Αποστολή στην Ειδομένη

80 λεπτά χαλαρής οδήγησης από το κέντρο της Θεσσαλονίκης, εκεί που τα κορίτσια δοκιμάζουν τα νέα αρώματα της άνοιξης και τα αγόρια κυκλοφορούν με το παντελόνι να τελειώνει με λάστιχο και τον αστράγαλο γυμνό, φόρα παρτίδα, όπως προστάζει η νέα τάση. Κι όμως, μοιάζει σαν να προσσεληνωθήκαμε σε έναν πλανήτη που απέχει έτη φωτός από την ευδαιμονική Τσιμισκή. Μυρίζει καμένο λάστιχο και σαπισμένα σκουπίδια, μυρίζει απελπισία, απόγνωση, ανυπαρξία και όποια άλλη λέξη με στερητικό άλφα μπορείς να φανταστείς.

Η τηλεόραση κάθε βράδυ με τις ζωντανές συνδέσεις το περιγράφει μέσα από ανθρώπινες ιστορίες πόνου και εγκατάλειψης. Εγκατάλειψη, η λέξη-κλειδί. Αυτοί οι άνθρωποι είναι πεταμένοι και παρατημένοι. Στο έλεος του καιρού και της πλημμύρας, μιας και μέχρι χθες έβρεχε κατακλυσμιαία. Κάνει ήλιο σήμερα, όμως αναρωτιέμαι: τι θα συμβεί όταν σφίξουν οι ζέστες και οι μύγες πάνω από τα σκουπίδια και τα περιττώματα θα είναι παχιές;

Αποσβολωμένος. Άλλη μια λέξη από άλφα που περιγράφει πώς αισθάνομαι με αυτό που αντικρίζω. Καντίνα που πουλάει το ψωμί 0,60 με την παραδίπλα της να το ανεβάζει στο 0,80. Μικροπωλητές που εμπορεύονται τσιγάρα, ντρέπομαι όταν ένας Ιρακινός μου ζητάει τσιγάρο και του χαρίζω όλο το πακέτο μου, δεν ρωτώ πόσο πουλάνε τα πακέτα, φοβάμαι πως θα συγχυστώ και θα έχουμε άλλα. Προτιμώ να περιφέρομαι βουβά, να παρατηρώ και να ρωτώ μόνο για τα απαραίτητα τη συνοδό μου, συνάδελφο Θεοδώρα Καραγκιουλάχ. Είναι η ξεναγός μου σε αυτή την ιδιότυπη καταραμένη και παρατημένη φαβέλα. Οι καθημερινές ανταποκρίσεις της, ένα μήνα τώρα, για το Ράδιο Θεσσαλονίκη αποτελούν δείγμα ψύχραιμης καταγραφής και ανθρωπιάς.

Ανθρωπιά, η λέξη που λείπει. Όσο κι αν φροντίζουν να την αναπληρώσουν εθελοντές και ιδιώτες, η απουσία του επίσημου κράτους, που προφανώς επικεντρώνει στα hot spots, είναι κραυγαλέα. Εδώ δεν υπάρχει κανένας εκπρόσωπος πέραν κάποιων σκόρπιων περιπολικών. «Οι Γιατροί του Κόσμου και οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα εναλλάσσονται με βάρδιες, ώστε να υπάρχει συνεχής ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Κάποιες ανθρωπιστικές οργανώσεις μαγειρεύουν, μα είναι αδύνατον να σιτιστούν τόσοι άνθρωποι επαρκώς. Για αυτό και βλέπεις εικόνες με πλιάτσικο κάθε φορά που έρχεται ένα φιλάνθρωπο κομβόι».

Αντίσκηνα ατομικά αλλά και μεγάλες τέντες. Αυτή είναι η κυρίαρχη εικόνα της Ειδομένης, το βλέμμα όσο κι αν προσπαθήσει να βρει ορίζοντα δεν το καταφέρνει. Πιτσιρίκια περιφέρονται ή παίζουν μπάλα όπου βρουν. Στις γραμμές του τρένου, δίπλα στις τουαλέτες, που όμως κι αυτές είναι λίγες και δεν επαρκούν. Μαγκώνεται η καρδιά μου. Στη θέα κάποιων πανέμορφων κοριτσιών, που παρά τη δυστυχία προσπαθούν να περισώσουν ό,τι τους απέμεινε από την παλιά τους ζωή και αξιοπρέπεια βάζοντας αϊλάινερ στα μάτια και κραγιόν στα χείλια. Λες και δεν βρίσκονται στη μέση αυτού του ιδιότυπου πουθενά, λες και σε λίγο όλα θα τελειώσουν και η κανονική ζωή θα ξαναπάρει μπροστά. Κι όλα αυτά συμβαίνουν δίπλα στο φράχτη με τους Σκοπιανούς φρουρούς απέναντι και τα εκπαιδευμένα σκυλιά τους να επιστατούν αλαζονικά.

Θέλω να ουρλιάξω ένα μεγαλοπρεπές «γαμώ το κέρατό μου γαμώ». Με το ζόρι συγκρατιέμαι. Μια κυρία κάνει μπάνιο το μικρό της, που κλαίει και τραντάζεται – το νερό είναι κρύο. «Είναι στο έλεος του Θεού αλλά και των φημών. Σχεδόν κάθε μέρα κάποιοι φροντίζουν να διαδώσουν ανυπόστατα περί ανοίγματος των συνόρων» λέει η Θεοδώρα Καραγκιουλάχ, που με αφήνει γιατί πρέπει να επισκεφτεί δυο οικογένειες που μεσολάβησε ώστε να φιλοξενηθούν από ντόπιους. «Κέρδισα την εμπιστοσύνη και των μεν και των δε. Σήμερα “οι δικοί μου” Σύριοι θα αναχωρήσουν για το hot spot της Βέροιας, όπου οι συνθήκες είναι πιο ανθρώπινες».

Απληροφόρητοι άνθρωποι. Έρμαια του κάθε «αλληλέγγυου» και επιτήδειου, που πάνω τους κάνει ασκήσεις no border φαντασιώσεων και παγκόσμιας επανάστασης. Βλέπω ένα συνάδελφο και καλό φίλο που επίσης καλύπτει καθημερινά την Ειδομένη για μεγάλο πανελλαδικό κανάλι. Για πες. «Αναζητούμε ιστορίες. Από αυτές τις κλισέ, που με κοροϊδεύεις, για παιδικές ψυχούλες και απορημένα μάτια. Μόνο όμως έτσι το θέμα παραμένει στην επικαιρότητα. Έστω κι έτσι δεν αφήνεται να ξεχαστεί αυτή η μαύρη τρύπα στη σύγχρονη ιστορία του ευρωπαϊκού ανθρωπισμού».

80 λεπτά οδήγησης πίσω για τη Θεσσαλονίκη. Το ραδιόφωνο αναμεταδίδει τις δηλώσεις Μάρδα για πρόσφυγες-επενδυτές άνω των 250.000 ευρώ. Ανάθεμα αν εκεί που ήμουν λίγο πριν, ένιωσα πως είδα έστω και έναν. Κάτι πάει λάθος.]