Προεκλογική ρύθμιση για αυθαίρετα σε δάση και δασικές εκτάσεις

Σχέδιο νόμου του υπουργείου Περιβάλλοντος που κατατέθηκε χθες στη Βουλή προβλέπει την τακτοποίηση των οικισμών αυθαιρέτων σε δάση και δασικές εκτάσεις.

Ειδικότερα, το σχέδιο νόμου προβλέπει υπό προϋποθέσεις, την «αναστολή από την κατεδάφιση για 25 χρόνια και μειωμένο πρόστιμο για την πρώτη και μοναδική κατοικία». Πρόκειται για μία διαδικασία που κάνει περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η WWF, να μιλούν για «ιστορικά πρωτοφανή νομιμοποίηση κάθε είδους αυθαίρετων κατασκευών που υφίστανται εντός της δασικής γης».

Σύμφωνα με το capital.gr, ως αντίβαρο στη συγκεκριμένη ρύθμιση το σχέδιο νόμου προβλέπει την ύπαρξη δασικού ισοζυγίου και την παροχή δασικών πόρων για την «αποκατάσταση του δασικού οικοσυστήματος που έχει υποβαθμιστεί από τη δόμηση εντός των οριστικών ιωδών περιγραμμάτων». Υπολογίζεται ότι η αναστολή από την κατεδάφιση θα αφορά συνολική έκταση 19.394 στρεμμάτων, που αντιστοιχεί στο 0,03% των μέχρι τώρα θεωρημένων δασικών χαρτών (δηλαδή για το 41,5% της χώρας). Για παράδειγμα,  το πρόβλημα των οικιστικών πυκνώσεων συναντάται, μεταξύ άλλων, στους οικισμούς του Αγίου Στεφάνου και της Άνοιξης.

Το σχέδιο νόμου

Οι άτυποι και αυθαίρετοι οικισμοί εντός δασών και δασικών εκτάσεων, δηλαδή οι οικιστικές πυκνώσεις, αποτυπώνονται στους δασικούς χάρτες, με μωβ – ιώδες περίγραμμα. Το υπουργείο Περιβάλλοντος, με παλαιότερη ρύθμισή του επιχείρησε να δώσει τη δυνατότητα προσωρινής εξαίρεσης των οικιστικών πυκνώσεων από τη διαδικασία ανάρτησης δασικών χαρτών. Κι αυτό για να μην καθυστερήσει η διαδικασία των αντιρρήσεων και κύρωσης των ανωτέρω χαρτών. Όσον αφορά τις περιπτώσεις των οικιστικών πυκνώσεων, θα εξετάζονταν συνολικά από το νομοθέτη σε επόμενο στάδιο.

Ωστόσο, με απόφασή του το ΣτΕ ανέτρεψε τα δεδομένα, κρίνοντας ως αντισυνταγματική την εξαίρεση από την ανάρτηση των δασικών χαρτών των οικιστικών πυκνώσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, με το σχέδιο νόμου που κατέθεσε στη Βουλή το υπουργείο Περιβάλλοντος, χθες βράδυ, καταργείται η εξαίρεση από την ανάρτηση των οικιστικών πυκνώσεων, εισάγεται διαδικασία διπλού ελέγχου των εκτάσεων που υποδείχθηκαν ως οικιστικές πυκνώσεις (ιώδους περιγράμματος) και προβλέπεται η σταδιακή περιβαλλοντική τους διαχείριση.

Το σκεπτικό του νομοθέτη είναι ότι εδώ και δεκαετίες υπήρξε παραβίαση της δασικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας, πληθώρα πρωτοκόλλων κατεδάφισης και επιβολή υψηλών προστίμων για πρωτόκολλα ειδικής αποζημίωσης, τα οποία ωστόσο δεν έχουν εκτελεστεί. Με άλλα λόγια, στόχος είναι λάβει χώρα η ανάρτηση και η υποβολή αντιρρήσεων επί των εκτάσεων που υποδείχθηκαν με ιώδες περίγραμμα (οικιστικές πυκνώσεις). Κι αυτό ώστε να συμπεριληφθούν οι δασικές εκτάσεις εντός αυτών στους δασικούς χάρτες, σε συμμόρφωση με την απόφαση 685/2019 του ΣτΕ.

