Τίρανα: Δακρυγόνα, κανόνια νερού και φλεγόμενα κτίρια στη μεγαλύτερη βίαιη διαμαρτυρία κατά του Ράμα
Σκηνές εκτεταμένων επεισοδίων εκτυλίχθηκαν την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου στα Τίρανα, όταν δεκάδες χιλιάδες φοιτητές κατέκλυσαν τους δρόμους της αλβανικής πρωτεύουσας, διαμαρτυρόμενοι για την αύξηση του κόστους της εκπαίδευσης και τη διαφθορά. Οι κινητοποιήσεις εξελίχθηκαν σε βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία, με διαδηλωτές να βάζουν φωτιά σε κυβερνητικό κτίριο και τραπεζικά υποκαταστήματα, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με δακρυγόνα και κανόνια νερού.
Σύμφωνα με το Reuters, οι διαδηλωτές πυρπόλησαν το κτίριο του υπουργείου Παιδείας και δύο τράπεζες, πέταξαν πέτρες εναντίον αστυνομικών και προκάλεσαν ζημιές σε καταστήματα. Πλάνα του πρακτορείου καταγράφουν αναποδογυρισμένους κάδους απορριμμάτων, σπασμένες βιτρίνες και εκτεταμένη χρήση μέσων καταστολής.
Αυτόπτης μάρτυρας του Reuters ανέφερε ότι φωτιά ξέσπασε και σε υποκατάστημα της Raiffeisen Bank κοντά στο υπουργείο Παιδείας στα Τίρανα, ενώ η αστυνομία επιχείρησε να διαλύσει τα συγκεντρωμένα πλήθη.
Kastriot, shpresoj që je krenar me ne. Tirana në zi si Parisi. https://t.co/CKmfgWB0O2
«Αυτή είναι επανάσταση – Κουραστήκαμε από τις ειρηνικές διαδηλώσεις»
Οι κινητοποιήσεις αποτελούν τη σοβαρότερη μέχρι σήμερα έκρηξη βίας εναντίον της κυβέρνησης του Έντι Ράμα, ο οποίος εξασφάλισε τέταρτη θητεία στις εκλογές του Μαΐου 2025, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενη δυσαρέσκεια για καταγγελίες διαφθοράς που αφορούν υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη.
Η οργή των διαδηλωτών στρέφεται, ωστόσο, και εναντίον του ευρύτερου πολιτικού συστήματος, καθώς αρκετοί θεωρούν ότι ούτε τα κόμματα της αντιπολίτευσης αποτελούν αποδεκτή εναλλακτική λύση.
«Αυτή είναι επανάσταση. Έχουμε κουραστεί από τις ειρηνικές διαμαρτυρίες. Δεν θα σταματήσουμε μέχρι να παραιτηθεί ο Ράμα», δήλωσε στο Reuters η Λόρα, φοιτήτρια που δεν θέλησε να αποκαλύψει το επώνυμό της, την ώρα που πετούσε πέτρες εναντίον της αστυνομίας.
Άλλοι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα όπως «Παραίτηση» και «Αστυνομία του εγκλήματος», εκφράζοντας την έντονη δυσπιστία τους απέναντι στις αρχές.
Το κόστος των σπουδών και η υπόθεση της επένδυσης Κούσνερ
Οι διοργανωτές των φοιτητικών κινητοποιήσεων αναφέρουν ότι βασικά αιτήματα είναι η βελτίωση των συνθηκών στα πανεπιστήμια, η αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους της ανώτατης εκπαίδευσης, η μεγαλύτερη οικονομική στήριξη των φοιτητών και η δημιουργία καλύτερων επαγγελματικών προοπτικών μετά την αποφοίτηση.
Η έκρηξη της Τετάρτης ακολουθεί ένα καλοκαίρι ειρηνικών διαδηλώσεων εναντίον της κυβέρνησης Ράμα, οι οποίες είχαν πυροδοτηθεί από σχέδιο ανάπτυξης πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος στις νότιες ακτές της Αλβανίας.
Το συγκεκριμένο επενδυτικό σχέδιο υποστηρίζεται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, και έχει βρεθεί στο επίκεντρο νομικών αντιπαραθέσεων. Η σχεδιαζόμενη ανάπτυξη σε μια περιοχή γνωστή για το φυσικό της περιβάλλον είχε προκαλέσει αντιδράσεις, οι οποίες εντάχθηκαν στο ευρύτερο κλίμα δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνηση.
Παράλληλα, η φοιτητική κινητοποίηση στην Αλβανία συμπίπτει με αντίστοιχες διαμαρτυρίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη Γαλλία, μαθητές έχουν προχωρήσει τις τελευταίες εβδομάδες σε κινητοποιήσεις και αποκλεισμούς σχολείων, ζητώντας περισσότερους εκπαιδευτικούς και καλύτερες υποδομές.
Σύμφωνα με αλβανικά μέσα ενημέρωσης, οι κινητοποιήσεις της Τετάρτης επεκτάθηκαν και σε πανεπιστήμια του Ελμπασάν και της Σκόδρας.
Η κυβέρνηση καταδικάζει τη βία – Προειδοποιήσεις από την αστυνομία
«Η διαμαρτυρία είναι νόμιμο δικαίωμα, αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για τη βία, την καταστροφή της πόλης ή τις άσχημες συγκρούσεις στη μέση του δρόμου», ανέφερε σε ανάρτησή της στο Facebook η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Αλμπάνα Κότσιου.
Η ίδια κάλεσε τους φοιτητές και όσους πολίτες πιστεύουν στο δικαίωμα της διαμαρτυρίας να αποστασιοποιηθούν από τη βία και τους βανδαλισμούς.
Ανάλογη προειδοποίηση απηύθυνε και η αστυνομία, η οποία ζήτησε να επικρατήσει ηρεμία και ξεκαθάρισε ότι όσοι συμμετέχουν σε εμπρησμούς, καταστροφές ή επιθέσεις εναντίον αστυνομικών θα αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του νόμου.
«Κάθε άτομο που χρησιμοποιεί βία, καίει ή καταστρέφει περιουσίες ή επιτίθεται σε αστυνομικούς φέρει ατομική ευθύνη και θα αντιμετωπίσει τον νόμο, σύμφωνα με τα αδικήματα που έχει διαπράξει», ανέφερε η αστυνομία στην ανακοίνωσή της.
Τα επεισόδια στα Τίρανα σηματοδοτούν μια νέα, ιδιαίτερα έντονη φάση των αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων στην Αλβανία, καθώς η δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, την εκπαίδευση και τις καταγγελίες διαφθοράς αποκτά πλέον χαρακτηριστικά ευρύτερης πολιτικής αμφισβήτησης.
16°
