον πλαστικό για τον απαραίτητο μετεγχειρητικό έλεγχο και μια πρόσθετη μικρή επέμβαση που θα χρειαζόταν. Αυτός βρισκόταν ακόμα στη δεκαετία του '50. Κρατούσε τις σημειώσεις του σε ένα μπλοκάκι που κουβαλούσε μαζί του. Για να βρει τον ασθενή έψαχνε κάποια ώρα και τον ρωτούσε πότε έκανε την επέμβαση, γιατί βέβαια το μπλοκάκι ήταν γεμάτο. Ανοίγω παρένθεση: η επιτυχία βλέπετε μετριέται από το πόσες εγχειρήσεις χωράει μέσα στο 24ωρο. Ο χρόνος που αφιερώνει στον ασθενή καθορίζεται πρωτίστως από το βεβαρυμμένο του πρόγραμμα. Την ημέρα της επέμβασης δεν είδε καθόλου τον χειρουργό του, τον είδε και τον είδαν οι συγγενείς του, την επόμενη μέρα. Αντιθέτως στο εξωτερικό όταν μπήκε στο προθάλαμο του χειρουργείου τον περίμενε ο γιατρός του για να τον καθησυχάσει, ενώ βγήκε και δύο φορές για να ενημερώσει τους συγγενείς του. Στην Ελλάδα μάλιστα ο πλαστικός του είχε τόσο πολύ δουλειά που μια φορά, όταν άλλος γιατρός που παρακολουθεί το φίλο μου, ζήτησε να του μιλήσει για να συντονίσουν τη θεραπεία, η απάντηση που εισέπραξε ήταν, με αυτά περίπου τα λόγια, «φαντάζεστε να πρέπει να μιλάω με τον γιατρό που διαλέγει κάθε ασθενής»; Συνεχίζω με τον πλαστικό. Μετά το πρώτο ραντεβού κανονίστηκε και το δεύτερο για να γίνει η μικροεπέμβαση. Μόνο που ο πλαστικός το ξέχασε (!), γιατί, άνθρωπος είναι, πώς να βλέπει το μπλοκάκι του κάθε μέρα; Έτσι ο φίλος μου πήγε άδικα, χάνοντας και τη σωστή ημερομηνία που έπρεπε να γίνει η επέμβαση, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την υγεία του. Τότε ήταν που αποφάσισε να τον αφήσει και να ψάξει για άλλο γιατρό. Του είπα να κάνει καταγγελία αλλά τον είδα απρόθυμο να μπει σε μια τέτοια ταλαιπωρία. Άλλωστε ποιος δεν τα ξέρει; Το υπουργείο ή οι γιατροί; Οι τελευταίοι μετεκπαιδεύονται στο εξωτερικό αλλά ακολουθούν πρωτόκολλα εσωτερικού.

Και κάτι τελευταίο. Ο λόγος που τον έκανε να μου τα πει όλα αυτά ήταν ότι είδε τον πλαστικό του στη τηλεόραση να «ενημερώνει» τους τηλεθεατές για τα μεγάλα επιτεύγματα της κλινικής του υπό τα θαυμαστικά επιφωνήματα των παρουσιαστών.