«Με τη λεπτομερή και οριστική καταγραφή και αποτύπωση της αυθαίρετη δόμησης εντός των εκτάσεων που υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας καθίσταται πιο εύκολη και άμεση η επέμβαση των αρμόδιων αρχών για την αποτροπή κάθε προσπάθειας ανέγερσης κτιρίων εντός αυτών. Παράλληλα με την ολοκλήρωση του έργου των δασικών χαρτών και την δημιουργία Δασολογίου και την οριστική διαχείριση της μέχρι σήμερα διαμορφωθείσας κατάστασης διασφαλίζεται η αποφυγή δημιουργίας παρόμοιων καταστάσεων στο μέλλον και εδραιώνεται αίσθημα ασφάλειας δικαίου», αναφέρεται στο σχέδιο νόμου.

Διπλός έλεγχος…

Όλα, όμως, τα παραπάνω καταλήγουν στο γεγονός ότι οι αυθαίρετοι οικισμοί σε δάση και δασικές εκτάσεις είναι δυνατόν να εξαιρούνται-υπό προϋποθέσεις- από την κατεδάφιση για διάστημα 25 χρόνων.

Ποια είναι η διαδικασία που προβλέπει το σχέδιο νόμου;

- Αναρτώνται όλες οι εκτάσεις εντός των περιοχών ιώδους περιγράμματος που είχαν εξαιρεθεί προσωρινά από την ανάρτηση του δασικού χάρτη και παρέχεται η δυνατότητα υποβολής αντίρρησης και αίτησης προδήλου σφάλματος στους πολίτες και για τις περιοχές αυτές. Οι νέοι δασικοί χάρτες που θα αναρτηθούν μετά την εφαρμογή του νόμου δεν θα εξαιρούν τις προτεινόμενες από τους δήμους οικιστικές πυκνώσεις.

- Ελέγχονται τα ιώδη περιγράμματα που υποδείχθηκαν από τους οικείους Ο.Τ.Α.(σ.σ.: οι Ο.Τ.Α. έχουν υποχρέωση να καταθέτουν στοιχεία για τα εγκεκριμένα σχέδια πόλης του δήμου (ή άλλα σχέδια) αλλά και τις οικιστικές πυκνώσεις)σε δύο στάδια.

Πρώτον για να διαπιστωθεί εάν τα περιγράμματα που υποδείχτηκαν πληρούν τα κριτήρια της παρ.4 του άρθρου 23 του ν.3889/2010 (σ.σ.:ως κριτήρια προσδιορισμού του περιγράμματος της οικιστικής πύκνωσης ορίζονται ο ελάχιστος αριθμός συγκέντρωσης κτιρίων και η μέση αναλογία αριθμού κτιρίων ανηγμένη στην επιφάνεια που περιλαμβάνεται στο ιώδες περίγραμμα.

Δεύτερον το αποτέλεσμα του ελέγχου των περιγραμμάτων διαβιβάζεται στις Διευθύνσεις Δασών για να διαπιστωθεί ότι δεν εμπίπτουν στις απαγορεύσεις του άρθρου 5. Το άρθρο αυτό προβλέπει την εξαίρεση από τη ρύθμιση για τα κτίρια και συνοδεύουσες αυτά κατασκευές που βρίσκονται:

α) σε εθνικούς δρυμούς, περιοχές Ramsar και περιοχές Δικτύου Natura 2000, εκτός εάν προϋπήρχαν του καθορισμού του προστατευτικού καθεστώτος,

β) σε προστατευτικά δάση, αιγιαλό, παλαιό αιγιαλό, ρέμα και άλλες κατηγορίες του νόμου 4495/2017, στον οποίο δεν υπάγονται αντιστοίχως κτίρια σε τέτοιες περιοχές,

γ) σε δάση και δασικές εκτάσεις που καταστράφηκαν συνεπεία πυρκαγιάς και έχουν κηρυχτεί για αυτό τον λόγο αναδασωτέες κ.α.

Την παραπάνω διαδικασία ο νομοθέτης ορίζει ως διπλό έλεγχο, του οποίου η ολοκλήρωση οδηγεί στον καθορισμό των οριστικών ιωδών περιγραμμάτων των κτηρίων, που μπορούν να «τακτοποιηθούν» για 25 χρόνια. 

Εφόσον, πάντα, έχει ολοκληρωθεί ο «διπλός έλεγχος», η κατεδάφιση των κτηρίων και των συνοδών κατασκευών εντός των οριστικών ιωδών περιγραμμάτων που έχουν ανεγερθεί μέχρι την 28.7.2011 αναστέλλεται για 25 χρόνια με την προϋπόθεση καταβολής του ενιαίου δασικού προστίμου.