Τι σημαίνει για την ελληνική οικονομία ο υψηλός πληθωρισμός

Οι επιπτώσεις του μακρόσυρτου πολέμου στην Ουκρανία οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποβαθμίσει τις προβλέψεις για την οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη τόσο για τη φετινή χρονιά όσο και για το 2023. Η Κομισιόν έχει αναθεωρήσει τις προβλέψεις της και για τον πληθωρισμό, ο οποίος φέτος αναμένεται να κορυφωθεί στο 7,6% πριν υποχωρήσει στο 4% το 2023. Τον Μάιο, η Επιτροπή είχε προβλέψει ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ θα αυξάνονταν κατά 6,1% και 2,7% φέτος και το 2023 αντίστοιχα. Τι θα συμβεί εάν οι τιμές εκτοξευτούν στη στρατόσφαιρα λόγω της διακοπής των προμηθειών από τη Ρωσία; Η απάντηση είναι μάλλον αυτονόητη. Ο πληθωρισμός θα αυξηθεί και οι ρυθμοί ανάπτυξης θα επιβραδυνθούν.

Όσον αφορά την Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε σημαντικά προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της για την ανάπτυξη, που αναμένεται φέτος να φτάσει το 4% έναντι 3,5%, όπως προέβλεπαν οι εαρινές εκτιμήσεις της. Το ίδιο έπραξε η Κομισιόν και για τον ετήσιο πληθωρισμό της φετινής χρονιάς που προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί στο 8,9% από 6,3% που είχε εκτιμήσει τον Μάιο. Την επόμενη χρονιά, ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών αναμένεται να αυξηθεί εκ νέου κατά 3,5% έναντι ανόδου κατά 1,9% που προέβλεπε πριν η Κομισιόν.

Πώς όμως εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί η πορεία της ελληνικής οικονομίας; Σύμφωνα με τις θερινές προβλέψεις της Κομισιόν, «η αυξημένη αβεβαιότητα αναμένεται να μειώσει περαιτέρω τη ζήτηση για νέες θέσεις εργασίας και σε συνδυασμό με τον ακόμη υψηλό ρυθμό πληθωρισμού να αποδυναμώσει την ανάπτυξη το 2023». Επιπλέον, οι ασθενέστερες προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας, καθώς και οι αυστηρότεροι όροι δανεισμού, αναμένεται να επιβραδύνουν τις ιδιωτικές επενδύσεις, παρά την ώθηση του Ταμείου Ανάκαμψης». Η μείωση της αγοραστικής δύναμης εκτιμάται ότι θα επιβραδύνει τις εξαγωγές, ενώ η αναμενόμενη έκρηξη των διεθνών τιμών ενέργειας και τροφίμων θα πυροδοτήσει την περαιτέρω άνοδο του πληθωρισμού την επόμενη χρονιά.

Ο αυξημένος πληθωρισμός και κατ’ επέκταση η μειωμένη καταναλωτική δύναμη των Ευρωπαίων, υπολογίζεται ότι θα προκαλέσει και μείωση της τουριστικής ζήτησης. Με τα δεδομένα αυτά, οι παράγοντες του τουριστικού κλάδου αντιμετωπίζουν με συγκρατημένη αισιοδοξία τη βελτίωση της πορείας, φέτος, των αφίξεων. Κι αυτό αφενός επειδή τη μαζική επιστροφή στο ταξίδι έχει πυροδοτήσει, κατά βάση, η πανδημία με αποτέλεσμα ο αντίκτυπος του ενισχυμένου πληθωρισμού να εκτιμάται ότι θα φανεί την επόμενη χρονιά. Γι’ αυτό, η Κομισιόν σημειώνει ότι ο τουριστικός τομέας βρίσκεται αντιμέτωπος με προκλήσεις υπό το πρίσμα της αβέβαιης καταναλωτικής ισχύος των εισερχόμενων τουριστών, αλλά και των αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων. Στον αντίποδα, ως αντίβαρο λειτουργεί η δυνητικά πιο θετική δυναμική της αγοράς εργασίας που θα μπορούσε να προσφέρει ισχυρότερη στήριξη στο εισόδημα των νοικοκυριών και, ως εκ τούτου, στην ιδιωτική κατανάλωση.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, που παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη στις εξελίξεις στις αγορές ενέργειας λόγω της υψηλής εξάρτησής της από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, τα πάντα θα κριθούν από το εάν η Ρωσία θα κλείσει τις στρόφιγγες του ρωσικού αερίου. Σημειώνεται ότι η Ρωσία καλύπτει το 40% των αναγκών της Ε.Ε. σε φυσικό αέριο. Εάν διακόψει την παροχή, η Ευρώπη απειλείται με την εμφάνιση ύφεσης.